Po co wprowadzać wakacje składkowe, skoro można bez większego problemu zmodyfikować istniejące rozwiązania, np. znieść ograniczenia czasowe w korzystaniu z Małego ZUS Plus i pozwolić większej grupie najmniejszych przedsiębiorców z tego rozwiązania skorzystać? Pilniejsze, a przy tym absolutnie konieczne, jest naprawienie systemu opłacania składki na ubezpieczenie zdrowotne – mówi Przemysław Hinc, doradca podatkowy. Dodaje jednak, że nie można na tym poprzestać.

W 2023 roku Zakład Ubezpieczeń Społecznych przeprowadził 461,2 tys. kontroli osób posiadających zaświadczenie o czasowej niezdolności do pracy, a w samym tylko IV kwartale tych kontroli było 124,3 tys. W efekcie wydano 28,9 tys. decyzji wstrzymujących dalszą wypłatę zasiłków chorobowych (w IV kwartale br. - 8,3 tys. decyzji) - podał ZUS. Kwota wstrzymanych z tego tytułu zasiłków w 2023 r. osiągnęła 29,3 mln zł, a w okresie październik – grudzień 9,9 mln zł.

Umożliwienie przejścia na emeryturę stażową osobom urodzonym po dniu 31 grudnia 1948 r., które mają okres składkowy i nieskładkowy wynoszący co najmniej 35 lat dla kobiet i 40 lat dla mężczyzn przewiduje poselski projekt ustawy, nad którym Sejm w czwartek rozpoczął prace. Prawo do emerytury stażowej przysługiwałoby pod warunkiem, że przysługująca temu ubezpieczonemu emerytura, obliczona w formule zdefiniowanej składki, będzie równa lub wyższa emeryturze minimalnej.

Związek Pracodawców Business Centre Club pozytywnie ocenił wolę łagodzenia obciążeń publicznoprawnych dla najmniejszych przedsiębiorców. Bo w obecnej rzeczywistości obciążenia te są zbyt duże, co generuje wiele negatywnych zjawisk na rynku pracy. Według ekspertów, jeżeli proponowane zwolnienie rzeczywiście ma być realną pomocą dla mikroprzedsiębiorców, to powinno obejmować co najmniej składki na ubezpieczenia społeczne oraz składkę zdrowotną.

W Sejmie odbyło się pierwsze czytanie projektu wprowadzającego rentę wdowią. Zgodnie z projektem bez względu na wysokość własnego świadczenia emerytalno-rentowego, które przysługuje wdowcowi czy wdowie, oraz renty rodzinnej po zmarłym małżonku, świadczenie nie będzie mogło przekroczyć trzykrotności miesięcznej kwoty przeciętnej emerytury wypłacanej przez ZUS. Obecnie jest to około 7,6 tys. zł, a po marcowej waloryzacji będzie to około 8,5 tys. zł.

Składający wnioski o wydanie decyzji ustalającej poziom potrzeby wsparcia do dokumentów muszą dołączyć kopię orzeczenia o niepełnosprawności. Niekiedy wnioskujący posiada dwa takie orzeczenia, np. wydane przez ZUS i przez powiat. Do wniosku trzeba dołączyć tylko jedno z nich i to sam wnioskujący decyduje, który dokument będzie dla niego korzystniejszy. Według ekspertów ważne jest też właściwe wypełnienie kwestionariusza samooceny, który także dołączamy do wniosku.

Przedsiębiorca, któremu ZUS odmówi prawa do wakacji składkowych, będzie mógł złożyć wniosek do prezesa ZUS o ponowne rozpatrzenie sprawy. Dopiero potem będzie mógł skierować skargę do wojewódzkiego sądu administracyjnego. Zdaniem prawników to nie jedyny mankament tej procedury. Groźniejszy jest nieprecyzyjny przepis, którego stosowanie w przyszłości może nie ograniczyć się tylko do wakacji składkowych.

Syn pobrał emeryturę zmarłej matki, która wpłynęła na ich wspólne konto. Zakład Ubezpieczeń Społecznych zobowiązał go do zwrotu nienależnego świadczenia. Sprawa trafiła do sądu, który potwierdził, że świadczenie było nienależne, ale uznał też, że syn zmarłej nie będzie musiał zwracać pieniędzy. Nie miał on bowiem wiedzy i świadomości, że wypłata emerytury następuje z góry.

Pracodawca zawarł z siostrą umowę o pracę na czas nieokreślony. W krótkim okresie od zatrudnienia stała się ona niezdolna do wykonywania pracy. ZUS dopatrzył się pozorności zatrudnienia i wydał decyzję, w której uznał, że pracownica nie podlega ubezpieczeniom społecznym. Sąd podzielił tę ocenę i wskazał, że nie było żadnych dowodów potwierdzających wykonywanie obowiązków pracowniczych.

ZUS opłaca składkę zdrowotną, emerytalną i rentową za osobę, która nie może podjąć zatrudnienia, gdyż wspiera osobę z niepełnosprawnością, która pobiera świadczenie wspierające, pod pewnymi warunkami. Zatem zarówno osoba pobierająca świadczenie wspierające, jak i jej niepodejmujący zatrudnienia opiekun są obowiązkowo ubezpieczeni zdrowotnie.

Druga waloryzacja rent i emerytur w roku, gdy inflacja w I półroczu przekroczy 5 proc., podwyższenie zasiłku pogrzebowego z obecnych 4 tys. zł do 7 tys. zł oraz uregulowanie wypłaty świadczenia honorowego dla 100-latków w ustawie to założenia trzech projektów ustaw, nad którymi mają rozpocząć się prace – zapowiedział w poniedziałek dr hab. Sebastian Gajewski, wiceminister rodziny, pracy i polityki społecznej. Resort wystąpił już o ich wpisanie do wykazu prac legislacyjnych i programowych Rady Ministrów.

W ramach wakacji składkowych budżet państwa ma zapłacić składki na ubezpieczenie społeczne od najniższej obowiązującej danego ubezpieczonego podstawy wymiaru składek. Pytanie zatem, czy mikroprzedsiębiorcy, np. kobiety w ciąży opłacające dobrowolnie wyższe składki, by dostać wyższe świadczenia macierzyńskie, będą mogły dopłacić różnicę za miesiąc wakacji. Opinie prawników są podzielone. Pojawiają się głosy, że wręcz im tego nie wolno. A to oznaczałoby, że wakacje takim kobietom po prostu nie będą się opłacały.

W związku z wejściem w życie ustawy o świadczeniu wspierającym, może zaistnieć sytuacja, w której świadczenie pielęgnacyjne na starych zasadach będzie wypłacane w okresie, który później zostanie objęty prawem do świadczenia wspierającego. Eksperci zwracają uwagę, że w takiej sytuacji należy się liczyć z obowiązkiem zwrotu świadczenia pielęgnacyjnego, wraz z odsetkami, pobranego za okres, w którym zostało ustalone prawo do świadczenia wspierającego, jako świadczenia nienależnego.

Nie wystarczy samo złożenie wniosku o wakacje składkowe do ZUS. Mikroprzedsiębiorcy nie będą mogli skorzystać ze zwolnienia z obowiązku płacenia składek na ubezpieczenie społeczne bez decyzji ZUS. A Zakład na jej wydanie ma mieć 40 dni. Prawnicy studzą więc zapał: mało kto skorzysta z tego rozwiązania w tym roku. Bo jeśli przepisy wejdą w życie 1 października, a ZUS zostanie zasypany wnioskami, to urzędnicy nie zdążą rozpatrzeć wszystkich na czas.

Do Sejmu wrócił obywatelski projekt nowelizacji ustawy, który zakłada podniesienie kwoty renty socjalnej do wysokości minimalnego wynagrodzenia. A także podniesienie limitu kwoty otrzymywanej przy zbiegu uprawnień do renty rodzinnej i socjalnej. W poprzedniej kadencji Sejmu prace ustawodawcze nad nim nie zostały ukończone.

Mikroprzedsiębiorca ma być zwolniony z obowiązku opłacania należnych składek na jego ubezpieczenia społeczne, Fundusz Pracy i Fundusz Solidarnościowy za wskazany we wniosku miesiąc kalendarzowy – przewiduje projekt ustawy o wakacjach ZUS. Zwolnienie ma przysługiwać za jeden miesiąc w roku kalendarzowym i będzie stanowiło pomoc de minimis. Nowe przepisy mają wejść w życie 1 października 2024 roku.

Do 31 stycznia płatnicy składek, którzy w ubiegłym roku zgłaszali do ubezpieczenia wypadkowego co najmniej 10 osób, mają czas na złożenie druku ZUS IWA za rok 2023. Dane z formularza posłużą do ustalenia wysokości składki na ubezpieczenie wypadkowe dla konkretnego płatnika – przypomina Zakład Ubezpieczeń Społecznych.

Emerytury i renty podlegają każdego roku waloryzacji od 1 marca. Jedną z obietnic w kampanii wyborczej, wpisaną do umowy koalicyjnej, jest druga waloryzacja, jeśli inflacja przekraczać będzie 5 proc. Minister rodziny, pracy i polityki społecznej poinformowała, że prace nad projektem w tej sprawie się toczą. Wspomniała, że druga waloryzacja mogłaby być np. we wrześniu.

Samo złożenie przez dorosłą osobę z niepełnosprawnością wniosku o wydanie decyzji ustalającej poziom potrzeby wsparcia ani nawet jej otrzymanie nie zmienia niczego w wypłacie dla opiekuna świadczenia pielęgnacyjnego na starych zasadach. Wypłata zostanie wstrzymana dopiero po złożeniu wniosku do ZUS o świadczenie wspierające przez osobę niepełnosprawną. Opiekun w okresie przejściowym zachowa jednak ubezpieczenie.

Tylko do końca stycznia mają czas osoby prowadzące własne firmy na zgłoszenie do ZUS, że chcą po raz pierwszy korzystać z ulgi mały ZUS plus. Ci, którzy korzystali już z tej ulgi w 2023 roku - nie muszą zgłaszać się ponownie. Każdy korzystający w styczniu z małego ZUS plus musi przekazać w deklaracji rozliczeniowej bądź w imiennym raporcie miesięcznym informacje o rocznym przychodzie, rocznym dochodzie oraz formach opodatkowania z tytułu prowadzenia działalności gospodarczej oraz podstawie wymiaru składek. Ma na to czas do 20 lutego.