Od dnia 1 stycznia 2016 r. pielęgniarki i położne, po spełnieniu odpowiednich warunków, uzyskają nowe obowiązki i uprawnienia, między innymi prawo do wystawiania recept pacjentom w celu kontynuowania leczenia. Niniejszy komentarz przybliża jakie wymagania będą musiały spełnić pielęgniarki i położne, aby móc wystawiać recepty, a także opisuje zasady prowadzenia reklamy produktów leczniczych, które do tej pory skierowane były głównie do lekarzy. Autor publikacji wskazuje również, czy dostarczanie bezpłatnych próbek produktów leczniczych jest dozwolone, jakim wymogom muszą odpowiadać spotkania promocyjne wskazanych produktów, aby nie naruszyły zakazu reklamy oraz czy przyjmowanie przedmiotów o wartości materialnej nieprzekraczającej kwoty 100 złotych, związanych z praktyką medyczną lub farmaceutyczną, jest dopuszczalne przez osoby uprawnione do wystawiania recept.

Od dnia 1 maja 2016 r. obowiązywać będą nowe przepisy dotyczące ustawowych wymogów niezbędnych dla wykonywania zawodu ratownika medycznego, a także form doskonalenia zawodowego. Przedmiotem niniejszej analizy jest przybliżenie nowych regulacji ustawowych dotyczących przesłanek wykonywania zawodu ratownika medycznego oraz zasad doskonalenia zawodowego wynikających z nowelizacji ustawy o Państwowym Ratownictwie Medycznym.

Komentarz opisuje prawne ograniczenia reklamy świadczeniodawców rynku usług medycznych tj. podmiotów wykonujących działalność leczniczą. Zdefiniowano pojęcie reklamy i jej rodzaje, wskazano na przepisy prawne ograniczające swobodę stosowania reklamy przez podmioty wykonujące działalność leczniczą oraz omówiono sankcje grożące tym podmiotom za naruszenie wskazanych prawem ograniczeń.

Komentarz opisuje problematykę błędu w sztuce medycznej jako podstawę odpowiedzialności lekarzy. Zdefiniowano pojęcie błędu medycznego, omówiono obowiązki lekarzy związane z doskonaleniem zawodowym i wyborem między różnymi metodami leczenia. Uwzględniono także aspekt dostępności i możliwości udzielenia świadczenia opieki zdrowotnej, wskazania do leczenia, pojęcia należytej staranności oraz przedstawiono zasady odpowiedzialności lekarzy za błąd medyczny.

Niniejszy komentarz poświęcony jest tematyce związanej z określeniem przyczyny zgonu. Problematyka ta jest jednym z najbardziej skomplikowanych zagadnień medycznych mających bezpośrednie znaczenie prawne. Łączy w sobie zarówno elementy ewentualnej odpowiedzialności sprawcy czynu, którego następstwem zachowania jest śmierć innej osoby, jak i ewentualną odpowiedzialność lekarza z tytułu poczynionych błędów. W niniejszym komentarzu w pierwszej kolejności omówione zostaną rodzaje śmierci, a następnie scharakteryzowana zostanie przyczyna zgonu oraz związane z nią problemy i zagrożenia.

Do podstawowych zawodów medycznych obok lekarza należy zawód pielęgniarki. Pielęgniarki to grupa personelu medycznego posiadająca od lat własną pragmatykę zawodową – ustawę o zawodach pielęgniarki i położnej. Dnia 1 stycznia 2012 r. weszła w życie nowa ustawa o zawodach pielęgniarki i położnej. Niniejsza analiza przybliża regulacje prawne dotyczące ustawowego zakresu (przedmiotu) wykonywania zawodu oraz nabycia i utraty prawa wykonywania zawodu pielęgniarki zawarte w nowej ustawie, a także zawiera odniesienia do ustawy o zawodach pielęgniarki i położnej z 1996 r.

Niniejszy komentarz ma na celu przybliżenie czytelnikom zagadnienia dostępu osób należących do personelu niemedycznego do danych medycznych pacjentów. Autor w pierwszej kolejności opisuje krótko same pojęcia danych medycznych i personelu niemedycznego. Następnie prezentuje ogólne zasady ochrony danych, wynikające z obowiązujących przepisów prawa. Na koniec opierając się na prowadzonych wcześniej rozważaniach, wskazuje na konkretne grupy pracowników niemedycznych, którzy potencjalnie mogą mieć najczęstszy kontakt z danymi medycznymi pacjentów oraz analizuje zakresy ewentualnych uprawnień takich pracowników oraz ich ograniczenia.

Zgodnie z przepisem art. 47c ustawy z dnia 27 sierpnia 2004 r. o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych – dalej u.ś.o.z. – określone grupy świadczeniobiorców mogą korzystać ze świadczeń zdrowotnych poza kolejnością. Niniejszy komentarz stanowi próbę odpowiedzi na najważniejsze problemy związane z praktycznym stosowaniem przedmiotowej reguły.

Nowa ustawa o działalności leczniczej utrzymała istnienie organu doradczego, jakim jest rada społeczna w podmiotach leczniczych niebędących przedsiębiorcami. Większość uregulowań nowej ustawy jest zbieżna z poprzednio obowiązującą ustawą o zakładach opieki zdrowotnej, wprowadza jedynie kosmetyczne zmiany oraz modyfikuje niektóre obowiązki i uprawnienia tego podmiotu. Niniejszy komentarz porusza najważniejsze kwestie związane z tą instytucją – zadania i kompetencje rady społecznej oraz jej skład.

Dnia 1 stycznia 2013 r. weszły w życie nowe zasady ustalania minimalnych norm zatrudnienia pielęgniarek i położnych w podmiotach leczniczych niebędących przedsiębiorcami. Niniejszy komentarz przybliża problematykę regulowaną w nowych przepisach, przedstawiając także praktyczne przykłady wyliczeń minimalnych norm zatrudnienia.

Komentarz poprzez analizę najbardziej typowych nieprawidłowości omawia praktyczne problemy wynikające z kontroli prowadzonej przez Narodowy Fundusz Zdrowia w zakresie realizacji świadczeń opieki zdrowotnej w ramach umowy. W niniejszym opracowaniu poruszono zagadnienie kontroli świadczeniodawców realizujących umowę o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej, z pominięciem kontroli ordynacji lekarskiej.

Poniższe opracowanie ma na celu kompleksową prezentację zagadnienia udostępniania dokumentacji medycznej innym podmiot udzielającym świadczeń zdrowotnych. Autor w pierwszej kolejności przedstawia podstawę prawną niniejszego tematu. Następnie przechodzi do szczegółowego omówienia zasad udostępniania dokumentacji. Analizuje kwestię form oraz możliwości pobierania opłat z tytułu jej udostępniania. Na koniec akcentuje fakt projektowanej nowelizacji przepisów, która obejmować będzie również, przedmiot niniejszego komentarza.

W niniejszym komentarzu przedstawiono problematykę zasad prowadzenia dokumentacji medycznej w laboratoriach diagnostycznych. Odwołując się do praktycznych przykładów, autor omawia zarówno zasady o charakterze ogólnym, jak i zagadnienia dotyczące elementów dokumentacji charakterystycznych dla laboratoriów, takich jak księga pracowni diagnostycznej. W opracowaniu wskazany został również krąg osób uprawnionych do prowadzenia dokumentacji medycznej w ramach laboratorium. Autor akcentuje także fakt zmian w przepisach w zakresie obowiązku prowadzenia od dnia 1 stycznia 2018 r. dokumentacji medycznej wyłącznie w formie elektronicznej. Podstawę prawną dla powyższej analizy stanowią dwa rozporządzenia Ministra Zdrowia: z dnia 9 listopada 2015 r. w sprawie rodzajów, zakresu i wzorów dokumentacji medycznej oraz sposobu jej przetwarzania oraz z dnia 23 marca 2006 r. w sprawie standardów jakości dla medycznych laboratoriów diagnostycznych i mikrobiologicznych

Komentarz opisuje zakres czynności personelu medycznego związanych z wystawieniem karty zgonu. Przedstawiono w szczególności osoby uprawnione do wystawienia karty zgonu, rodzaje czynności dokonywanych w związku z wystawieniem karty oraz zakres informacji umieszczanych w karcie.

Prawa pacjenta należą do standardów prawnych i etycznych wykonywania zawodów medycznych, w tym także zawodu diagnosty laboratoryjnego, a także do podstawowych obowiązków wszystkich podmiotów wykonujących działalność leczniczą, w tym laboratoriów medycznych. Przedmiotem analizy jest przedstawienie najważniejszych praw pacjenta w medycznym laboratorium diagnostycznym.

Komentarz omawia podstawowe kwestie związane z przekazywaniem leków szpitalom.

Komentarz przedstawia obowiązki podmiotu wykonującego działalność leczniczą w rodzaju stacjonarne i całodobowe świadczenia zdrowotne a w szczególności szpitala w sytuacji śmierci pacjenta. W artykule omówiono prawo pacjenta do umierania w spokoju i z godnością, obowiązek powiadomienia o śmierci pacjenta osób najbliższych oraz zasady stwierdzania zgonu. Opisano także procedurę przechowywania zwłok oraz dokonywania ich sekcji.

Poniższy komentarz omawia specyfikę zawieranych umów o udzielanie świadczeń zdrowotnych z zakresu diagnostyki laboratoryjnej. Autor zwraca uwagę na zagadnienie umów podpisywanych przez laboratoria w ramach podwykonawstwa usług medycznych. Przedstawia również tematykę zlecania wykonywania badań na rzecz laboratoriów zagranicznych na podstawie umów transgranicznych. Znaczna część opracowania poświęcona została charakterystycznym elementom, które zdaniem autora powinny znaleźć się w projektach umów o udzielanie świadczeń z zakresu diagnostyki laboratoryjnej. Komentarz ten może okazać się szczególnie pomocny przy procesach negocjacyjnych nowych umów z zakresu diagnostyki laboratoryjnej prowadzonych przez diagnostów laboratoryjnych z podmiotami leczniczymi, zwłaszcza w kontekście kontraktowania świadczeń z NFZ na kolejny rok.

Niniejszy komentarz próbuje odpowiedzieć na pytanie, czy system monitorowania budynków podmiotów leczniczych, w których wykonywana jest działalność lecznicza, stanowi naruszenie intymności i godności pacjentów. Autor komentarza, przytaczając konkretne przykłady wykorzystywania wskazanego systemu, podaje możliwe naruszenia przepisów prawa, przybliża również sposób, w jaki pacjent może wyrazić brak zgody na monitoring, oraz odpowiada na pytanie o kształt trwających prac nad poprawą przepisów prawa dotyczących systemu monitorowania.

Mapy potrzeb zdrowotnych to opracowania uwzględniające specyfikę potrzeb zdrowotnych społeczności lokalnych, sporządzane na podstawie art. 95a-95c ustawy o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych. Przepisy powyższe obowiązują od dnia 1 stycznia 2015 r. Niniejsza publikacja przybliża między innymi zakres czasowy map, jakie jest znaczenie map w praktyce oraz czy każda placówka musi wnioskować o opinię wojewody o celowości powstania szpitala.