Ministerstwo rodziny informuje serwis Prawo.pl o zmianie koncepcji reformy systemu orzeczniczego, który ma się dokonać w ramach środków unijnych. Wciąż jednak niewiele więcej wiadomo na temat planowanych zmian. Z pieniędzy unijnych ma też powstać zupełnie nowa jednostka – inspektorat dostępności, który będzie monitorował i weryfikował wdrażanie dostępności dla osób ze szczególnymi potrzebami.

Od ustaw systemowych, poprzez oświatę, energetykę, zdrowie, ochronę środowiska do przepisów dotyczących rzecznika konsumenta i IPN. Pakiet zmian kilkudziesięciu ustaw, które mają poprawić działalność samorządów terytorialnych, trafił do MSWiA. Samorządowcy liczą, że na początku lutego, podczas komisji wspólnej, rząd zadeklaruje, które z tych postulatów zamierza zrealizować. Niektóre propozycje są jak gorący kartofel.

Trudno zaakceptować sytuację, w której po głosowaniu organ władzy publicznej ma informacje, kto z imienia i nazwiska był za pomysłem władz gminy, a kto był przeciw - stwierdził zastępca RPO Stanisław Trociuk. Zwrócił się do wojewody dolnośląskiego Anny Żabskiej o rozważenie stwierdzenia nieważności uchwały Rady Gminy Grębocice w sprawie przeprowadzenia konsultacji z mieszkańcami tej gminy odnośnie przyłączenia jej do innego powiatu.

Trwa wyścig z czasem. Do końca tego roku gminy muszą mieć gotowe plany ogólne. Jeżeli tego nie zrobią, w wielu miejscach nie będzie można budować. Dojdzie więc do paraliżu inwestycyjnego, co może zachwiać gospodarką. Nikt nie ma wątpliwości, że rząd da gminom dodatkowe pół roku. Bój teraz toczy się o to, by przepisy w tej sprawie weszły w życie jak najszybciej. Zmiana prawa na jesieni będzie miała charakter już tylko czysto propagandowy. Samorządom nic to nie da i nie uratuje inwestycji.

Można przypuszczać, że mieszkańcy nadal będą wrzucali tekstylia do koszy na zmieszane śmieci, bo komu się będzie chciało wieźć dziurawą skarpetkę czy rozerwaną bluzkę do punktu selektywnej zbiórki odpadów komunalnych. Ci, którzy nie będą segregować, mogą się spodziewać karnych opłat. Niestety, niewiele samorządów proponuje mieszkańcom coś więcej niż zbiórkę w PSZOK. Sytuację ratują kontenery PCK, a czasami jednostki OSP.

Projekt dotyczący taryf za wodę i ścieki nie zakłada likwidacji regulatora cen i będzie on mógł zablokować podwyżkę, jeśli będzie ona nieuzasadniona - zapewnił PAP resort infrastruktury. Wody Polskie będą obligatoryjnie ingerować w proces zatwierdzania taryf za wodę i ścieki, gdy proponowana taryfa będzie zakładała wzrost o ponad 15 proc. w porównaniu do średnich taryf z ostatnich 3 lat.

Niewystarczająca liczba godzin wsparcia asystenta osoby z niepełnosprawnością, zróżnicowanie w dostępie do usługi dzieci i dorosłych czy wykluczenie osób powyżej 65. roku życia z możliwości skorzystania ze wsparcia asystenta to niektóre uwagi zgłoszone przez rzecznika praw obywatelskich do rządowego projektu ustawy o asystencji osobistej osób z niepełnosprawnościami. Rzecznik zwraca też uwagę na konieczność zmiany systemu orzeczniczego i jego ujednolicenia.

Centralny Rejestr Pieczy Zastępczej to baza zawierająca dane dotyczące m.in. dzieci, kandydatów do pełnienia funkcji rodziny zastępczej i rodzinnego domu dziecka, a także samych opiekunów zastępczych. Informacje te pozwolą lepiej chronić dzieci i młodzież, a także usprawnić proces umieszczania dzieci w pieczy zastępczej, gdy wymaga tego sytuacja. Rejestr zawiera ponad 90 proc. danych udostępnionych przez powiaty.

Nowelizując ustawę o drogach publicznych doprecyzowano pojęcie pasa drogowego. Po zmianach jest to grunt, w którym jest lub będzie usytuowana droga. Dodanie sformułowania „lub będzie” budzi wątpliwości w odniesieniu do treści art. 98 ust. 1 ustawy o gospodarce nieruchomościami. Powoduje też konkretne problemy w praktyce.

Ministerstwo rodziny planuje nowelizację przepisów, które określą ważność karty parkingowej na takich samych zasadach, jak orzeczeń o niepełnosprawności. Powstanie zapowiadana od dawna centralna ewidencja posiadaczy kart parkingowych, która ma być instrumentem zapobiegania nieuczciwemu korzystaniu z nich. Nie będzie też trzeba podpisywać wniosku o wydanie karty parkingowej w zespole orzeczniczym.

Uzyskanie dostępu do informacji publicznej to dla obywatela często droga przez mękę. Podmioty zobowiązane do jej udzielenia opóźniają moment przekazania informacji - np. twierdzą, że nie jest publiczna albo - jak spółki należące do Skarbu Państwa - że stanowi tajemnicę przedsiębiorstwa. W efekcie są sprawy, które trwają po 9 lat, a wyroki sądowe niewiele zmieniają. Sprawa o dostęp do kalendarza Julii Przyłębskiej została wygrana dopiero przed Europejskim Trybunałem Praw Człowieka. Zdaniem prawników konieczna jest nowelizacja ustawy.

Wyodrębnienie trzech grup stanowisk w samorządach: urzędniczych, merytorycznych oraz innych niż stanowiska urzędnicze. Zmiany w przyznawaniu dodatku stażowego i nagrody jubileuszowej. Powiązanie wynagrodzenia z waloryzacją minimalnego wynagrodzenia za pracę, zmniejszenie liczby kategorii zaszeregowania - to niektóre z postulatów zmian zasad wynagradzania w samorządach.

Jednostki samorządu terytorialnego i ich związki, przedsiębiorstwa wodociągowo‐kanalizacyjne oraz spółki wodne mogą już wnioskować do Narodowego Funduszu Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej na dofinansowanie projektów wspierających ochronę wód, zrównoważoną gospodarkę wodną i oczyszczanie ścieków. Nabór trwa do 11 kwietnia 2025 roku, a budżet wynosi 570 mln złotych, z możliwością jego zwiększenia.

Jednym z realizatorów usługi asystencji dla osób z niepełnosprawnościami finansowanej z budżetu państwa będą mogły być powiaty. Z zaproponowanych przepisów na razie nie wynika, na jakich zasadach mają działać, ani jakie pieniądze otrzymają na realizację zadania. Z drugiej strony, powiat za nierealizowanie usługi asystencji może zostać ukarany finansowo. Asystencję będą też mogły realizować organizacje pozarządowe, ale spełniające ściśle określone warunki.

Od 1 stycznia 2025 r. obowiązuje reforma finansowania samorządów. W założeniu za główne źródło dochodów samorządów służyć teraz będą dochody podatkowe, a nie subwencje z budżetu państwa. Jak ocenia ekspertka Fundacji Batorego, powiaty i województwa pozbawione są w praktyce własnych, zależnych od ich decyzji dochodów. Powinna więc wrócić dyskusja o własnych dochodach dla samorządów wszystkich szczebli.

Właściciel pojazdu, uprawniony do parkowania na miejscu dla niepełnosprawnych, nie uiścił opłaty za postój w strefie płatnego parkowania. Tłumaczył, że wszystkie miejsca uprzywilejowane były zajęte, dlatego zajął miejsce ogólnodostępne, auto jest wyposażone w CB radio, co oznacza, że korzysta również ze zwolnienia dla pojazdów ratowniczych.

Ponownie wyłączną kompetencją rady gminy będzie zatwierdzanie taryf za wodę i ścieki. Wody Polskie mogłyby ingerować w taryfy tylko w ograniczonym zakresie w dwóch przypadkach. Gmina będzie też mogła wprowadzić taryfę progresywną - wynika z projektu nowelizacji ustawy o zbiorowym zaopatrzeniu w wodę i zbiorowym odprowadzaniu ścieków.

Przedstawiciele urzędów wojewódzkich uważają, że przyjęte przez MSWiA kryteria mogą spowodować, że zabraknie szkolących z zakresu ochrony ludności i obrony cywilnej. Nie wszystkich przekonuje też zaproponowany zakres szkoleń. Samorządowcy uważają, że za dużo tam teorii, za mało praktyki, choćby odpowiedzi na wnioski płynące z wrześniowej powodzi czy konfliktu w Ukrainie.

Ministerstwo Klimatu rozpoczęło pracę nad zmianą przepisów ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminach. Gminy i podmioty, którym powierzono gospodarowanie odpadami mają uzyskać większy dostęp do rejestrów i danych, aby mogły zweryfikować złożone deklaracje odpadowe.

Od 1 stycznia można już składać wniosek o dodatek dopełniający do renty socjalnej, choć pierwsze wypłaty będą dopiero w maju. Wniosek muszą złożyć osoby, które na dzień 1 stycznia nie mają orzeczenia o niezdolności do samodzielnej egzystencji a mają prawo do renty socjalnej i są całkowicie niezdolne do pracy. Dodatek dopełniający wynosi 2520 zł.