Trzeba znaleźć nowe źródła finansowania samorządów, samorządy muszą też wykorzystywać środki finansowe, które będą w najbliższym czasie rozdysponowane w ramach Krajowego Programu Odbudowy i programu nowego ładu – mówi Michał Cieślak, minister odpowiedzialny w rządzie za rozwój samorządu. Nie podał jednak szczegółów przygotowywanej przez rząd reformy.
Michał Cieślak, minister, członek Rady Ministrów odpowiedzialny za rozwój samorządu terytorialnego, podczas Konwentu Burmistrzów i Wójtów Śląskiego Związku Gmin i Powiatów powiedział samorządowcom, że poważnie trzeba się zastanowić nad nowymi źródłami finansowania samorządów. Podczas spotkania online z samorządowcami poruszono też temat współpracy administracji rządowej z jednostkami samorządu terytorialnego oraz projektu Samorząd 3.0 - przeglądu przepisów stanowiących bariery w rozwoju samorządu terytorialnego.
Jak podkreślił Michał Cieślak, niedawno ruszył proces przygotowania zmian w prawie dotyczący związków międzygminnych. Samorządowcy zwracali uwagę, że jeśli związki i organizacje międzygminne realizują projekty unijne, bardzo trudno jest usługi dofinansowane w ten sposób, np. transportowe czy usługi komunalne, rozszerzyć na inne samorządy, które, chcąc korzystać z tych usług, muszą wstąpić do związku. Jednocześnie zobowiązania unijne nie pozwalają na zmianę struktury organizacyjnej. Powoduje to, że gminy nie mogą korzystać z usług, a dotyczy to zwłaszcza gospodarki odpadami.
- Przygotowany jest projekt zmiany ustawy w tej sprawie, skierowany został do ministra Schreibera (Łukasza Schreibera, przewodniczącego Stałego Komitetu Rady Ministrów – red.), chcemy wprowadzić możliwość porozumień między gminami a związkami gmin, żeby można było świadczyć usługi przez porozumienie a nie tylko przynależność do związku, co rozszerzy katalog możliwości i działania – podkreślił Michał Cieślak.
Na początku lutego ruszył projekt Samorząd 3.0 dotyczący przeglądu przepisów samorządowych, które ograniczają rozwój lokalny. Termin zgłaszania propozycji mija 31 maja.
- Proszę o nadsyłanie uwag i propozycji, bo wydaje się po 30 latach funkcjonowania samorządu w Polsce jest czas na to, żeby wprowadzić kolejne zmiany i doprowadzić do kolejnego przełomu – mówił minister. Jak dodał, chciałby, żeby doprowadzić do zniesienia przeszkód, które wpływają na inwestycje rozwojowe, szczególnie te o znaczeniu publicznym.
Jak podkreślił, są trzy filary finansowania samorządów i trzy wyzwania, o które powinny zostać poszerzone konsultacje. To zagadnienia inwestycji i barier, nowe źródła finansowania samorządu oraz poprawa jakości usług publicznych.
Michał Cieślak powiedział samorządowcom, że poważnie trzeba się zastanowić nad nowymi źródłami finansowania samorządów. - Nie mówię tutaj o przekładaniu z worka do worka, czyli np. sytuacji, kiedy próbujemy pracować na podatku VAT, trzeba znaleźć nowe źródła finansowania, napływa dużo propozycji w tym obszarze i wszystkie analizujemy, mam nadzieję, że w momencie kiedy powołana zostanie Rada Samorządowa przy premierze, będzie ona pomagać w pracach nad materiałem, który napłynie – mówił. Jak dodał, po zakończeniu konsultacji wszystkie propozycje będą opublikowane.
Minister mówił, że bardzo ważnym filarem finansowania samorządu w jego działaniu są subwencje i zadania zlecone ze strony rządu oraz podatki lokalne. - Uważam, że trzeba postawić na filar ekonomiczno-gospodarczy, samorządy muszą zacząć wykorzystywać środki finansowe, które będą w najbliższym czasie rozdysponowane, mamy tu program odbudowy i program nowego ładu, te środki przez inwestycje strukturalne trafią do samorządów, aby to było wykorzystane i pomogło również w rozwoju – zaznaczył.
W tym roku uruchomiony zostanie nabór w ramach Rządowego Programu Budowy Dróg oraz dwukrotnie uruchomiony zostanie Rządowy Fundusz Inwestycji Lokalnych. – Nie wiem, jakie będą budżety RFIL, ale nabór będzie na przełomie kwietnia i maja oraz drugi jesienny – wrzesień-październik – mówił.
Samorządowcy pytali przy okazji, kiedy zostanie rozstrzygnięty nabór w ramach Rządowego Programu Budowy Dróg. Zdzisław Banaś, burmistrz miasta i gminy Siewierz, podkreślił, że projekty były zgłaszane w zeszłym roku, tymczasem jest marzec i nie ma wciąż decyzji. Mieczysław Kieca, prezydent Wodzisławia Śląskiego dodał, że już kilka miesięcy czekają samorządowcy na rozstrzygnięcie i spytał, kiedy będzie ostateczna decyzja premiera, bo wojewodowie dość szybko ustalili listy projektów do dofinansowania. Przypomniał też, że spore kontrowersje wywołał brak kryteriów podziału środków w ramach RFIL.
Michał Cieślak podkreślił, że dla rządu ważne jest, aby samorząd nie ponosił kosztów budowy mieszkań i innych obciążeń finansowych z tym związanych. - Na bazie programu „Mieszkanie plus” staraliśmy się przygotować program, który idealnie trafia w oczekiwania samorządowców, kilka lat prób doprowadziło do tego, że ten program jest bardzo dobry – podkreślił.
Podczas Konwentu prezes Krajowego Zasobu Nieruchomości p. Bartłomiej Druziński oraz zastępca Dyrektora Departamentu Transakcyjnego Adam Struziak przedstawili założenia rządowego programu Mieszkanie Plus, dla którego kluczowym partnerem są jednostki samorządu terytorialnego.
Linki w tekście artykułu mogą odsyłać bezpośrednio do odpowiednich dokumentów w programie LEX. Aby móc przeglądać te dokumenty, konieczne jest zalogowanie się do programu. Dostęp do treści dokumentów LEX jest zależny od posiadanych licencji.
