Matka karmiąca w sposób naturalny może skorzystać z przywileju, jaki dają jej przepisy prawa. Kwestię tę reguluje art. 187 ustawy Kodeks pracy.

Przerwy na karminie po 30 i 45 minut to minimum 

Przepis ten stanowi, że pracownica karmiąca dziecko piersią ma prawo do dwóch półgodzinnych przerw w pracy, które są wliczane do czasu pracy. Oznacza to, że pracownica otrzymuje za ten czas wynagrodzenie. Prawo dopuszcza też sytuację, w której przerwy te będą mogły być jeszcze dłuższe, ale pod warunkiem, że pracownica karmi w taki sposób więcej niż jedno dziecko. W takiej sytuacji, ma ona prawo do skorzystania z dwóch z przerw w pracy, po 45 minut każda. Uprawnienia te we wskazanym wymiarze przysługują matce karmiącej jeżeli jest ona zatrudniona w pełnym wymiarze czasu pracy. Natomiast jeśli nie przekracza on 6 godzin dziennie, to przysługuje jedna przerwa. Z kolei zaś w sytuacji, gdy czas pracy nie przekracza 4 godzin dziennie, to przerwa w ogóle nie przysługuje. 

Czytaj w LEX: Dopuszczalność łączenia różnych systemów czasu pracy na jednym stanowisku >

 


Układy zbiorowe lub regulaminy pracy mogą przewidywać większą liczbę i długość przerwy dla karmiącej matki. Przysługuje ona też w zależności od tego, jaki jest jej dobowy wymiar czasu pracy w poszczególnych dniach. Nie ma jednak znaczenia, czy karmiąca piersią matka pracuje na podstawie umowy terminowej oraz to, jak długo jest zatrudniona w firmie. 

Czytaj w LEX: Prace wzbronione kobietom karmiącym piersią >

Prawo nie reguluje jak długo można korzystać z uprawnienia 

Jak długo można korzystać z uprawnienia do przerwy na karmienie dziecka? Pracownica ma prawo do przerw w pracy przez cały okres, w którym karmi dziecko piersią, niezależnie od tego, ile ono trwa. W przepisach nie uregulowano jednak maksymalnego okresu, przez który pracownica może korzystać z tego uprawnienia. Nie określają one też wieku dziecka, do którego pracownica może korzystać z przerwy. To zaś może prowadzić do nadużyć. Jeżeli więc okres korzystania z uprawnienia trwa długo, a pracodawca ma co do tego wątpliwości, to może poprosić o zaświadczenie od lekarza potwierdzające naturalne karmienie piersią. Z przepisów nie wynika jak często może on w ten sposób sprawdzać pracownicę. Norma wyznaczająca taką częstotliwość powinna opierać się na zasadach współżycia społecznego.

Czytaj w LEX: Czy pracownicy wykonującej pracę w zadaniowym systemie czasu pracy przysługuje godzinna przerwa na karmienie? >

 


Ponadto przerwa na karmienie nie może pozbawić pracownicy przerwy śniadaniowej wynikającej z art. 134 KP. Wynosi ona 15 minut dla pracującego co najmniej 6 godzin. Na prawo do przerwy nie wpływa też system czasu pracy w jakim pracuje matka dziecka. Należy się także, gdy pracuje w zadaniowym systemie czasu pracy. Wówczas pracodawca powinien w odpowiedni sposób przypisać zadania.

Czytaj w LEX: Czy pracodawca ma prawo odmówić pracownicy zgody na łączenie dwóch przerw na karmienie? >

Długość przerwy na karmienie zależy od dobowego wymiaru czasu pracy>>>

Potrzebny jest wniosek, ale pracodawca musi się zgodzić 

Przerwy udziela pracodawca na wniosek złożony przez pracownicę, który powinien zawierać oświadczenie o karmieniu piersią. Może on jednak zażądać przedstawienia zaświadczenia lekarskiego, które to potwierdzi. Zgoda pracodawcy na udzielenie przerwy jest obligatoryjna, więc nie zależy ona od jego uznania. Natomiast termin korzystania z przerwy na karmienie to kwestia uzgodnień pracownika i pracodawcy. Można ją udzielić łącznie wciągu dnia, np. ze względu na dojazd z pracy do domu. Nie jest jednak dopuszczalne jej kumulowanie z kilku dni 
i wykorzystywanie razem, dając np. wolny dzień. 

Czytaj w LEX: Czy wykorzystywanie przerwy na karmienie na końcu lub początku dnia pracy oznacza, że obowiązująca pracownicę dobowa norma czasu pracy ulega skróceniu? >

Rozbieżności w opiniach ekspertów wywołuje kumulowanie przerw i udzielanie ich na koniec lub początek dnia. Większość jednak uważa, że jest to dopuszczalne, jeśli wnioskuje o to pracownica. Takie rozwiązanie może być dogodne zwłaszcza gdy karmiąca pracuje daleko od domu.

Czytaj w LEX: Czy prawo do przerwy na kamienie uzależnione jest od rozkładu czasu pracy pracownicy w dniu, w którym korzysta z przerwy? >

Dyskusyjny obowiązek przedłożenia zaświadczenia 

Istnieją wątpliwości, czy pracodawca może zażądać przedłożenia zaświadczenia lekarskiego, które potwierdza karmienie dziecka piersią przez pracownicę. Zwolennicy poglądu, że takie żądanie nie jest dopuszczalne wskazują, że żaden przepis prawa, w tym art. 187 ustawy Kodeks pracy, tego nie przewiduje. Takie stanowisko zajęła też między innymi Państwowa Inspekcja Pracy, która podkreśliła, że nie ma ku temu postaw prawnych. Tym samym powinno wystarczyć samo oświadczenie pracownicy. Inne stanowisko wyraża jednak doktryna prawa pracy. Wskazuje się bowiem, że na żądanie pracodawcy, pracownica powinna udokumentować okoliczność karmienia dziecka piersią odpowiednim zaświadczeniem lekarskim. Dokument ten może zostać wydany przez lekarza sprawującego opiekę nad kobietą lub dzieckiem. Nie jest wymagany sformalizowany tryb jego pozyskania (por. M. Włodarczyk, Art. 187, [w:] Kodeks pracy. Komentarz, pod red. K. W. Baran, WKP 2018, LEX; M. Latos - Miłkowska, Art. 187, [w:] Kodeks pracy. Komentarz, pod red. L. Florek, WKP 2017, LEX; K. Rączka, Art. 187, [w:] Kodeks pracy. Komentarz, LexisNexis 2014, LEX.).