U marszałka Sejmu 60 kandydatów na sędziowskich członków KRS
Ponad 60 sędziów, kandydatów do Krajowej Rady Sądownictwa, zgłoszono do marszałka Sejmu Włodzimierza Czarzastego. Tym samym rozpoczyna się kolejny etap wyboru nowej 15., w którym według uchwały przyjętej przez Sejm mają być uwzględnione prawybory sędziowskie. Wcześniej marszałek ma zwrócić się m.in. do ministra sprawiedliwości Waldemara Żurka o potwierdzenie, czy sędziowie, którzy poparli zgłoszenia kandydatów, są sędziami. Kadencja obecnych członków KRS mija 12 maja br.
Procedura wyboru 15 sędziów-członków KRS rozpoczęła się 11 lutego br. – wtedy opublikowano obwieszczenie marszałka Sejmu na podstawie obowiązującej ustawy o KRS, zgodnie z którą sędziowskich członków Rady wybiera Sejm, nie sędziowie. Ta kwestia jest zresztą przyczyną sporu i wątpliwości dotyczących konstytucyjności obecnej KRS. Według dużej części środowiska prawniczego i strony rządowej sędziowski skład KRS, zgodnie z Konstytucją, powinien być wybierany przez samych sędziów, a nie przez Sejm (czyli czynnik polityczny). Druga strona uważa, że nie wynika to z przepisów Konstytucji.
Czytaj: Prezesi sądów apelacyjnych apelują do sędziów o udział w opiniowaniu kandydatów do KRS>>
Sędziowie Łukasz Piebiak, Mikołaj Pawlak i Przemysław Radzik kandydują do KRS>>
Uchwała Sejmu wystarczy, by sędziowie wybrali 15 członków KRS?>>
Marszałek Sejmu rozpoczął procedurę wyboru sędziów do KRS>>
Sędziowskie prawybory uratują skład nowej KRS?
PAP podała, że do marszałka Sejmu wpłynęło ponad 60 kandydatur na sędziowskich członków Krajowej Rady Sądownictwa: 29 kandydatów zgłosiły grupy sędziów, 2 kandydatów zaproponowali obywatele, a 30 kandydatów zgłosiły zarówno grupy sędziów, jak i obywatele.
Warto też przypomnieć, że obecna Krajowa Rada Sądownictwa skierowała do Trybunału Konstytucyjnego wniosek o zbadanie konstytucyjności przepisów obecnie obowiązujących, na mocy których wybierani są jej sędziowscy członkowie. Chodzi konkretnie o możliwość odrzucenia przez marszałka Sejmu kandydatury w sytuacji, gdy brakuje pod nią podpisów obywateli lub gdy minister sprawiedliwości nie potwierdzi statusu zgłaszających sędziów. Sprawa dotyczy – jak wyjaśniono – tych sędziowskich kandydatów, którzy zostali powołani lub awansowani od 2018 r. Jest też wniosek o zabezpieczenie. TK ma się zająć sprawą 16 kwietnia br.
Czytaj: Kompromis czy nowa „neo” KRS - uchwała Sejmu budzi wątpliwości>>
Sędziowskie wybory członków KRS pełne wątpliwości>>
Jak wygląda procedura?
Przypomnijmy, jak wybór sędziów-członków KRS miałby wyglądać na podstawie obecnie obowiązujących przepisów. Artykuł 9a wskazuje, że Sejm wybiera spośród sędziów Sądu Najwyższego, sądów powszechnych, sądów administracyjnych i sądów wojskowych piętnastu członków Rady na wspólną czteroletnią kadencję. Dokonując takiego wyboru, ma, w miarę możliwości, uwzględnić potrzebę reprezentacji w Radzie sędziów poszczególnych rodzajów i szczebli sądów.
Kto może zgłosić kandydatów?
Z ustawy wynika, że grupa co najmniej:
- 2 tys. obywateli Rzeczypospolitej Polskiej, którzy ukończyli 18 lat, mają pełną zdolność do czynności prawnych i korzystają z pełni praw publicznych;
- 25 sędziów, z wyłączeniem sędziów w stanie spoczynku.
Jedno zgłoszenie może dotyczyć wyłącznie jednego kandydata na członka Rady. Podmioty, o których mowa w ust. 2, mogą złożyć więcej niż jedno zgłoszenie. Następnie marszałek Sejmu ma, w terminie trzech dni od dnia otrzymania zgłoszenia kandydata, zwrócić się na piśmie do prezesa sądu właściwego dla zgłoszonego kandydata z wnioskiem o sporządzenie i przekazanie, w terminie siedmiu dni od dnia otrzymania wniosku, informacji obejmującej dorobek orzeczniczy kandydata, w tym doniosłe społecznie lub precedensowe orzeczenia, i istotne informacje dotyczące kultury urzędowania, przede wszystkim ujawnione podczas wizytacji i lustracji.
Marszałek Sejmu, w terminie trzech dni od dnia otrzymania zgłoszenia kandydata, zwraca się także na piśmie do ministra sprawiedliwości o potwierdzenie posiadania przez osoby popierające zgłoszenie statusu sędziego.
Czytaj: KRS chce zabezpieczyć "nowych" sędziów, którzy do niej kandydują >>
Kolejnym etapem jest zwrócenie się przez marszałka do klubów poselskich o wskazanie, w terminie siedmiu dni, kandydatów na członków Rady – przy czym klub poselski wskazuje spośród sędziów, których kandydatury zostały zgłoszone, nie więcej niż dziewięciu kandydatów na członków Rady, a jeżeli łączna liczba kandydatów wskazanych przez kluby poselskie jest mniejsza niż piętnaście, Prezydium Sejmu wskazuje spośród zgłoszonych kandydatów tylu, ilu brakuje. Potem właściwa komisja sejmowa ustala listę kandydatów, wybierając spośród kandydatów wskazanych w trybie wcześniejszych przepisów piętnastu sędziów, a następnie
Sejm wybiera członków Rady na wspólną czteroletnią kadencję na najbliższym posiedzeniu Sejmu, większością 3/5 głosów w obecności co najmniej połowy ustawowej liczby posłów.
Będą sędziowskie prawybory?
27 lutego Sejm przyjął uchwałę, która ma umożliwić wskazanie sędziowskich członków KRS przez sędziów. Wskazano w niej, że w związku ze zbliżającym się upływem kadencji obecnego składu KRS Sejm Rzeczypospolitej Polskiej wyraża stanowisko, iż skład tego organu powinien obejmować przedstawicieli sędziów Sądu Najwyższego, sądów powszechnych, sądów administracyjnych oraz sądów wojskowych, wyłanianych przez środowiska sędziowskie w sposób zapewniający reprezentatywność wszystkich rodzajów i szczebli sądownictwa. I że takie ukształtowanie składu Rady najpełniej realizuje wartości konstytucyjne określone w art. 10 ust. 1 oraz art. 186 ust. 1 Konstytucji RP i sprzyja odbudowie zaufania społecznego do wymiaru sprawiedliwości.
Zadeklarowana jest też wola kontynuowania działań legislacyjnych zmierzających do przywrócenia pełnej zgodności przepisów regulujących funkcjonowanie Krajowej Rady Sądownictwa z Konstytucją RP oraz wezwanie wszystkich organów władzy publicznej do współdziałania w tym zakresie w duchu poszanowania zasad ustrojowych Rzeczypospolitej Polskiej.
I co najważniejsze:
Sejm Rzeczypospolitej Polskiej zapewnia, że w przypadku kształtowania Krajowej Rady Sądownictwa na podstawie obowiązującej ustawy z dnia 12 maja 2011 r. o Krajowej Radzie Sądownictwa uwzględni w swoich decyzjach wyniki wyborów dokonanych przez polskich sędziów w wyborach powszechnych i transparentnych, przy uwzględnieniu wymogów konstytucyjnych co do składu Rady i ograniczeń wynikających z obowiązującej ustawy o Krajowej Radzie Sądownictwa.
Równocześnie zaapelowano o udział sędziów w procesie wyłaniania kandydatów na członków KRS i wybór takich, którzy będą reprezentować wszystkie rodzaje sądów i szczeble sądownictwa.
W sytuacji, w której skuteczność uchwalonych przez parlament zmian ustawowych została powstrzymana odmową ich podpisania przez Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej, szczególna odpowiedzialność za przywrócenie konstytucyjnych standardów funkcjonowania Krajowej Rady Sądownictwa spoczywa na środowisku sędziowskim, którego aktywność będzie służyć przywróceniu stanu konstytucyjności KRS - wskazano.
Na stole 15. "pewniaków" do wybrania?
Wśród zgłoszonych sędziów jest też 15 kandydatów popieranych przez Stowarzyszenie Sędziów Polskich Iustitia. Wśród nich są sędziowie:
- Karolina Bąk-Lasota z Sądu Rejonowego Katowice-Zachód;
- Wojciech Buchajczuk z Sądu Rejonowego dla m.st. Warszawy, wiceprezes Iustitii do spraw finansowych;
- Sławomir Cilulko z Sądu Okręgowego w Białymstoku;
- Beata Donhoffner-Grodzicka z Sądu Rejonowego dla Krakowa-Śródmieścia, z zarządu stowarzyszenia sędziów Themis;
- Edyta Jefimko z Sądu Apelacyjnego w Warszawie;
- Magdalena Kierszka z Sądu Okręgowego w Gdańsku, sędzia dyscyplinarna przy Sądzie Apelacyjnym w Gdańsku;
- Agnieszka Kobylińska-Bortkiewicz z Wojskowego Sądu Okręgowego w Warszawie;
- Jarosław Łuczaj z Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie;
- Ewa Mierzejewska z Sądu Apelacyjnego w Lublinie;
- Monika Frąckowiak z Sądu Rejonowego Poznań-Nowe Miasto i Wilda;
- Bartłomiej Starosta z Sądu Rejonowego w Sulęcinie;
- Aleksandra Wrzesińska-Nowacka z Naczelnego Sądu Administracyjnego, prezeska Ogólnopolskiego Stowarzyszenia Sędziów Sądów Administracyjnych;
- Katarzyna Zawiślak z Sądu Okręgowego we Wrocławiu;
- Dariusz Zawistowski, ostatni przewodniczący KRS sprzed 2018 roku, sędzia SN, Izba Cywilna;
- Ewa Żołnierczuk-Dec z Sądu Rejonowego w Rzeszowie.
