Wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego dotyczący Getin Noble Bank nie odwróci losów tego banku. Decyzja o ogłoszeniu upadłości i ustanowieniu syndyka jest już niewzruszalna. Nie wpłynie też na prowadzone przez syndyka postępowania sądowe z udziałem frankowiczów ani proces związany z ustalaniem listy wierzytelności. Daje jednak szansę kredytobiorcom na odszkodowanie.
Za zamkniętymi drzwiami Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wydał 29 stycznia wyrok stwierdzający, że przejęcie Getin Noble Bank (GNB) przez Bankowy Fundusz Gwarancyjny (BFG) i Komisję Nadzoru Finansowego (KNF) nastąpiło z naruszeniem prawa. Wyrok nie odwróci jednak losów tego banku, ponieważ decyzja o ogłoszeniu upadłości i ustanowieniu syndyka jest już niewzruszalna. Nie wpłynie też na prowadzone przez syndyka postępowania sądowe z udziałem frankowiczów ani proces związany z ustalaniem listy wierzytelności. Jeśli już szukać korzyści dla frankowiczów z wczorajszego wyroku, to przede wszystkim można byłoby rozważać wytoczenie powództwa o odszkodowanie.
Czytaj też: WSA: Przejęcie Getin Noble Bank przez KNF i BFG sprzeczne z prawem
Z opublikowanego komunikatu WSA wynika, że w ramach kontroli zgodności z prawem decyzji Bankowego Funduszu Gwarancyjnego o wszczęciu przymusowej restrukturyzacji względem GNB, sąd musiał ocenić, czy decyzja ta została podjęta w warunkach bezstronności, a w szczególności z zachowaniem wymogu operacyjnej niezależności i uniknięcia konfliktu interesów pomiędzy różnymi funkcjami krajowego organu do spraw restrukturyzacji i uporządkowanej likwidacji, jakim jest BFG.
WSA podkreślił, że BFG pełni zarówno funkcję organu przymusowej restrukturyzacji, kuratora banku (tymczasowego administratora), jak i gwaranta depozytów bankowych.
- Dokonując analizy dokumentów przedstawionych przez organ w kontekście zasad funkcjonowania działów wewnętrznych, WSA stwierdził, że nie zostały wprowadzone odpowiednie uzgodnienia strukturalne w celu zapewnienia niezależności operacyjnej i uniknięcia konfliktu interesów pomiędzy różnymi funkcjami BFG, tj. funkcji kuratora banku (tymczasowego administratora), funkcji organu przymusowej restrukturyzacji i funkcji gwarancyjnej - wyjaśnił WSA w swoim komunikacie.
Tym samym zaskarżona decyzja BFG w przedmiocie wszczęcia przymusowej restrukturyzacji wobec Getin Noble Bank została wydana w warunkach nieodpowiadających wymogom bezstronności, jakie powinny zostać spełnione w procedurze jej podejmowania, zgodnie z art. 3 ust. 3 Dyrektywy Parlamentu Europejskiego i Rady 2014/59/UE z 15 maja 2014 r. ustanawiającej ramy na potrzeby prowadzenia działań naprawczych oraz restrukturyzacji i uporządkowanej likwidacji w odniesieniu do instytucji kredytowych i firm inwestycyjnych.
Sąd uznał więc, że skoro decyzję podjęto z uchybieniami, to doszło do zniekształcenia procesu jej podjęcia, co mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
Także BFG odniósł się do wyroku WSA. Według niego orzeczenie nie wpływa na ważność czynności prawnych dokonanych na podstawie decyzji funduszu o wszczęciu przymusowej restrukturyzacji.
- Przymusowa restrukturyzacja, prowadzona na podstawie ustawy o BFG implementującej do polskiego porządku prawnego unijną dyrektywę, pozwoliła ochronić wszystkie depozyty klientów w kwocie 38,1 mld zł, łącznie z 3,3 mld zł depozytów, które nie mogłyby zostać wypłacone w ramach gwarancji BFG w przypadku upadłości. BFG wszczął przymusową restrukturyzację wobec Getin Noble Bank S.A., ponieważ zostały spełnione wszystkie trzy przesłanki, które zobowiązują BFG do podjęcia takiego działania zgodnie z art. 101 ust. 7 ustawy z dnia 10 czerwca 2016 r. o Bankowym Funduszu Gwarancyjnym, systemie gwarantowania depozytów oraz przymusowej restrukturyzacji - informuje w swoim komunikacie BFG.
BFG poinformował też, że od wyroku WSA odwoła się do NSA.
- Samo postępowanie sądowo-administracyjne, w jego dalszym toku, służyć będzie jedynie ocenie zgodności z prawem procedury administracyjnej zakończonej wydaniem decyzji oraz zgodności z prawem wyroku pierwszoinstancyjnego wydanego przez WSA w Warszawie. Będzie ono mieć wpływ głównie na przyszłe podobne postępowania ws. przymusowej restrukturyzacji. Z tej perspektywy jest ono istotne dla całego sektora finansowego - komentuje Maciej Orkusz, adwokat, partner w kancelarii Domański Zakrzewski Palinka sp. k..
Czytaj w LEX: Przymusowa restrukturyzacja banku a roszczenia frankowiczów > >
Zdaniem prawników frankowych i doradców restrukturyzacyjnych na razie sytuacja frankowiczów z GNB nie uległa zmianie, gdyż BFG z pewnością złoży skargę kasacyjną do NSA. Wyrok nie odwróci też losów GNB ponieważ decyzja o ogłoszeniu upadłości i ustanowieniu syndyka jest już niewzruszalna. Nie wpłynie też na prowadzone przez syndyka postępowania sądowe z udziałem frankowiczów ani proces związany z ustalaniem listy wierzytelności. Nawet też uprawomocnienie się wyroku stwierdzającego wydanie decyzji o przymusowej restrukturyzacji banku nie powoduje jej uchylenia. Oznacza to, że wydzielenie z banku zorganizowanej części przedsiębiorstwa w postaci VeloBank S.A., jak również późniejsze ogłoszenie upadłości Getin Noble Bank S.A., nie stają się nieskuteczne.
- Wyrok WSA ws. przymusowej restrukturyzacji Getin Noble Banku na ten moment niewiele zmienia w praktyce. Jest on bowiem nieprawomocny. Z tej perspektywy nie daje on jeszcze żadnych uprawnień w kontekście roszczeń odszkodowawczych związanych z decyzją BFG - wyjaśnia Michał Cecerko, radca prawny i partner w DZP.
- Niemniej uprawomocnienie się orzeczenia WSA może otworzyć dawnym kredytobiorcom z GNB (również akcjonariuszom czy obligatariuszom) drogę do dochodzenia roszczeń odszkodowawczych od Skarbu Państwa z tytułu szkody wyrządzonej przez wydanie ostatecznej decyzji z naruszeniem prawa - mówi Cezary Korolczuk, adwokat z kancelarii Konieczny, Polak Radcowie Prawni sp.p.
Sprawdź w LEX: Nowe procedury przymusowej restrukturyzacji i uporządkowanej likwidacji instytucji bankowych (resolution regime) > >
Oczywiste jest jednak, że konieczne byłoby wykazanie szkody polegającej np. na braku zaspokojenia wierzytelności w postępowaniu upadłościowym.
- Tym samym sytuacja kredytobiorców będzie zależała od podjętych przez nich działań w ich indywidualnych sprawach, czyli np. zgłoszenie wierzytelności czy (w razie konieczności) złożenie sprzeciwu od listy wierzytelności. Jeśli kredytobiorcy pozostawali dotychczas bierni i nie podejmą żadnych działań zmierzających do dochodzenia roszczeń od upadłego, właściwie niemożliwe będzie wykazanie powstania szkody po ich stronie - podkreśla mec. Cezary Korolczuk.
Dla dochodzenia roszczeń przeciwko Skarbowi Państwa konieczne jest nie tylko uprawomocnienie się wyroku WSA w Warszawie, ale również powstanie szkody, czyli wyczerpanie trybu dochodzenia roszczeń w postępowaniu upadłościowym. Biorąc pod uwagę, że dotychczas nie została sporządzona lista wierzytelności, to proces ten może zająć jeszcze kilka lat.
Norbert Frosztęga, adwokat, doradca restrukturyzacyjny, partner w Kancelarii Prawnej Zimmerman, Sierakowski, Frosztęga, nie pozostawia kredytobiorcom złudzeń. Wykazanie szkody, jaką frankowicze ponieśli wskutek wydania naruszającej prawo decyzji o wszczęciu przymusowej restrukturyzacji, będzie to bardzo trudne, ponieważ dług frankowy nie jest związany ani z przymusową restrukturyzacją, ani ogłoszeniem upadłości Getin. Co najwyżej, zależnie jednak od tego, co znajdzie się w uzasadnieniu wyroku WSA, można byłoby się doszukiwać szkody w tym, że frankowicze przez dłuższy czas płacili raty, ponieważ wydłużył się moment oczekiwania na uznanie ich roszczeń w postępowaniu upadłościowym oraz z opóźnieniem otrzymali informację o trwałej niewypłacalności banku, a być może nawet - że przymusowe postępowanie restrukturyzacyjne banku wygenerowało nadmierne koszty, które obniżyły perspektywy zaspokojenia kredytobiorców frankowych w ramach upadłości. - W praktyce oceniam to jako trudne do wykazania, choć nie niemożliwe - podkreśla Norbert Frosztęga.
Zobacz w LEX: Przesłanki wszczęcia przymusowej restrukturyzacji (resolution) - zagadnienia wybrane > >
Linki w tekście artykułu mogą odsyłać bezpośrednio do odpowiednich dokumentów w programie LEX. Aby móc przeglądać te dokumenty, konieczne jest zalogowanie się do programu. Dostęp do treści dokumentów LEX jest zależny od posiadanych licencji.
