Temat opodatkowania spółek staje się gorący z uwagi na plany Ministerstwa Finansów. Jeśli nowe przepisy wejdą w życie, firmy inaczej będą musiały spojrzeć na  przekształcenia czy połączenia. Choć obawy mogą mieć zwłaszcza spółki komandytowe, to zmiany mają nie ominąć też spółek jawnych. Spółki jawne, których udziałowcami są nie tylko osoby fizyczne, ale np. spółki z o.o. będą musiały zapłacić podatek, jeśli nie wywiążą się z pewnych obowiązków, a mianowicie nie złożą informacji, kim są wspólnicy kto pośrednio osiąga dochody z danej spółki.

Zobacz również: Rząd proponuje duże zmiany w podatkach >>

W najnowszej interpretacji fiskus wypowiedział się na temat odwrotnego połączenia spółek i możliwościach w tym zakresie w stanie prawnym obowiązującym od 1 marca 2020 r.

- Opodatkowanie łączenia spółek to jedno z bardziej skomplikowanych zagadnień w ustawie o CIT. Szczególnym przypadkiem połączenia jest tzw. odwrotne połączenie, gdzie spółka córka przejmuje spółkę matkę – ocenia Wiktor Podsiadło, managing assiociate Grupa Chałas i Wspólnicy.

Czytaj w LEX: Majkowski Wojciech, Michna Marcin, Neutralność podatkowa połączeń spółek kapitałowych po nowelizacji przepisów ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych - zasada czy już jedynie wyjątek? >

Dwa sposoby łączenia spółek

Wyjaśnia on, że tego typu połączenie może zostać przeprowadzone na dwa sposoby: z podwyższeniem kapitału zakładowego, gdzie spółka córka umarza udziały własne przejęte od spółki matki, a następnie podwyższa kapitał zakładowy i emituje nowe udziały dla wspólników spółki matki, albo bez podwyższania kapitału zakładowego, gdzie spółka córka nie umarza udziałów własnych, ale wydaje je wspólnikom spółki matki.

Pytanie wnioskującej o interpretację spółki dotyczyło drugiego ze wskazanych wariantów. Spóła wyjaśniła bowiem, że przejęcie przez nią spółki matki odbędzie się bez podwyższania kapitału zakładowego.

Otóż od 1 marca 2020 r. obowiązuje znowelizowany art. 515 Kodeksu spółek handlowych (Ksh). Celem nowelizacji tego przepisu było ułatwianie przeprowadzania połączeń odwrotnych spółek.  Zgodnie z nowym brzmieniem art. 515 par. 1 Ksh, spółka przejmująca może wydać wspólnikom spółki przejmowanej udziały albo akcje własne, które nabyła w wyniku połączenia z tą spółką. I na tym właśnie na tym tle zrodziła się wątpliwość pewnej spółki planującej zastosować nowe procedury przy połączeniu.

Zobacz procedurę w LEX:  Opodatkowanie dochodów z tytułu restrukturyzacji kapitałowej >

 


Skutki podatkowe łączenia spółek

Spółka wyjaśniła, że przejęte przez nią udziały własne zostaną przydzielone wspólnikom spółki przejmowanej. Udziały nie będą zatem podlegać umorzeniu, a w konsekwencji spółka przejmująca nie wyemituje w ich miejsce nowych udziałów dla udziałowców spółki przejmowanej. Jak dodatkowo wskazała wnioskująca o interpretację spółka, połączenie zostanie przeprowadzone z uzasadnionych przyczyn ekonomicznych, a jego głównym bądź jednym z głównych celów nie będzie uniknięcie lub uchylenie się od opodatkowania.

Spółka wystąpiła do organów skarbowych z pytaniem, czy w opisanej sytuacji znajdzie zastosowanie art. 12 ust. 4 pkt 3e ustawy o CIT. Zgodnie z tym przepisem do przychodów spółki przejmującej nie zalicza się wartości majątku spółki przejmowanej odpowiadającej wartości emisyjnej udziałów przydzielonych udziałowcom spółek łączonych.

Zdaniem spółki, w przedmiotowej sytuacji zastosowanie będzie miał art. 12 ust. 4 pkt 3e ustawy o CIT.

 


Wartość udziałów a przychody do opodatkowania

Oznacza to, że spółka przejmująca będzie uprawniona do wyłączenia z przychodów podlegających opodatkowaniu wartości odpowiadającej wartości emisyjnej własnych udziałów przejętych od spółki przejmowanej w toku połączenia. Spółka argumentowała, że art. 12 ust. 4 pkt 3e ustawy o CIT powinien znaleźć zastosowanie także w przypadku połączeń odwrotnych, w których spółka przejmująca nie umarza własnych udziałów nabytych od spółki przejmującej, tylko przekazuje je wspólnikom spółki matki. Dyrektor Krajowej Informacji Skarbowej potwierdził stanowisko spółki.

- Spółka przejmująca co do zasady powinna rozpoznać przychód w wysokości wartości przejętego majątku. Przychód ten może zostać jednak obniżony o wartość majątku spółki przejmowanej odpowiadającą wartości emisyjnej udziałów przydzielonych udziałowcom spółki łączonej – podkreśla Wiktor Podsiadło. Dodaje on, że do specyficznej sytuacji dochodzi w przypadku połączenia odwrotnego bez podwyższania kapitału zakładowego. Wówczas spółka przejmująca nie emituje nowych udziałów, ale wydaje wspólnikom spółki matki udziały własne.

Czytaj w LEX: Połączenie odwrotne przed i po nowelizacji Kodeksu spółek handlowych wchodzącej w życie 1.03.2020 r. >

Dyrektor KIS potwierdził, że spółka przejmująca może wówczas obniżyć swój przychód o wartość emisyjną udziałów.

- Co istotne, dyrektor KIS zgodził się również, że przez wartość emisyjną udziałów pomniejszającą przychód należy rozumieć wartość majątku przejmowanego przez spółkę przejmującą. To w praktyce powinno oznaczać neutralność podatkową połączenia dla spółki przejmującej – podkreśla Wiktor Podsiadło.

Zwraca on uwagę na fakt, że organy podatkowe nie zawsze prezentowały takie stanowisko. - Przykładowo, w interpretacji z 3 lipca 2019 r., nr 0114-KDIP2-2.4010.163.2019.1.AM, dyrektor KIS uznał, że obniżenie przychodu spółki przejmującej może mieć miejsce jedynie wówczas, gdy dochodzi do emisji nowych udziałów – stwierdza Wiktor Podsiadło.

Ekspert podkreśla, że argumentem przemawiającym za możliwością obniżenia przychodu w przypadku połączenia odwrotnego bez podwyższania kapitału zakładowego jest również obecne brzmienie art. 515 par 1 KSH, który wyraźnie dopuszcza możliwość wydania przez spółkę przejmującą własnych udziałów. 

Interpretacja indywidualna Dyrektora Krajowej Informacji Skarbowej z 16 września 2020 r., nr 0111-KDWB.4010.16.2020.1.MJ