Tarcza finansowa - wykluczeni dostaną szansę na zmianę decyzji

Polski Fundusz Rozwoju uruchomił procedurę reklamacyjną dla firm, które dostały odmowne decyzje. Będą mogły złożyć do banku dokumenty, które potwierdzą, że spełniają warunki. To krok w dobrym kierunku, który jednak nie rozwiązuje wszystkich problemów przedsiębiorców wykluczonych ze wsparcia w ramach rządowego programu.

Od 29 kwietnia przyjmowane są wnioski i udzielana pomoc finansowa przedsiębiorcom przez Polski Fundusz Rozwoju, ale dopiero teraz ma być wprowadzone postępowanie wyjaśniające, czyli dodatkowa procedura reklamacyjna. Zgodnie z nowym regulaminem programu tarcza finansowa - PFR opublikował go w czwartek 14 maja - procedura powinna ruszyć 28 maja. Jak jednak powiedział Prawo.pl Bartosz Marczuk, wiceprezes PFR, ruszyła już w czwartek 14 maja. Do tego dnia odwołać się można było tylko, jeśli PFR wyda decyzję częściowo pozytywną – przyzna subwencję, ale w zaniżonej wysokości.

Czytaj wszystko, co warto wiedzieć o tarczy finansowej >>

Zobacz w LEX: Tarcza antykryzysowa - rozwiązania dla przedsiębiorców i pracowników >

Błąd w systemie ZUS pozbawia dofinansowania

Do 13 maja 2020 roku nie było praktycznie żadnej procedury reklamacyjnej w tarczy finansowej. W efekcie na Facebookowym profilu PFR roi się od takich komentarzy (pisownia oryginalna): „Nty raz odrzuca mi wniosek" Złożyłam już 3 wnioski. Mam decyzja odmowna z powodu zaległości w ZUS a w ZUSie zaległości nie ma, sprawdzone osobiście z pracownikiem ZUS! Co dalej?. Na infolinie próbowałem się dodzwonić cały dzień, niestety bez sukcesu.", Niestety, mam zaświadczenie z ZUS o niezaleganiu ze składkami a 4. raz dostaję odmowę z powodu rzekomego zalegania w ZUS. Robot maszyna się myli a żaden żywy człowiek nie chce mi pomóc. Proszę o pomoc.", Zalegania w ZUS nie ma w US też a po raz kolejny info o odrzuceniu wniosku z powodu zalegania w US Nikt nie wie jak pomóc a PFR lekceważy sytuację".

W mailach do redakcji przedsiębiorcy skarżą się, że system odrzuca wniosek, a oni nie mogą pokazać zaświadczenia, że nie zalegają.
- Wnioski nie dają możliwości dołączania załączników, proces z uwagi na dużą populację objętą możliwością wnioskowania jest maksymalnie zautomatyzowany – mówi Monika Nowakowska, rzecznik Santander Bank Polska.  
Dominik Lubasz, radca prawny i partner w kancelarii Lubasz i Wspólnicy, też miał taki przypadek. -Jednemu  z naszych klientów ZUS wystawił zaświadczenie o niezaleganiu ze składkami. W bazie ZUS jednak występuje zaległość, i nikt nie wie dlaczego. W efekcie system do weryfikacji wniosków, który działa automatycznie, odrzuca wniosek naszego klienta i do wczoraj nie widziałem najmniejszej szansy na jego pozytywne rozpatrzenie – mówi mec. Lubasz. To się zmieni.

Czytaj w LEX: Tarcza antykryzysowa 3.0 - a postępowanie egzekucyjne >

Nowe postępowanie wyjaśniające

Zmieniony regulamin w  par. 14  wprowadza nowe postępowanie wyjaśniające. Zgodnie z nim każdy beneficjent będzie mógł zwrócić się do PFR za pośrednictwem banku z zapytaniem dotyczącym odmownej decyzji o udzielenia subwencji, pod warunkiem jednak udokumentowania różnic w treści odmowy, a rzeczywistym stanem faktycznym. Procedura powinna ruszyć 28 maja, ale Bartosz Marczuk powiedział Prawo.pl, że Fundusz już wczoraj uruchomił procedurę reklamacyjną. Jak ma wyglądać w praktyce?  - Jak wiadomo zaleganie ze składkami na ZUS na dzień 31 grudnia 2019 roku i datę złożenia wniosku uniemożliwia otrzymanie subwencji. System do weryfikacji wniosków weryfikuje dane z bazą ZUS. Jeśli jednak zdarzy się, że system weryfikacji wykazał zaległość, a przedsiębiorca ma zaświadczenie z ZUS o niezaleganiu, może wraz z decyzją odmowną dostarczyć go do banku. Zaświadczenie o niezaleganiu musi być wydane na dzień 31 grudnia 2019 roku i dzień złożenia wniosku. Gdy bank potwierdzi, że odmowa była z powodu zaległości, przekaże dokumenty do PFR – mówi Bartosz Marczuk. Katarzyna Ewert-Gandzel z banku PKO BP potwierdza, że już wie o procedurze. - Gdy klient wyjaśni wątpliwości z ZUS czy US, a pomimo tego kolejny wniosek o subwencję otrzyma negatywną decyzję z ponownym wskazaniem rozbieżności w danych, ma możliwość złożenia w banku zaświadczenia. Wówczas sprawa będzie skierowana przez bank do indywidualnego wyjaśnienia do PFR - wyjaśnia. Z tego wynika, że postępowanie wyjaśniające będzie uruchamiane po drugiej decyzji odmownej.

Czytaj w LEX: Tarcza Antykryzysowa - ochrona firm i pracowników przed skutkami epidemii koronawirusa >

To nie jest procedura odwoławcza

Prawnicy nie mają wątpliwości, że to dobre rozwiązanie. - To bardzo dobry kierunek, o ile PFR będzie na tej podstawie zmieniał swoje decyzje odmowne – ocenia dr Dominik Lubasz. - Obecnie bowiem, jeśli wniosek został rozpatrzony odmownie, to zostaje jedynie złożenie go ponownie. Tyle, że bez proponowanej zmiany w regulaminie, nic to nie dawało, bowiem system nie pozwalał na dodawanie załączników, np. w postaci wystawionego przez ZUS zaświadczenia o niezaleganiu. Zgodnie z regulacją nowego par. 14 regulaminu możliwe będzie wyjaśnienie takich sytuacji poprzez skierowanie do PFR za pośrednictwem banku, w którym składany był wniosek, zapytania dotyczącego otrzymanej odmowy udzielenia subwencji wraz z udokumentowaniem, np. w postaci zaświadczenia z ZUS, różnic pomiędzy treścią odmowy, a rzeczywistym stanem faktycznym. Nie jest to jednak procedura odwoławcza, bowiem nadal od decyzji odmownej odwołanie zgodnie z par. 13 ust. 11 lit. e ii nie przysługuje. Pozostaje więc pytanie, czy procedura ta będzie skutkowała zmianą decyzji, bowiem takiej regulacji w regulaminie brak – mówi mec. Lubasz.  PFR nie wyjaśnia tego, ale wiceprezes Bartosz Marczuk szacuje, że nowa procedura obejmuje mniej niż 1 proc. wniosków. PFR nie odpowiedział nam, ile wniosków odrzuca. Licząc 1 proc. od tych pozytywnie rozpatrzonych, wychodzi ok. 950.

Czytaj w LEX: Kto może skorzystać z ulg podatkowych przewidzianych w tarczy antykryzysowej? >

Pozostałe błędy nie do wyjaśnienia

Nowa procedura nie obejmie też innych błędów z którymi beneficjenci mają problemy. „Podanie pełnej kwoty z groszami – odmowa. Zaokrąglenie w górę 1 pln – odmowa. Zaokrąglenie w dół 1 pln – odmowa. Jeżeli ani tak, ani tak nie działa - to co my mamy wpisywać? Według PKO 34 proc. spadku obrotu, według PFR 35 proc. spadku obrotu – odmowa”, „ Czy wie ktoś, co to znaczy odrzucony wniosek po scoringu?”,  "Twój wniosek został zweryfikowany negatywnie. (…) może zdarzyć się sytuacja, w której przedsiębiorca otrzyma z PFR decyzję odmowy przyznania subwencji bez podania przyczyny."Innych powodów brak”, „Jesteśmy po szóstym podejściu w mBanku i wciąż mamy negatywną decyzję. (…) Ostatni wniosek zweryfikowaliśmy z przedsiębiorcami, którzy otrzymali subwencję. Za marzec 2019 i marzec 2020 podaliśmy kwotę z deklaracji VAT z kolumn 10, 11, 13, 15, 17, 19, 21, 22 i 31. Zatrudnialiśmy na dzień 30.04.2020 kolejno 0,31 etatu na umowę o pracę i pięciu zleceniobiorców - wykazujemy 6 osób. Jednocześnie spółka nasza ma duże przychody, więc jesteśmy rozliczani w urzędzie skarbowym jak mały przedsiębiorca, a nie mikro. Posiadamy zaświadczenia o niezaleganiu w ZUS i US na dzień 2.01.2020 oraz sprzed kilku dni. Głowimy się i naprawdę nie potrafimy wymyśleć już innego powodu, dla którego wnioski są odrzucane" -  czytamy na profilu PFR.

To są jednak błędy, których nie wyjaśnią zaświadczenia z ZUS czy urzędu skarbowego. Dr Anna Wilińska-Zelek, adwokat w kancelarii Filipiak Babicz przyznaje, że informacje w decyzjach odmownych są często szczątkowe, i trudno po nich zweryfikować przyczynę odmowy. - Proces wyjaśniania, co kryje się pod hasłami kluczami jest uciążliwy, bo komplet informacji posiada bank, a pracownicy banków już są zirytowani ciągłymi telefonami w sprawach subwencji – mówi mec. Wilińska-Zelek. Monika Nowakowska mówi, że firmy najczęściej mają wątpliwości właśnie do decyzji wydawanych przez PFR, w tym odmowy świadczenia.

Zobacz procedurę w LEX: Łączenie różnych formy pomocy – zwolnienie ze składek ZUS i pomoc ze środków FP, FGŚP  >

Karol Wątrobiński, radca prawny, partner w kancelarii WN Legal Wątrobiński, Nartowski dodaje, że udzielenie rekomendacji w niektórych sytuacjach jest skomplikowane i nie sprowadza się do prostego wypełnienia wniosku w systemie banku. – W przypadku jednego banku klient otrzymał decyzje bez wskazania przyczyn odmowy udzielenia dofinansowania. Klient zweryfikował dane, kontaktował się z US i z ZUS i jego zdaniem dane są poprawne. Bez podania przyczyny odmowy nie jesteśmy w stanie szybko uzyskać dofinansowania, a brak jakiejkolwiek ścieżki do wyjaśnienia problemu. Kontaktowaliśmy się z bankiem, który odesłał nas do PFR, a na infolinii PFR dostaliśmy informację, że nie mają podglądu na konkretny wniosek i nie są w stanie podać przyczyn odmowy – mówi.  Dlaczego tak się dzieje? PFR tłumaczy, że muszą przeczytać dokładnie regulamin, wszystkie wyjaśnienia, sprawdzić historie prowadzenia działalności. Jego zdaniem dokładna analiza decyzji pozwala skutecznie złożyć wniosek, o ile spełnione są wszystkie wymagania. Zdaniem Karola Wątrobińskiego nie zawsze. Dlatego jego zdaniem w takich sytuacjach też powinna być procedura odwoławcza. – Może się bowiem okazać, że do końca naboru nie uda się złożyć prawidłowego wniosku – dodaje.

Zobacz procedurę w LEX: Świadczenie postojowe – osoby uprawnione i zasady nabywania  >

System działa szybko, bo odrzuca wniosek po pierwszej negatywnej przesłance

Mec. Lubasz przypuszcza, że system weryfikuje wniosek do pierwszej przesłanki odmownej i generuje decyzję. - Zapewne pozostałe punkty wniosku nie są już analizowane. Z punktu widzenia systemu obsługującą taką liczbę zapytań jest to logiczne, bo umożliwia szybkie przetworzenie wniosku. Jest to jednak niezrozumiałe dla przedsiębiorców, ponieważ nie mają informacji na temat pełnego kompletu usterek. W efekcie nie są w stanie złożyć prawidłowego wniosku od razu za kolejnym podejściem – podkreśla mec. Lubasz

A Krzysztof Brysiewicz, radca prawny, partner w kancelarii Brysiewicz i Wspólnicy  dodaje, że tarcza finansowa oferuje pomoc operacyjną pozwalającą zachować płynność, a to oznacza, że mechanizm jej udzielania powinien być jak najszybszy, i tak jest. -  Na tle innych rodzajów pomocy w Polsce zdecydowanie możemy mówić nie o kroku, ale o kilku krokach do przodu. Zestawiając czas oczekiwania na subwencję z tarczy, np. z pomocą na ratowanie i restrukturyzację, gdzie czeka się kilka miesięcy. Również na tle innych państw europejskich tarcza finansowa wyróżnia się szybkością – podkreśla mec. Brysiewicz. Niektórzy jednak tracą na tej szybkości.

Uwaga!  PFR doprecyzował też w słowniczku, że określenie statusu firmy odnosi się nie tylko do przedsiębiorcy, który wnioskuje, a ale także do firm z nim powiązanych. Co więcej napisał wyraźnie, że jeśli beneficjent otrzymał subwencję na podstawie nieprawdziwych oświadczeń, musi ją zwrócić nie później niż w terminie 14 dni roboczych od dnia jej otrzymania. Więcej na ten tema wkrótce w Prawo.pl

Zobacz procedury w LEX:

Dofinansowanie wynagrodzeń z Funduszu Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych (FGŚP) >

Dofinansowanie na utrzymanie miejsc pracy – wsparcie od starosty >

Ryczałt za sprzęt używany do pracy zdalnej w dobie pandemii koronawirusa >

Narzędzia podatkowe wspierające zwalczanie pandemii koronawirusa >