17 lutego br. zacznie obowiązywać tzw. akt o usługach cyfrowych. Nowe obowiązki mają objąć przede wszystkim cyfrowych gigantów, a użytkownikom - zapewnić bezpieczniejsze i bardziej przyjazne otoczenie w internecie. Zakazane ma być m.in. tworzenie tzw. zwodniczych interfejsów w sklepach internetowych. Obecnie trwa również wdrażanie regulacji w ramach ustawy na polskim gruncie, eksperci oceniają jednak, że wiele kwestii wciąż wymaga doprecyzowania.

Informacja o planach przyjęcia projektu ustawy o ochronie osób zgłaszających naruszenia prawa, zamieszczona w wykazie prac legislacyjnych i programowych nowego rządu 10 stycznia br., zaskoczyła wielu komentatorów. Dzień później tekst projektu opublikowano już na stronach Rządowego Centrum Legislacji. Wszystko wskazuje na to, że będzie to pierwszy projekt ustawy transponującej prawo unijne przedstawiony przez rząd Donalda Tuska. Do Sejmu ma on trafić w pierwszym kwartale tego roku – piszą dr Anna Hlebicka-Józefowicz i Gniewomir Wycichowski-Kuchta.

Ministerstwo Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej chce pracować nad projektem ustawy o sygnalistach wdrażającym unijne prawo w tzw. trybie odrębnym, z pominięciem uzgodnień, opiniowania i konsultacji publicznych oraz rozpatrzenia przez Komitet do Spraw Europejskich. Przeciwni są temu prawnicy, przedsiębiorcy i eksperci. Wskazują przy tym na wady i luki, które ciągle zawiera najnowsza wersja projektu. Ich zdaniem opóźnienia we wdrożeniu unijnego prawa nie są argumentem ku temu.

Zbliża się termin, w którym część ojców utraci możliwość wykorzystywania urlopu ojcowskiego. 26 kwietnia 2023 r. weszły w życie przepisy skracające o połowę okres, w którym możliwe jest wykorzystanie tego urlopu. Trzeba jednak pamiętać o przepisach przejściowych. Warto, by część ojców pomyślała już o wykorzystaniu tego urlopu, jeżeli jeszcze nie został zrealizowany. Niewykorzystany do dnia poprzedzającego pierwsze urodziny dziecka przepadnie, niezależnie od powodów, które utrudniały lub nawet uniemożliwiały jego wykorzystanie.

Rządowe Centrum Legislacji opublikowało w piątek projekt ustawy o ochronie osób zgłaszających naruszenia prawa. To nieco zmodyfikowana wersja projektu, nad którym pracowało ministerstwo rodziny za poprzednich rządów i nad którym prace nie zostały zakończone. Projekt ma zdefiniować „naruszenie prawa” jako działanie lub zaniechanie niezgodne z prawem lub mające na celu obejście prawa - i to w zakresie szerszym niż przewiduje unijne prawo.

Odmawiając obywatelom Unii, którzy nie są obywatelami Polski i Czech, ale mają miejsce zamieszkania na terytorium tych państw, prawa do bycia członkiem partii politycznej, owe państwa członkowskie naruszyły prawo Unii w dziedzinie praw wyborczych. Do takiego doszedł właśnie rzecznik generalny Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej.

Zastąpienie Państwowej Inspekcji Pracy, mającej pełnić rolę organu wsparcia – Rzecznikiem Praw Obywatelskich oraz wprowadzenie możliwości wydawania zgłaszającemu zaświadczeń o podleganiu ochronie, to główne zmiany, jakie wprowadzone zostaną do najnowszej wersji projektu ustawy o sygnalistach. Ustawa ma wejść w życie po upływie 1 miesiąca od dnia ogłoszenia, natomiast podmioty prawne, RPO oraz organy publiczne będą zobowiązane wdrożyć właściwe kanały zgłoszeń w terminie miesiąca od dnia wejścia w życie ustawy.

Skomplikowane i niejasne przepisy dotyczące zawierania umów na okres próbny rodzą coraz więcej wątpliwości. Pracodawcy zastanawiają się, czy muszą dokumentować zamiar, jaki przyświecał im w związku z zawarciem umowy i kiedy oraz dlaczego uległ zmianie. Pracownicy zaś dociekają, czy wskazanie zamiaru w umowie zobowiązuje pracodawcę do ich dalszego zatrudnienia. Zdaniem prawników przepis w ogóle nie powinien być wprowadzany. I nie kryją, że jego uchylenie wielu przyjęłoby z ulgą.

Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej uznał we wtorek, 9 stycznia br., za niedopuszczalne pytania prejudycjalne dotyczące procedury powoływania sędziów sądów powszechnych w Polsce. Przyczyną było jednak to, że - jak wskazał TSUE - wydanie takiego orzeczenia musi być niezbędne, aby umożliwić sądowi krajowemu rozstrzygnięcie rozpatrywanej przez niego sprawy. A w tym przypadku, w jego ocenie, tak nie było.

Zwolnienie od pracy z powodu wystąpienia siły wyższej nie przewiduje możliwości weryfikacji wniosku pracownika przez pracodawcę w jakimkolwiek zakresie. Nie wymaga też przedstawienia jakiegokolwiek dowodu, nawet w postaci oświadczenia, na zaistnienie siły wyższej – wymienia mankamenty nowego prawa Czytelnik, który przepisy w tym zakresie zgłosił do naszej akcji Poprawmy prawo. W efekcie pracownicy nawet z wielodniowym wyprzedzeniem składają wnioski o wolne.

Rozdzielenie kompetencji, przypisanie wiodącej roli konkretnemu resortowi, zidentyfikowanie i zniesienie ewentualnych barier i wypracowanie jasnych, praktycznych wskazówek. To najważniejsze działania, które - zdaniem ekspertów - już teraz powinien podjąć polski prawodawca w kontekście zbliżającego się przyjęcia AI Act. Ważne jest to, by przygotowania rozpocząć szybko po to, by nie powtórzyć błędów z wdrażania innych unijnych przepisów. Na razie Polska jest bowiem całkowicie nieprzygotowana.

Nie ma pewności, czy operatorzy platform internetowych będą musieli przekazać skarbówce dane o osobach sprzedających w internecie za 2023 r. Polska, mimo takiego obowiązku, nie wdrożyła unijnej dyrektywy nakładającej wymóg raportowania, a to stawia operatorów w bardzo trudnej sytuacji. Sami sprzedający mogą być spokojni – nie będzie nowych podatków, ale w przyszłości skarbówka zyska więcej danych do kontroli.

Wyzwaniem wciąż pozostaje powrócenie do rynkowych zasad funkcjonowania rynku energii, gazu i ciepła. Przyjęta nowelizacja ustaw szczególnych dla wskazanych rynków, wydłużająca obowiązywanie maksymalnych cen energii do 30 czerwca 2024 r., powinna być rozwiązaniem przejściowym, w szczególności nie uniemożliwiając rozwoju energetyki odnawialnej w Polsce - piszą prawnicy praktyki prawa energetycznego kancelarii Kochański & Partners.

2023 był kolejnym rokiem licznych zmian prawa. Do najgorszych przepisów należy zaliczyć: nowelizację ustawy o Sądzie Najwyższym, te dotyczące obliczania składki zdrowotnej od dochodów przedsiębiorców oraz regulacje o darmowych lekach dla dzieci i seniorów. Plusem są fundacje rodzinne oraz zmiany, dzięki którym więcej obdarowanych i spadkobierców skorzysta ze zwolnienia z podatku.

Bezpośredni wstępny pozostający na utrzymaniu pracownika będącego obywatelem Unii jest pośrednim beneficjentem równego traktowania, które powinno być przyznane temu pracownikowi. Uregulowanie krajowe, które umożliwia odmowę przyznania świadczenia z zakresu pomocy społecznej takiemu bezpośredniemu wstępnemu, jest sprzeczne z prawem Unii – orzekł Trybunał Sprawiedliwości UE.

Polska do tej pory pod względem liczby dyrektyw, które nie zostały wdrożone na czas, zajmuje jedno z ostatnich miejsc w Unii Europejskiej, ale korzystniej wypadamy w statystyce odnoszącej się do opóźnienia, z jakim państwa Unii Europejskiej implementują dyrektywy – opóźnienie to dla Polski wynosiło średnio 11,5 miesiąca, podczas gdy średnia europejska to 12,6 miesiąca. Takie wnioski wynikają z analizy kancelarii PwC Legal, na bazie danych udostępnionych przez Komisję Europejską.

Pośpiech i polityczne aspiracje nie powinny mieć decydującego wpływu na kształt przyszłej dyrektywy. A różnorodność rynków pracy i ustawodawstw poszczególnych państw UE powinna skłaniać do większej refleksji nad wprowadzaniem regulacji, mających tak daleko idące konsekwencje, jak będzie miało to miejsce w przypadku pracy platformowej.

Najnowsze konkursy uruchomione w ramach nowej perspektywy ewidentnie ukazują, jak duże jest zapotrzebowanie wśród polskich przedsiębiorców na fundusze unijne. Pandemia i przerwa między perspektywami przyczyniły się do pogorszenia sytuacji w sektorze MSP, co skutkuje olbrzymim zainteresowaniem na pozyskiwanie środków zewnętrznych - pisze Przemysław Konieczny, Starszy Analityk Biznesowy w Dziale Doradztwa Gospodarczego DC CENTRUM Sp. z o. o. 

Parlament Europejski i Rada UE w ubiegłym tygodniu uzgodniły treść dyrektywy w sprawie pracy za pośrednictwem platform internetowych. Regulacja obejmie popularne w Polsce platformy cyfrowe takie jak Pyszne.pl. Glovo, Wolt, Uber, Bolt, jush! i Lisek. Zdaniem prawników kancelarii prawnej DLA Piper, planowana zmiana przepisów dla platform cyfrowych działających w branży dostawczej i przewozowej może w skrajnym wariancie drastycznie zwiększyć koszty pracy, a w efekcie spowodować wzrost cen usług.

Marcin Wiącek pisze do MSWiA w sprawie stosowania przez Straż Graniczną tzw. pushbacków, czyli zawracania cudzoziemców do linii granicy państwowej tuż po zatrzymaniu, bez uprzedniego dokonania zindywidualizowanej oceny ich sytuacji faktycznej i prawnej. Rzecznik Praw Obywatelskich apeluje o uchylenie obowiązujących przepisów i wprowadzenie takich, które umożliwią migrantom realizację ich podstawowych praw.