Posłowie przekazują Ministerstwu Finansów informacje od gmin, że istnieją wątpliwości co do tego, co należy rozumieć pod pojęciem „domek letniskowy” na gruncie ustawy z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych (Dz. U. z 2006 Nr 121, poz. 844 z późn. zm). Samorządowcy wskazują, że obecnie obowiązujące przepisy spowodowały, że gminy, na terenie których znajdują się budynki letniskowe, straciły dochody z tytułu podatku od nieruchomości. Jest tak dlatego, że podatnicy będący właścicielami budynków letniskowych o konstrukcji drewnianej posadowionych na bloczkach betonowych lub palach unikają opodatkowania, twierdząc, że budynki te nie są trwale związane z gruntem. Budynki te są jednak na stałe podłączone do mediów dostępnych dla siedlisk (sieć wodociągowa, sieć kanalizacyjna, sieć elektryczna), wydzielone są z przestrzeni, posiadają ściany, pokrycie dachowe i nie są budynkami do tzw. przemijającego użytku.

W interpelacji poselskiej (nr 8896) dotyczącej omawianej kwestii wskazano, że pojawiające się wątpliwości utrudniają stosowanie prawa podatkowego i są zarzewiem sporów między organami podatkowymi i podatnikami. Zasada demokratycznego państwa prawnego, wyrażona w art. 2 Konstytucji nakazuje tworzyć prawo przejrzyste i powszechnie zrozumiałe.

Resort finansów zobligowano do odpowiedzi na pytanie, czy w świetle obecnie obowiązującego stanu prawnego podatnicy będący właścicielami budynków letniskowych o konstrukcji drewnianej posadowionych na bloczkach betonowych lub palach powinni podlegać obowiązkowi uiszczania podatku od nieruchomości. Zapytano również, czy zdaniem Ministerstwa Finansów konieczne jest wprowadzenie do przepisów prawa pojęcia „domki letniskowe”, tak by wyeliminować problemy interpretacyjne obecnie obowiązujących przepisów?

W odpowiedzi Ministerstwo Finansów wskazało, że ustawa z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych zawiera normy prawa podatkowego - prawa autonomicznego w stosunku do innych gałęzi prawa, które regulują zagadnienia pozostające poza sferą bezpośredniego zainteresowania ustawodawcy podatkowego. Jednakże, jak podkreślił Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 3 lutego 2006 r., dla zachowania spójności systemu prawnego, a w szczególności posługiwania się tożsamym lub zbliżonym rozumieniem określeń używanych w różnych przedmiotowo regulacjach prawnych, ustawodawca niejednokrotnie posługuje się w ustawach podatkowych definicjami pojęć ustalonymi już w przepisach innych ustaw, niezawierających norm podatkowych (wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego, sygn. akt II FSK 656/07). Podobnym zabiegiem legislacyjnym posłużono się w ustawie o podatkach i opłatach lokalnych przy określaniu przedmiotu opodatkowania podatkiem od nieruchomości, jakim - stosownie do przepisu art. 2 ust. 1 pkt 2 tej ustawy - są budynki.

W myśl bowiem zawierającego definicję budynku art. 1a ust. 1 pkt 1 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych pod pojęciem tym należy rozumieć obiekt budowlany w rozumieniu przepisów prawa budowlanego, który jest trwale związany z gruntem, wydzielony z przestrzeni za pomocą przegród budowlanych oraz posiada fundamenty i dach. Cytowany przepis, zawierający definicję budynku dla potrzeb ustawy podatkowej, odsyła zatem do rozumienia znaczenia tego określenia w przepisach prawa budowlanego, tj. ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz.U. z 2006 r. Nr 156, poz. 1118 z późn. zm.).

Zgodnie z ustawową definicją budynku, określoną w art. 3 pkt 2 ustawy Prawo budowlane, przez budynek należy rozumieć taki obiekt budowlany, który jest trwale związany z gruntem, wydzielony z przestrzeni za pomocą przegród budowlanych oraz posiada fundamenty i dach. Przepisy tej ustawy nie definiują przy tym pojęcia trwałego związania z gruntem. Jak wynika z wyjaśnień ministra budownictwa, należy przez to rozumieć obiekt budowlany, który posiada prefabrykowany lub murowany fundament, którego dolna płaszczyzna znajduje się pod powierzchnią terenu i którego przeniesienie w inne miejsce lub rozebranie wymaga wykonania robót ziemnych. Tak więc wymóg „trwałego związania budynku z gruntem” oznacza posadowienie budynku na gruncie budowlanym w sposób zapewniający jego trwałość i stateczność. Podstawowymi cechami budynku jest wydzielenie przestrzeni wewnętrznej (jednego lub wielu pomieszczeń) stosownie do jej przeznaczenia, odpowiadającej wymaganiom użytkowym, oraz wykonanie odpowiedniej, ze względu na trwałość i bezpieczeństwo, konstrukcji nośnej.
Zgodnie z wyjaśnieniami ministra budownictwa, budynkiem jest obiekt budowlany zawierający przestrzeń wewnętrzną lub pomieszczenie wydzielone z otaczającej przestrzeni w sposób odpowiedni do przeznaczenia jego całości lub części, posadowiony na gruncie budowlanym w sposób zapewniający jego stateczność, posiadający odpowiednią konstrukcję budowlaną i pokrycie (dach).

W świetle powyższego budynek letniskowy o konstrukcji drewnianej posadowiony na bloczkach betonowych lub palach jest budynkiem, gdyż nie jest obiektem tymczasowym, posiada przegrody budowlane i dach, a także fundament w postaci pali lub bloczków. Fundament jest to bowiem element konstrukcyjny przenoszący obciążenia z innych elementów konstrukcyjnych takich jak ściany i dach bezpośrednio na grunt.

Dlatego też resort finansów uznał, że budynki letniskowe, o których jest mowa z zapytaniu poselskim spełniają warunki określone w ustawowej definicji budynku i podlegają opodatkowaniu podatkiem od nieruchomości na podstawie art. 2 ust. 1 pkt 2 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych.

W konsekwencji Ministerstwo Finansów stwierdziło, że nie jest uzasadnione wprowadzenie do ustawy o podatkach i opłatach lokalnych definicji domku letniskowego. Ponadto resort finansów podkreślił, że w przypadku, gdy klasyfikacja danego obiektu budowlanego budzi wątpliwości, niezbędna może być jego dokumentacja budowlana, w której powinien być określony jego charakter. Jeżeli taka dokumentacja nie istnieje, organ podatkowy, na podstawie art. 198 § 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz.U. z 2005 r. Nr 8, poz. 60, ze zm.) może przeprowadzić oględziny, a jeżeli w sprawie wymagane są wiadomości specjalne, organ podatkowy, zgodnie z art. 197 § 1 Ordynacji podatkowej może powołać na biegłego osobę dysponującą takimi wiadomościami - w tym przypadku z zakresu prawa budowlanego - w celu wydania opinii.