Rada Ministrów przyjęła we wtorek autopoprawkę do rządowego projektu ustawy o uchyleniu ustawy o Centralnej Informacji Emerytalnej, przedłożoną przez Ministra Cyfryzacji. Realizuje ona działania deregulacyjne rządu. Dzięki nowym przepisom osoby ubezpieczone będą miały łatwiejszy dostęp do informacji o swoich oszczędnościach emerytalnych - wszystko w jednym miejscu, za pośrednictwem ZUS, w aplikacji mObywatel.

W sytuacji gdy od wynagrodzenia uczestnika PPK zostały obliczone i pobrane wpłaty do PKK, ale uczestnik zmarł przed ich przekazaniem do instytucji finansowej, należy dokonać tych wpłat. Śmierć uczestnika PPK powoduje bowiem, że nie nalicza się już za niego nowych wpłat do PPK. Środki z rachunku PPK zmarłego uczestnika trafią do jego bliskich.

Osoba będąca uczestnikiem PPK, która w okresie zatrudnienia w danym podmiocie zmieniła tytuł do ubezpieczeń, np. została z nią rozwiązana umowa o pracę i zawarta umowa zlecenia, nie traci statusu uczestnika PPK. Jeżeli nadal podlega ubezpieczeniom emerytalnemu i rentowym, podmiot zatrudniający kontynuuje dokonywanie wpłat do PPK za tę osobę.

Uczestnik PPK, który rozpoczyna oszczędzanie w tym programie, zostaje automatycznie przypisany do funduszu zdefiniowanej daty właściwego do jego wieku. Może jednak, w każdym czasie, zmienić ten fundusz na inny. Może także transferować środki pomiędzy swoimi rachunkami PPK. W każdym czasie może przenieść wszystkie środki zgromadzone na jednym ze swoich rachunków PPK na inny rachunek PPK, prowadzony dla niego przez tę samą lub inną instytucję finansową.

Jeżeli podmiot zatrudniający zawarł umowę o zarządzanie PPK na czas oznaczony, okres obowiązywania tej umowy może zostać przedłużony, jeżeli spełnionych jest kilka przesłanek. Z takiego rozwiązania można skorzystać, gdy do nowego zamówienia na zarządzanie PPK nie stosuje się przepisów ustawy - Prawo zamówień publicznych i podmiot zatrudniający ponownie wybrał tę samą instytucję finansową.

Za uczestników PPK, do których stosuje się przepisy ustawy o wynagradzaniu osób kierujących niektórymi podmiotami prawnymi, nie są dokonywane wpłaty do PPK, finansowane przez podmiot zatrudniający, jeżeli ich dokonanie spowodowałoby przekroczenie limitów wynagrodzeń i świadczeń dodatkowych przewidzianych w tej ustawie. Analogiczne ograniczenie obowiązuje w przypadku uczestników PPK, do których stosuje się przepisy ustawy o zasadach kształtowania wynagrodzeń osób kierujących niektórymi spółkami.

Podstawą, od której oblicza się i pobiera wpłaty do pracowniczych planów kapitałowych, jest „wynagrodzenie” w rozumieniu ustawy o PPK, czyli - co do zasady - podstawa wymiaru składek na ubezpieczenia emerytalne i rentowe uczestnika PPK. „Wynagrodzeniem” mogą być także świadczenia niepieniężne, w tym prezenty świąteczne.

Wpłaty do pracowniczych planów kapitałowych - dokonane ze środków podmiotu zatrudniającego - powiększają wielkość świadczeń, które uczestnik PPK od niego otrzymał. Koszty uzyskania przychodów zależą od podstawy zatrudnienia uczestnika PPK. Stosowanie kosztów uzyskania przychodów jest bowiem konsekwencją kwalifikacji uzyskanego przychodu do właściwego źródła w rozumieniu przepisów ustawy o PIT.

Uczestnicy pracowniczych planów kapitałowych, logując się w serwisie mojeppk, sądzą czasem, że jest to serwis instytucji finansowych prowadzących ich rachunki PPK. Tak nie jest. Serwis mojeppk jest prowadzony przez PFR Portal PPK i ma tylko informacyjny charakter. Nie można np. złożyć w nim dyspozycji wypłaty środków z rachunku PPK.

Wskazanie instytucji finansowej prowadzącej rachunek PPK osobie lub osobom, które po śmierci uczestnika programu otrzymają zgromadzone przez niego środki, zapewni tym osobom szybszy dostęp do oszczędności zmarłego. Pod warunkiem, że uczestnik PPK poinformuje je o swojej decyzji, podając nazwę instytucji, w której oszczędza. Jeśli nie, w najlepszym razie osoby te czeka samodzielne dochodzenie, do której z 17 instytucji finansowych powinny złożyć wniosek o wypłatę środków.

Pracodawca sam decyduje, w jakim terminie - w granicach określonych w przepisach - „zapisuje” pracowników do pracowniczych planów kapitałowych (PPK). Musi jednak pamiętać o obowiązku równego traktowania osób zatrudnionych. Pierwsze wpłaty do PPK oblicza się i pobiera od wynagrodzenia wypłaconego uczestnikowi PPK po powstaniu stosunku prawnego wynikającego z umowy o prowadzenie PPK.

Pracownik, który posiada więcej niż jeden rachunek pracowniczego planu kapitałowego, może w każdej chwili zdecydować o przeniesieniu swoich oszczędności z jednego rachunku PPK na inny rachunek PPK. Może to robić w każdym wieku, dowolną ilość razy, bez ponoszenia żadnych kosztów i bez pośrednictwa pracodawcy.

Pracodawca może wypowiedzieć umowę o zarządzanie pracowniczymi planami kapitałowymi tylko wtedy, gdy zawarł wcześniej taką umowę z inną instytucją finansową. Zmiana instytucji finansowej powoduje konieczność zawarcia nowych umów o prowadzenie PPK dla osób zatrudnionych.

Na obowiązek wdrożenia pracowniczych planów kapitałowych przez podmiot zatrudniający nie ma wpływu to, że wszystkie osoby zatrudnione zadeklarowały mu niedokonywanie wpłat do PPK. Zasadą jest bowiem, że każdy podmiot zatrudniający ma obowiązek utworzyć PPK. Wyjątek od tej zasady przewidziano dla mikroprzedsiębiorcy.

W przypadku podziału podmiotu zatrudniającego trzeba ustalić, czy ma miejsce sukcesja w zakresie praw i obowiązków wynikających z umowy o zarządzanie pracowniczymi planami kapitałowymi. Nowy podmiot zatrudniający, który nie jest stroną tej umowy, ma obowiązek jej zawarcia. Umowę o zarządzanie PPK należy zawrzeć nie później niż na 10 dni roboczych przed dniem, w którym w stosunku do pierwszej osoby zatrudnionej, dany podmiot ma obowiązek zawrzeć umowę o prowadzenie PPK.

Pracodawca - po stwierdzeniu, że dokonał nienależnych wpłat do PPK - informuje o tym instytucję finansową, którą zwraca środki pochodzące z nienależnych wpłat, bez konieczności uzyskania zgody uczestnika pracowniczych planów kapitałowych. Przychodem uczestnika PPK jest nadwyżka ponad pobraną z jego wynagrodzenia, a następnie zwróconą mu wpłatę.

Uczestnicy PPK po przejściu na emeryturę mogą kontynuować oszczędzanie w PPK. Oczywiście jeśli nadal są aktywni zawodowo. Dotyczy to wszystkich emerytów - bez względu na to, czy otrzymują emeryturę z ZUS, czy np. emeryturę mundurową. Bezpiecznie oszczędzać w PPK mogą też tzw. wcześniejsi emeryci, dorabiający sobie do otrzymywanego świadczenia. Wpłaty do PPK nie mają bowiem wpływu na obowiązujące ich limity zarobków.

Uczestnik PPK, który osiągnął 60. rok życia, sam decyduje, jak wypłaci środki ze swojego rachunku PPK. Niezależnie od przyjętego sposobu wypłaty, zyski wypracowane przez 25 proc. środków są nieopodatkowane. Co do zasady, uczestnik PPK może zmienić zadeklarowaną liczbę rat, ale są sytuacje, w których nie będzie to możliwe.

Wpłaty do PPK należy, co do zasady, obliczyć i pobrać także od wynagrodzenia wypłaconego uczestnikowi PPK, który nie jest już zatrudniony u tego pracodawcy. Kwoty obliczone i pobrane od wynagrodzenia uczestnika PPK, który zmarł po wypłacie wynagrodzenia, pracodawca przekazuje do instytucji finansowej.

Dokonanie wpłaty do pracowniczych planów kapitałowych, sfinansowanej przez pracodawcę, powoduje, że po stronie pracownika będącego uczestnikiem PPK, powstaje przychód podlegający opodatkowaniu. Natomiast dla pracodawcy kwota ta jest kosztem uzyskania przychodów. Do przychodów z tytułu wpłat do PPK finansowanych przez podmiot zatrudniający nie mają jednak zastosowania 50-proc. koszty.