Spółki Skarbu Państwa zaostrzą politykę kadrową

Zaostrzenie wymogów dla kandydatów do rad nadzorczych spółek Skarbu Państwa oraz utworzenie nowego systemu nadzoru właścicielskiego – to najważniejsze propozycje zawarte w projekcie ustawy, który właśnie trafił do konsultacji publicznych. Nie każdy dyplom MBA umożliwi zasiadanie w radzie nadzorczej, Ministerstwo Aktywów Państwowych otwiera się zaś na wiedzę i doświadczenie wieloletnich top menedżerów z sektora prywatnego.

Chodzi o projekt zmian w ustawie z 16 grudnia 2016 r. o zasadach zarządzania mieniem państwowym (Dz. U. z 2026 r. poz. 373). Do konsultacji publicznych projekt trafił we wtorek (numer w RCL – UPRO12). Projekt przewiduje zaostrzenie wymogów wobec kandydatów do rad nadzorczych spółek z udziałem Skarbu Państwa. Wymagany staż zawodowy ma zostać wydłużony z pięciu do siedmiu lat, a uznawane studia MBA będą musiały być ukończone na uczelniach posiadających uprawnienia do nadawania stopnia doktora habilitowanego lub odpowiednią akredytację określoną w rozporządzeniu Rady Ministrów. Projekt wprowadza również nową przesłankę kwalifikacyjną dla kandydatów do rad nadzorczych. Uprawnienie do kandydowania uzyskają osoby, które przez co najmniej pięć lat były członkami zarządów dużych przedsiębiorstw. Jednocześnie podmioty wskazujące kandydatów będą zobowiązane do pozyskiwania od nich oświadczeń o samoocenie dotyczących wiedzy, umiejętności i doświadczenia.

Inna istotna zmiana to rozszerzenie zasad ładu korporacyjnego na spółki zależne od spółek Skarbu Państwa (np. sama Poczta Polska S.A. ma ich obecnie kilka) oraz zaostrzenie wymogów wobec członków Rady ds. spółek z udziałem Skarbu Państwa i państwowych osób prawnych. Członkami tego gremium nie będą mogli być m.in. posłowie, senatorowie, europosłowie ani osoby pełniące funkcje w organach samorządu terytorialnego. Minimalny wymagany staż zawodowy wzrośnie do dziesięciu lat.

Jednym z najważniejszych elementów projektu jest utworzenie nowego systemu teleinformatycznego do zarządzania nadzorem właścicielskim. Resort aktywów argumentuje, że obecnie wykorzystywane bazy danych funkcjonują od 1999 r., a system opiera się na starych technologiach i nie zapewnia narzędzi analitycznych potrzebnych do sprawowania efektywnego nadzoru. Nowy system – który ma w najbliższej dekadzie kosztować budżet państwa 11,2 miliona złotych - ma gromadzić dane dotyczące spółek z udziałem Skarbu Państwa, ich władz, sytuacji finansowej oraz struktury właścicielskiej.

Projekt przewiduje również stworzenie podstaw prawnych umożliwiających przekazywanie akcji lub udziałów przez państwowe osoby prawne na rzecz Skarbu Państwa, jeśli będzie to uzasadnione realizacją polityki gospodarczej państwa lub ochroną interesów Skarbu Państwa.