Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej wykreślił kolejną polską sprawę dotyczącą sankcji kredytu darmowego. Nie poznamy – przynajmniej w tej sprawie – odpowiedzi, jak liczyć roczny termin na zgłaszanie roszczeń, jak również jaka powinna być metodologia określania rzeczywistej rocznej stopy oprocentowania. W TSUE nadal jest jednak kilka spraw dotyczących sankcji kredytu darmowego.
Chodzi o sprawę C-828/25 (Szuzyk), w której kilka pytań prejudycjalnych skierował Sąd Rejonowy w Tomaszowie Mazowieckim. Polski sąd pytał m.in. o interpretację art. 45 ust. 5 ustawy z 12 maja 2011 r. o kredycie konsumenckim (Dz. U. z 2025 r. poz. 1362), czyli jak liczyć roczny termin na zgłaszanie roszczeń o SKD. Najważniejsza kwestia to czy roczny termin biegnie już od wypłaty środków konsumentowi, czy dopiero od wykonania umowy przez obie strony (czyli w praktyce dopiero po spłacie). Pierwsza z tych interpretacji byłaby korzystna dla sektora finansowego (nie tylko banków, ale i firm pożyczkowych), gdyż przy dłuższych czasowo umowach pożyczek i kredytów konsumenckich mocno ograniczałaby możliwość występowania z roszczeniami o SKD. Druga interpretacja zaś pozwalałaby konsumentom występować z roszczeniami jeszcze przez rok po całkowitej spłacie kredytu.
Inna kwestia, o którą pytał polski sąd, to metodologia obliczania RRSO w umowach z kredytowanymi kosztami w kontekście zgodności z jednym z wcześniejszych wyroków TSUE (C-377/14).
Bank uznał powództwo w tej sprawie, więc polski sąd wystąpił o umorzenie sprawy, a postanowienie TSUE wykreślające sprawę C-828/25 zostało właśnie opublikowane na stronie internetowej unijnego Trybunału.
Sprawa z Tomaszowa Mazowieckiego nie jest ewenementem. W ostatnich miesiącach z TSUE zniknęło kilka istotnych polskich spraw dotyczących sankcji kredytu darmowego, ale cały czas pojawiają się nowe. Obecnie w TSUE czekają na rozstrzygnięcie:
Prawnicy reprezentujący konsumentów w sprawach kredytowych dostrzegają pewne prawidłowości w taktyce sektora bankowego, dlaczego niektóre pytania prejudycjalne z TSUE znikają, a niektóre nadal są procedowane.
Sprawy o proporcjonalność i badanie z urzędu banki zostawiły w spokoju, gdyż tam liczą na korzystną odpowiedź. Natomiast w sprawach o roczny termin, cesję i wzór rzeczywistej rocznej stopy oprocentowania (RRSO) banki uznały powództwa. Termin i RRSO to dwie osie, na których opiera się większość pozwów o kredyty gotówkowe z lat 2013-2024. Ewentualna prokonsumencka odpowiedź TSUE zamknęłaby bankom najczęstsze linie obrony: „termin minął po roku od dnia wypłaty” i „RRSO było policzone prawidłowo” – uważa Jacek Sosnowski, adwokat z kancelarii Sosnowski Adwokaci i Radcowie Prawni.
Znikające z TSUE sprawy o SKD zastępowane nowymi pytaniami, powodują też wydłużenie niektórych spraw sądowych.
Dla praktyki orzeczniczej oznacza to, że polskie sądy powszechne — masowo zawieszające postępowania SKD w oczekiwaniu na TSUE — oraz Sąd Najwyższy (zawieszone postępowanie III CZP 15/25) będą musiały czekać na odpowiedzi dłużej. Odpowiedzi te mogą jednak wciąż paść w jednej z kilkunastu innych polskich spraw SKD wciąż oczekujących w Luksemburgu – podkreśla Tomasz Madejczyk, radca prawny, którego kancelaria prowadziła sprawę w Tomaszowie Mazowieckim (po stronie konsumenta).
Polskich spraw o SKD w TSUE nie rozwiąże zaś nowa ustawa o kredycie konsumenckim, gdyż kontrowersje wokół SKD były wskazywane jako jedno z największych ryzyk prawnych. Mimo podobnej uwagi skupianej na sprawa sądowych SKD i WIBOR w opinii publicznej i mediach, to powództwa o SKD są obecnie znacznie częstsze. I to się w najbliższym czasie nie zmieni. Dlatego bankowcy – po pierwsze - postulują wielostopniową gradację sankcji w nowej ustawie o kredycie konsumenckim, która ma implementować w Polsce dyrektywę CCD2. Zdaniem bankowców podejście „wszystko albo nic” jest skrajnie niesprawiedliwe.
Drugi istotny postulat, to precyzja przepisów, żeby po wejściu w życie ustawy znowu nie było zalewu polskich spraw o SKD w unijnym Trybunale.
Z perspektywy sektora bankowego największym źródłem ryzyka prawnego jest bardzo niska jakość stanowionego prawa (nie tylko krajowego, ale i unijnego). CCD2 to bardzo złożone i skomplikowane przepisy. Trzeba zrobić wszystko, aby je dobrze zaimplementować i żeby nie budziły wątpliwości. Powinny być jasne i przewidywalne, aby umożliwić uczestnikom rynku finansowego zrekonstruowanie standardu prawidłowego postępowania. Każda zmiana dla sektora bankowego wymaga też czasu – podkreślała Katarzyna Urbańska, radca prawny, Dyrektor Zespołu Prawo-Legislacyjnego Związku Banków Polskich podczas piątkowej konferencji poświęconej nowej ustawie.
Co do rozwiązań przyjmowanych przez Unię Europejską, to mec. Urbańska sugeruje, aby stanowiska przekładane w sprawach w TSUE zawierały analizy skutków ekonomicznych i wpływu na stabilność systemu finansowego.
Linki w tekście artykułu mogą odsyłać bezpośrednio do odpowiednich dokumentów w programie LEX. Aby móc przeglądać te dokumenty, konieczne jest zalogowanie się do programu. Dostęp do treści dokumentów LEX jest zależny od posiadanych licencji.
