Projekt implementuje do polskiego porządku prawnego dyrektywę 2024/825, która znowelizowała dwie wcześniejsze dyrektywy, aby wzmocnić pozycję konsumentów w procesie transformacji ekologicznej. Przepisy wcześniejszych dyrektyw zostały wprowadzone do polskiego prawa w ustawie o przeciwdziałaniu nieuczciwym praktykom rynkowym oraz ustawie o prawach konsumenta, stąd oba te akty czeka teraz nowelizacja.

Ustawa o przeciwdziałaniu nieuczciwym praktykom rynkowym

Projektodawca planuje zdefiniować następujące pojęcia: towar, twierdzenie dotyczące ekologiczności, ogólne twierdzenie dotyczące ekologiczności, oznakowanie dotyczące zrównoważonego charakteru, system certyfikacji, uznana wysoka efektywność ekologiczna, trwałość, aktualizacja oprogramowania, materiał eksploatacyjny oraz funkcjonalność.

Katalog tzw. czarnych praktyk rynkowych, uznawanych za nieuczciwe w każdych okolicznościach, zostanie rozszerzony aż o 12 pozycji. Lista pochodzi z załącznika do dyrektywy.

Czytaj też w LEX: Greenwashing - charakterystyka zjawiska i otoczenia prawnego >

Jedną z czarnych praktyk będzie umieszczanie oznakowania dotyczącego zrównoważonego charakteru, które nie jest oparte na systemie certyfikacji ani nie zostało ustanowione przez organy publiczne. Za czarną praktykę uznane zostanie także formułowanie ogólnego twierdzenia dotyczącego ekologiczności, gdy przedsiębiorca nie jest w stanie wykazać uznanej wysokiej efektywności ekologicznej istotnej dla tego twierdzenia.

Czytaj też w LEX: Produkty a zrównoważony rozwój – jak spełnić warunki prawne? >

Wprowadzone zostaną również nowe praktyki wprowadzające w błąd:

  • reklamowanie nieistotnych korzyści dla konsumentów, które nie wynikają z cech produktu lub działalności przedsiębiorcy,
  • formułowanie twierdzeń dotyczących osiągnięcia w określonym terminie celu ekologicznego (np. neutralności klimatycznej, redukcji emisji), gdy przedsiębiorca nie może przedstawić planu realizacji takiego celu.

Ponadto katalog informacji, które mogą być przedmiotem praktyki wprowadzającej w błąd przy prezentacji produktu, zostanie rozszerzony o cechy środowiskowe lub społeczne, aspekty związane z obiegiem zamkniętym, w tym trwałość, możliwość naprawy, zdolność do recyklingu.

Projektodawca chce także określić informacje, których pominięcie przy świadczeniu usługi porównywania produktów może być uznane za zaniechanie wprowadzające w błąd. Będą to m.in. dane dotyczące metody porównania produktów.

Zobacz też w LEX: Akademia orzecznicza: Ochrona konsumentów - zmiany istotne dla przedsiębiorców i przegląd orzecznictwa >

UOKiK już dziś zwalcza greenwashing

Choć nowe przepisy wprost zakażą tzw. greenwashingu, UOKiK już dziś stara się mu przeciwdziałać na mocy obowiązujących regulacji. W 2025 r. urząd przedstawił zarzuty kilku przedsiębiorcom, którzy stosowali zielony marketing w sposób – w jego ocenie – wprowadzający w błąd.

Prawniczki wypowiadające się w artykule „Greenwashing już dziś jest zakazany, ale nowelizacja podwyższy standardy” zgodziły się, że organ ma podstawy do takich działań.

– To, że dopiero teraz nowa ustawa implementująca dyrektywę unijną wprowadza szczegółowe przepisy dotyczące przeciwdziałania greenwashingowi, nie oznacza, że w świetle obowiązujących regulacji greenwashing nie jest zakazany – mówiła Weronika Nalbert, adwokat w kancelarii Wardyński i Wspólnicy.

Czytaj w LEX: Dyrektywa o greenwashingu - cele i przedmiot zmian >

– Jeśli przedsiębiorcy określają swoje produkty jako ekologiczne lub mające przynosić korzyści środowisku naturalnemu, muszą o tym informować uczciwie – w sposób jasny i oparty na weryfikowalnych danych – dodała Agnieszka Trzaska-Śmieszek, adwokatka, partner w KKG Legal.

Czytaj też w LEX: Weryfikacja greenwashingu – elementy niezbędne w procesie >

Ustawa o prawach konsumenta

W tym akcie dodane zostaną definicje pojęć takich jak: handlowa gwarancja trwałości, producent, wyrażona za pomocą punktacji ocena możliwości naprawy oraz aktualizacja oprogramowania.

Projektodawca chce również rozszerzyć katalog informacji, jakie sprzedawca powinien przekazać konsumentowi przed zawarciem umowy (zarówno zawieranej w lokalu, jak i poza lokalem przedsiębiorstwa oraz na odległość). Nowe informacje będą dotyczyły:

  • przewidzianej przez prawo odpowiedzialności przedsiębiorcy za zgodność świadczenia z umową, a w przypadku towaru – także głównych warunków tej odpowiedzialności,
  • udzielenia przez producenta handlowej gwarancji trwałości (sprzedawca będzie miał taki obowiązek tylko, gdy producent udzieli gwarancji i przekaże stosowne informacje),
  • minimalnego okresu dokonywania aktualizacji towarów z elementami cyfrowymi, treści cyfrowych oraz usług cyfrowych – o ile producent lub dostawca udostępnia takie informacje,
  • możliwości i zasad naprawy, o ile producent udostępni stosowne informacje sprzedawcy.

W przypadku umów zawieranych poza lokalem przedsiębiorstwa i na odległość sprzedawca będzie miał obowiązek przekazać konsumentowi przed zawarciem umowy informację o ekologicznych opcjach dostawy towarów – o ile sprzedawca przewiduje takie opcje.

Czytaj też w LEX: Jak "zazielenia się" prawo konsumenckie – na przykładzie walki z greenwashingiem >

 

 

-------------------------------------------------------------------------------------------------------------------

Linki w tekście artykułu mogą odsyłać bezpośrednio do odpowiednich dokumentów w programie LEX. Aby móc przeglądać te dokumenty, konieczne jest zalogowanie się do programu. Dostęp do treści dokumentów w programie LEX jest zależny od posiadanych licencji.