LEX Budownictwo - Promocja miesiąca
Włącz wersję kontrastową
Zmień język strony
Prawo.pl

Podobne polisy, różne definicje. Czas na standaryzację w ubezpieczeniach?

Analiza ogólnych warunków ubezpieczeń pokazuje, że te same zdarzenia bywają różnie definiowane przez zakłady ubezpieczeń. Uczestnicy konferencji „Gra o zaufanie: Standaryzacja w ubezpieczeniach” zastanawiali się, jak ułatwić klientom porównywanie ofert, nie odbierając ubezpieczycielom możliwości konkurowania zakresem ochrony. Wydarzenie odbyło się pod patronatem Prawo.pl.

umowa ubezpieczenia zlotowki
Źródło: iStock

Uczestnicy konferencji „Gra o zaufanie: Standaryzacja w ubezpieczeniach”, która odbyła się 17 listopada 2026 roku, dyskutowali o standaryzacji definicji w ubezpieczeniach nieruchomości, sposobach zapewnienia wysokiego standardu usług ubezpieczeniowych oraz standaryzacji zadośćuczynień z tytułu szkód na osobie.

Różne definicje tego samego w polisach

Na potrzebę standaryzacji definicji w ubezpieczeniach nieruchomości zwrócił uwagę dr Michał Ziemiak, rzecznik finansowy.

- Spory o definicje są zaczynem sporu, który przekłada się na spór, czy dostanę świadczenie – mówił.

Rzecznik porównał OWU 12 największych zakładów ubezpieczeń, które odnoszą się do ubezpieczeń nieruchomości i sprawdził trzy elementy, które koncentrują się na wodzie i wietrze. Wskazał, w jak różny sposób ubezpieczyciele definiują wiatr i deszcz oraz jak różne progi stosują w definicjach.

- Najwięcej radości zapewniała nam woda spływająca po zboczach. W trzech OWU sam spływ jest powodzią w definicjach ubezpieczycieli, w pięciu o ile podniesie poziom wody w rzece czy zbiorniku, a w pozostałych jest poza definicją powodzi. Ta sama woda spływająca z pola po ulewie jest albo powodzią, albo odrębnym ryzykiem, albo w ogóle nie jest ryzykiem - powiedział rzecznik finansowy.

Podobne rozbieżności są w definicjach odnoszących się do wojny i działań terrorystycznych.

Tutaj pojawia się pojęcie standaryzacji

O co chodzi w standaryzacji? O wspólny rdzeń znaczeniowy kluczowych pojęć – podkreślił Michał Ziemiak. 

- Standard to nie ujednolicenie, to pewien benchmark i pewien model – dodał rzecznik finansowy.

Czytanie OWU zajmuje wiele godzin

Dr hab. Ilona Kwiecień, prof.  Uniwersytetu Ekonomicznego we Wrocławiu, członkini rady naukowej przy RF zauważyła, że nawet jeśli klient nie powołuje się na postanowienia ogólnych warunków ubezpieczenia, to czasem istota sporu dotyczy postanowień OWU.

- Nie chodzi o to, żeby klienta zalać informacją. Chodzi o to, żeby informacja była skuteczna, zrozumiała – podkreśliła Ilona Kwiecień.

W prezentacji zwróciła uwagę na to, że porównanie ogólnych warunków ubezpieczenia kilku zakładów ubezpieczeń wymaga wielu godzin spędzonych na ich lekturze.

Allianz, który miał najbardziej czytelne ogólne warunki ubezpieczenia, miał najdłuższy dokument, 92 strony w formacie PDF, ale w tym dokumencie było najmniej słów (18 tysięcy) i najmniej czasu potrzeba było na jego przeczytanie: 1 godzina 43 minuty. Dla porównania najmniej stron miało OWU Warty, ale było tam zapakowane aż 22 tysiące słów i przeczytanie zajmowało 2 godziny i 7 minut. PZU miał najwięcej słów, 38 tysięcy na 62 stronach, a przeczytanie dokumentu wymagało 3 godzin i 42 minut.

- Mówimy „standardyzacja”, ale tak naprawdę w pojęciu standardyzacja może się mieścić bardzo wiele. W samym raporcie zidentyfikowaliśmy 11 modeli standardyzacji – powiedziała Ilona Kwiecień.

Te modele różnią się tak naprawdę poziomem ingerencji w treść stosunku ubezpieczenia.

- Istotą problemu nie jest sama odmienność OWU, lecz możliwość prawidłowego ustalenia i porównania prawidłowego zakresu ochrony – uważa dr hab. Ilona Kwiecień.

Trudno porównać oferty

- Standaryzacja jest wpisana w masowość – zauważył prof. Michał Romanowski, adwokat z kancelarii Romanowski i Wspólnicy, przewodniczący kapituły ekspertów Europejskiego Kongresu Finansowego.

Standardyzacja nie oznacza jednak, że wszyscy sprzedają to samo.

- Oznacza, że wszyscy w porównywalny sposób mówią klientowi, co sprzedają – wyjaśniał prof. Romanowski. - Problemem nie jest zatem różnorodność produktów, lecz nieporównywalność języka, struktury, podstawowych pojęć. Klient nie porównuje ochrony, zaczyna porównywać dokumenty – mówił.

W jego ocenie standaryzacja ma sens wyłącznie wtedy, jeśli jest wypracowana przez wszystkich uczestników rynku.

- Im później ujawnia się rzeczywista jakość produktu, tym większe znaczenie ma porównywalna informacja przed zawarciem umowy. Dopiero na samym końcu, jak wystąpi szkoda, klient poznaje pełne znaczenie ofert – podkreślił prof. Romanowski.

Standaryzacja pojęć czy zakresu ochrony?

Adam Uszpolewicz, prezes Polskiej Izby Ubezpieczeń, powiedział, że na problem można spojrzeć w sposób gradacji standaryzacji. Na pierwszym etapie mówimy o ujednoliceniu terminologii, czyli używaniu tych samych nazw dla tych samych pojęć. Przy tym skutkiem będzie tylko pozornie łatwiejsza lektura, a zresztą ta lektura jest o tyle nieistotna z punktu widzenia klienta, że klienci nie czytają OWU.

- OWU jest po to, żeby jak jest sprawa sądowa, to wtedy zapada rozstrzygnięcie w sporze pomiędzy dwiema osobami z podobnymi kompetencjami prawniczymi. Natomiast tak naprawdę klient musi mieć tę informację podaną w dużo prostszy sposób. I co najważniejsze, klient musi mieć zaufanie do ubezpieczyciela – mówi Adam Uszpolewicz.

Zdaniem prezesa PIU, na końcu mamy standaryzację zakresu ochrony.

- Gdybyśmy mieli minimalny zakres ochrony w każdej polisie, jakąś minimalną ochronę ubezpieczeniową, to jest trochę początek końca konkurowania produktem. Jeśli byśmy mieli taki standard minimalny, no to powiedzmy sobie szczerze, rynek będzie dążył do tego minimum – powiedział Adam Uszpolewicz.

Polisy mogą mieć różny zakres ochrony.

- Tak naprawdę nie definicje różnicują ten wynik dla klienta, tylko zakres ubezpieczenia. I według nas zakłady mają prawo, i to jest podstawa konkurowania na tym rynku, żeby te zakresy różnicować – mówił Adam Uszpolewicz.

AI porówna oferty ubezpieczeń dla klienta

Łukasz Zoń, prezes Stowarzyszenia Brokerów Ubezpieczeniowych i Reasekuracyjnych, wspomniał o Ergo Hestii, która ma w OWU nieruchomości 82 definicje, ale nie ma definicji pożaru.

- Czyli już jeden z ubezpieczycieli podjął decyzję, że niepotrzebna mu jest standaryzacja. Czyli jak, pożar to pożar, koniec – powiedział Łukasz Zoń.

Łukasz Zoń nie ma złudzeń co do tego, czy klient przeczyta OWU.

Klient w życiu tych warunków nie przeczyta. Jak będzie wystandaryzowane, po prostu my będziemy mieli mniej roboty – mówi Zoń.

Pytanie jednak, czy to pośrednicy będą mieli mniej roboty. Będzie to robić sztuczna inteligencja.

- Klient sobie porówna oferty sam za chwilę. I czy to będzie ustandaryzowane, czy nie będzie, to i tak sobie porówna – podkreśla Łukasz Zoń.

----------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------

Linki w tekście artykułu mogą odsyłać bezpośrednio do odpowiednich dokumentów w programie LEX. Aby móc przeglądać te dokumenty, konieczne jest zalogowanie się do programu. Dostęp do treści dokumentów LEX jest zależny od posiadanych licencji.

 

 

 

Polecamy książki biznesowe