Narodowy Fundusz Zdrowia od 1 stycznia 2020 roku wycenił poradę pielęgniarską jako nowe świadczenie. Wizyta, na której pielęgniarka np. zdejmie szwy z rany, została wyceniona na 20 zł. Według samorządu za takie pieniądze znajdą się pielęgniarki, które będą chciały samodzielnie udzielać porad. Dyrektorzy szpitali uznają pomysł za dobry, ale ostrzegają, że może zabraknąć personelu do pracy na oddziałach.
17 października 2019 r. pojawiło się nowe świadczenie w zakresie ambulatoryjnej opieki specjalistycznej tzw. porada pielęgniarska. Wtedy pielęgniarki zyskały możliwość udzielania samodzielnej porady np.: w zakresie chirurgii, diabetologii i kardiologii. Podstawy prawne do takiego nowego świadczenia już były, ale przepisy były martwe, bo nie wskazano źródła finansowania. Podczas konsultacji projektu wprowadzającego tę nową usługę resort zaproponował wycenę porady na 8 zł. Pielęgniarki to skrytykowały podkreślając, że to niedorzeczne, żeby tylko tyle płacić za zapoznanie się z dokumentacją, badanie fizykalne, dobór leczenia, wystawienie recepty, uzupełnianie dokumentacji i wystawienie zaświadczenia dla lekarza.
31 grudnia 2019 r. ukazało się zarządzenie prezesa NFZ – obowiązujące od 1 stycznia 2020 r. - które wprowadza wycenę procedur, które samodzielnie mogą wykonać pielęgniarka i położna w poradni specjalistycznej. Chodzi o zarządzenie nr 182/2019/DSOZ w sprawie określenia warunków zawierania i realizacji umów o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej w rodzaju ambulatoryjna opieka specjalistyczna. Akt ten m.in. wprowadza zasady rozliczania porad pielęgniarskich i położnej, realizowanych w niektórych zakresach poradni specjalistycznych. To efekt wejścia w życie rozporządzenia Ministra Zdrowia z 23 września 2019 r. zmieniającego rozporządzenie w sprawie świadczeń gwarantowanych z zakresu ambulatoryjnej opieki specjalistycznej. Rozporządzenie i zarządzenie stanowią podstawę prawną finansowania świadczeń zdrowotnych przez Fundusz.
Wiceminister: Osiem złotych za poradę pielęgniarską to wstępna stawka - czytaj tutaj>>
Co może samodzielnie zrobić pielęgniarka?
Zakres świadczeń dotyczących porady pielęgniarskiej w AOS i ich wycena znajdują się w załącznikach 7 i 5a do wspomnianego zarządzenia. Wynika z nich, że pielęgniarka może samodzielnie m.in. założyć opatrunek na ranę, usunąć szwy, oczyścić ranę poprzez wycięcie tkanki martwiczej w poradni chirurgicznej oraz oczyść ranę przez wycięcie tkanki martwiczej w poradni diabetologicznej.
- Zgodnie z przepisami porada pielęgniarska w poradni specjalistycznej może być realizowana z czterech zakresach: chirurgii ogólnej, ginekologii i położnictwa, kardiologii i diabetologii – wylicza Zofia Małas, prezes Naczelnej Rady Pielęgniarek i Położnych.
Czytaj w LEX: Zasady udzielania świadczeń w ramach porady pielęgniarskiej >
W zakresie rozliczeń nastąpiła istotna zmiana na korzyść pielęgniarek i położnych. Początkowo Narodowy Fundusz Zdrowia proponował 8 zł za całą poradę, a obecnie po negocjacjach z samorządem pielęgniarka otrzyma 20 zł za usunięcie szwów, a 46 zł za usunięcie tkanki martwiczej.
- Wycena zaproponowana przez NFZ jest na tyle atrakcyjna, że myślę, że powinny znaleźć się pielęgniarki, które będą chciały zacząć przyjmować pacjentów w poradni przyszpitalnej, np. chirurgicznej czy diabetologicznej – mówi Małas. – Porada pielęgniarska może się sprawdzić np. w przypadku pacjentów po operacji wyrostka robaczkowego lub pęcherzyka żółciowego. Gdy pacjent zgłosi się do poradni na usunięcie szwów, a będzie się czuł dobrze, zajmie się nim pielęgniarka. Ona zbierze wywiad, zbada go i usunie szwy. Jeśli pacjent będzie potrzebował leków, będzie mogła także wypisać receptę na kontynuację leczenia - dodaje.
Pielęgniarki nadal nie dostały obiecanych podwyżek - czytaj tutaj>>
Prezes wyjaśnia, że idea jest taka, że pieniądze za dodatkowe porady otrzymuje szpital czy przychodnia, ale pielęgniarka też powinna dostać dodatkowe wynagrodzenie za takie wizyty. - Porada pielęgniarska to nowość. Dobrze, że w końcu mamy też wycenę tego nowego świadczenia, ale to jest dopiero początek procesu – podkreśla Małas. – Muszą się do niego przygotować i pielęgniarki, by wziąć na siebie dodatkową odpowiedzialność, i pacjenci, którzy muszą zaakceptować, że nie zawsze w przychodni będzie ich przyjmował lekarz - dodaje.
Sprawdź w LEX: Czy kompetencje pielęgniarki specjalisty w danej dziedzinie pielęgniarstwa mogą być ograniczone wyłącznie do zakresu specjalizacji? >
Jak pokazały ostatnie lata, niewielki odsetek pielęgniarek jest zainteresowany tym, by samodzielnie wystawiać recepty. Wystawia je ok. 2 tysiące pielęgniarek na 20 tysięcy uprawnionych pielęgniarek do ordynowania leków i wypisywania recept (po ukończeniu kursu specjalistycznego). Jednak Małas jest optymistką i podkreśla, że na pewno znajdą się pielęgniarki, które będą chciały udzielać samodzielnych porad. Dodaje, że w przypadku wystawiania recept nie wprowadzono żadnych zachęt finansowych.
- W tym roku na pewno będą pielęgniarki, które zaczną udzielać takich samodzielnych porad - dodaje. – W Polsce są pielęgniarki, które czekały na takie nowe świadczenie - podkreśla.
Jarosław Fedorowski, prezes Polskiej Federacji Szpitali samą ideę wprowadzenia nowego świadczenia dla pielęgniarek i położnych ocenia pozytywnie. Podkreśla, że taki jest trend także w innych krajach. - Dzięki stworzeniu osobno wycenionej porady pielęgniarskiej powstanie nowa grupa pielęgniarek świadczących dodatkowe usługi – podkreśla Fedorowski. – Takie trendy są także w innych krajach np.: w Wielkiej Brytanii pielęgniarki pełnią bardzo ważną rolę w opiece ambulatoryjnej, gdzie nie tylko wypisują recepty, ale także udzielają porad refundowanych.
Fedorowski nie ma wątpliwości, że w obliczu braku lekarzy specjalistów dyrektorzy szpitali chętnie sięgną po nowe świadczenie opłacane przez NFZ. Jednak wskazuje na inny problem. – Jeśli część pielęgniarek przejdzie na poziom świadczenia usług, to zostaną wyłączone z czynności na oddziałach, a to oznacza, że będziemy potrzebowali więcej asystentów medycznych i opiekunów medycznych – dodaje prezes. – Dyrektorzy są otwarci na nowe kompetencje pielęgniarek, ale na pewno dużym wyzwaniem będzie dla nich zapewnienie odpowiedniej liczby personelu, który wyręczy pielęgniarki w czynnościach pielęgnacyjnych na oddziałach - mówi Jarosław Fedorowski.
Sprawdź w LEX: Czy pielęgniarka ma prawo do odmowy wykonania zlecenia lekarskiego z uwagi na odmienną ocenę stanu zdrowia pacjenta? >
Dorota Gałczyńska-Zych, dyrektor szpitala Bielańskiego w Warszawie mówi, że w przychodni przyszpitalnej ma zarówno poradnię chirurgiczną, diabetologiczną i położniczo-ginekologiczną, w których pielęgniarki mogłyby zacząć samodzielnie przyjmować pacjentów, ale trudno jej będzie wprowadzić takie nowe świadczenie, bo dramatycznie brakuje im pielęgniarek. - Nawet, gdybym chciała skorzystać z porady pielęgniarskiej, to teraz nie mam jak – tłumaczy Gałczyńska-Zych. – Nie mam pielęgniarek, które mogłabym przesunąć z pracy na oddziale do poradni. Już teraz brakuje mi ok. 40 pielęgniarek. To jest ogromny problem. W Warszawie trudniej jest znaleźć do pracy pielęgniarkę niż lekarzy - mówi.
Dyrektor szpitala Bielańskiego nie ma wątpliwości, że pacjenci raczej nie będą mieć nic przeciwko temu, by szwy zdjęła im pielęgniarka. – Dla pacjenta liczy się czas oczekiwania. Im krótszy, tym lepiej – mówi dyrektor. – Jeśli szybciej otrzymałby profesjonalną pomoc, to na pewno nie będzie miał nic przeciwko temu, że w poradni chirurgicznej czy diabetologicznej przyjęłaby go pielęgniarka, a nie lekarz – mówi dyrektor. – Wprowadzenie porady pielęgniarskiej do polskiego systemu opieki zdrowotnej to dobry pomysł, ale nie wszędzie się on sprawdzi z powodu braków kadrowych - dodaje.
Linki w tekście artykułu mogą odsyłać bezpośrednio do odpowiednich dokumentów w programie LEX. Aby móc przeglądać te dokumenty, konieczne jest zalogowanie się do programu. Dostęp do treści dokumentów LEX jest zależny od posiadanych licencji.
