Ustawa o statusie osoby najbliższej w związku i umowie o wspólnym pożyciu zakładała, że dwie osoby pełnoletnie będą mogły zawrzeć przed notariuszem rejestrowaną w urzędzie stanu cywilnego umowę, regulującą między nimi takie sprawy jak m.in. wspólność majątkowa, obowiązek alimentacyjny, prawo do mieszkania, dostęp do informacji medycznej oraz kwestie pochówku.
Zobacz również: Ustawa o statusie osoby najbliższej przyjęta >>
Weto prezydenta nie jest zaskoczeniem. Wcześniej prezydent Karol Nawrocki zapowiedział weto ustawy o statusie osoby najbliższej, jeśli nie będzie w niej zapisu o wyjątkowym statusie małżeństwa. Dodał, że nie chciałby być tym, który położył fundamenty pod potencjalną adopcję dzieci przez pary homoseksualne.
Ustawa o statusie osoby najbliższej w związku i umowie o wspólnym pożyciu zastąpiła projekt dot. rejestrowanych związków partnerskich, który głównie z powodu braku zgody wewnątrz koalicji rządzącej nie opuścił Stałego Komitetu Rady Ministrów, a co za tym idzie, nie przeszedł rządowego etapu procesu legislacyjnego.
Czytaj też w LEX: Zawarcie małżeństwa jednopłciowego lub związku partnerskiego przez obywatela polskiego za granicą - procedury, dokumenty, państwa >
Według ustawy dwie osoby pełnoletnie mogłyby zawrzeć umowę u notariusza, która – rejestrowana w USC – umożliwi stronom m.in. wybór ustroju majątkowego, ustanowienie obowiązku alimentacyjnego, uzyskanie prawa do korzystania ze wspólnego mieszkania oraz nadanie drugiej osobie uprawnień do dostępu do informacji medycznych i działania jako pełnomocnik w sprawach codziennego życia.
– Sama zmiana nazwy ustawy nie zmienia charakteru prawnego proponowanego rozwiązania. To zresztą szerszy problem, który dotyka działalności legislacyjnej rządu – często uznaje on bowiem, że ładna nazwa projektu zamknie dyskusję nad złą i szkodliwą treścią samej regulacji – wskazał prezydent.
Czytaj też w LEX: Transkrypcja aktu małżeńskiego osób tej samej płci w Polsce >
Przypomniał, że w czasie kampanii wyborczej deklarował, że jest gotowy do rozmowy o ustawie regulującej status osoby najbliższej. Jednakże rozwiązania wprowadzającej quasi–małżeństwa i adopcję dzieci przez pary homoseksualne nie uzyskają jego zgody.
Niestety, to, co do mnie trafiło, to nie są to wyłącznie techniczne ustawy, które pomagają ludziom w dostępie do informacji medycznej, reprezentowaniu bliskiej osoby czy załatwianiu spraw w urzędzie. Te projekty tworzą nową, sformalizowaną instytucję prawa rodzinnego, wyposażoną w szeroki katalog uprawnień zbliżonych do uprawnień małżeńskich – zaznaczył prezydent.
Wskazał, że ustawa jest w istocie państwową rejestracją związku, gdzie obok obowiązków szacunku, lojalności, pomocy i troski zawarte są przywileje podatkowe, spadkowe, socjalne i emerytalne. – Odtwarzany jest prawny rdzeń małżeństwa — ale pod inną nazwą i bez pełnego katalogu zobowiązań wynikających z małżeństwa – zauważył.
Czytaj też w LEX: Odmowa dokonania transkrypcji zagranicznego dokumentu stanu cywilnego jako środek ochrony polskiego porządku prawnego >
– Jako strażnik Konstytucji nie mogę zaakceptować rozwiązania, które prowadziłoby do utraty szczególnego statusu małżeństwa, określonego w artykule 18 Konstytucji jako związek kobiety i mężczyzny znajdujący się pod ochroną i opieką Rzeczypospolitej – argumentował prezydent.
