Gmina nie może wprowadzić całkowitego całorocznego zakazu stosowania materiałów pirotechnicznych na swoim terenie – orzekł w środę Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu. Sędziowie oddalili skargę stolicy Dolnego Śląska na rozstrzygnięcie nadzorcze tamtejszego wojewody stwierdzające nieważność uchwały rady miejskiej zakazującej używania fajerwerków nawet w Sylwestra i Nowy Rok.
Wrocław był tym miastem, które postanowiło silnie zaakcentować swój głos w dyskusji, czy używać pirotechniki przy okazji obchodów Sylwestra i Nowego Roku. Miasto w styczniu br. całkowicie zakazało używania fajerwerków w miejscach publicznych (na drogach, ulicach, placach, w parkach, ogrodach, na trawnikach i zieleńcach), ale również na prywatnych posesjach, „jeżeli użycie wyrobów pirotechnicznych powoduje immisję hałasu, substancji lub innych oddziaływań wykraczających poza granice tych nieruchomości”.
Uchwałę nr XXVII/603/26 Rady Miejskiej Wrocławia z 22 stycznia 2026 r. w sprawie wprowadzenia zakazu używania wyrobów pirotechnicznych na terenie Gminy Wrocław zakwestionowała jednak Anna Żabska, wojewoda dolnośląski. W ramach rozstrzygnięcia nadzorczego Żabska stwierdziła nieważność uchwały. Argumentowała, że gdy nieregulowany prawem problem nie jest lokalny, lecz dotyczy zjawisk występujących w całym kraju, to dana sfera stosunków społecznych wymaga generalnych uregulowań na szczeblu centralnym, a wprowadzanie zakazów należy do ustawodawcy. Przepisy porządkowe należą do prawa lokalnego i nie można za ich pomocą wypełniać braków ustawodawstwa obowiązującego w całym kraju lub likwidować zagrożeń o ogólnokrajowym znaczeniu. Prawo lokalne nie może też stanowić trwałego, niezmiennego elementu miejskiego/gminnego porządku prawnego, wprowadzając do niego stałe zakazy bądź nakazy określonego zachowania. Możliwość podejmowania przepisów porządkowych aktualizuje się zatem w przypadku pojawienia się zagrożenia, które przez ustawodawcę nie zostało przewidziane, gdy odwołując się do założenia o jego racjonalności, można stwierdzić, że gdyby zagrożenie to przewidywał, przedsięwziąłby kroki legislacyjne w celu jego eliminacji.
Stąd stwierdzenie nieważności uchwały antyfajerwerkowej, gdyż – zdaniem wojewody – wrocławscy radni wykazali się nadgorliwością. W rozstrzygnięciu nadzorczym podkreślono, że miasto nie wykazało żadnego nadzwyczajnego przypadku, który pojawił się w sposób nagły na jego terenie i wywoływał zagrożenia dla życia, zdrowia mieszkańców i innych osób przebywających na terenie Wrocławia oraz zagrożenia mienia obywateli i środowiska naturalnego, a także dla porządku, spokoju i bezpieczeństwa publicznego. Wprowadzona regulacja nie ma charakteru przeciwdziałania nagle pojawiającemu się zagrożeniu, które nie zostało dotąd zdiagnozowane, a ustanawiałaby na terenie stolicy Dolnego Śląska trwałą regulację mającą wpływ na sferę praw i obowiązków.
Analogiczną do wrocławskiej uchwałę przyjęli też w grudniu ubr. radni w Szklarskiej Porębie (również województwo dolnośląskie), choć dodatkowym argumentem była bliskość Karkonoskiego Parku Narodowego i konieczność zapewnienia spokoju żyjącym na jego terenie zwierzętom. Również uchwała z tej miejscowości została podważona przez wojewodę dolnośląskiego, jednak rozstrzygnięcie nadzorcze w tej sprawie nie zostało zaskarżone do sądu administracyjnego. Oznacza to, że na terenie Szklarskiej Poręby nie obowiązują odrębne przepisy lokalne co do używania pirotechniki, a powszechnie obowiązujące prawo.
Czytaj też w LEX: Zmiana aktu prawa miejscowego - analiza w świetle obowiązujących przepisów prawa >
W środę WSA we Wrocławiu, po dwukrotnym odraczaniu publikacji orzeczenia, oddalił w całości skargę miasta w tej sprawie. Wyrok nie jest jeszcze prawomocny, a Wrocław może wnieść skargę kasacyjną do Naczelnego Sądu Administracyjnego. Dzięki temu, że wyrok WSA zapadł dopiero w środę, to w poprzedzającą jego ogłoszenie sobotę mógł się odbyć na Stadionie Olimpijskim bez większych kontrowersji i z zachowaniem czystego sumienia organizatorów, pokaz fajerwerków podczas zawodów Grand Prix Polski na żużlu wygranym przez Polaka Bartosza Zmarzlika.
Cały czas nie jest jeszcze rozstrzygnięty los inicjatywy legislacyjnej dotyczącej całkowitego ustawowego zakazu stosowania i sprzedaży fajerwerków. Propozycję taką zawiera poselski projekt nowelizacja ustawy z 21 sierpnia 1997 r. o ochronie zwierząt (Dz. U. z 2023 r. poz. 1580). Pomimo wcześniejszych zapowiedzi, nie był on głosowany w piątek 19 czerwca br., a Sejm ma się nim zająć dopiero na którymś z kolejnych posiedzeń (druk sejmowy nr 2151). Jednym z powodów wstrzymania prac nad projektem było nagłe zasłabnięcie w Sejmie posła-sprawozdawcy Katarzyny Marii Piekarskiej. Choć jednak komisja nadzwyczajna wskazała nowego sprawozdawcę, to punkt porządku dziennego w tej sprawie został zdjęty.
Wyrok WSA we Wrocławiu z 24 czerwca 2026 r. (III SA/Wr 126/26)
Zobacz praktyczne poradniki w LEX, które pomogą skutecznie tworzyć prawo miejscowe:
