Prokurator ma prawo do wyrażania krytycznych poglądów i nie stanowi to uchybienia godności urzędu. Zwłaszcza, gdy jego opinie są publikowane na zamkniętym forum internetowym - orzekł Sąd Najwyższy w Izbie Dyscyplinarnej z udziałem ławnika.
Prokurator Instytutu Pamięci Narodowej Mariusz R. został obwiniony przez rzecznika dyscyplinarnego dla prokuratorów Głównej Komisji Ścigania Zbrodni przeciwko Narodowi Polskiemu o to, że na zebraniach wspólnoty mieszkaniowej i na forum internetowym uchybił godności urzędu poza służbą.
Rzecznik przedstawił zarzuty obwinionemu w 2015 r. po złożeniu zawiadomienia przez członków wspólnoty.
Uchybienie to polegało na oskarżaniu członków zarządu wspólnoty mieszkaniowej Izabelę K i Radosława Z. oraz księgową Ewę B. o kumoterstwo, niegospodarność i niszczenie dokumentów. Tym zachowaniem wzbudził poczucie braku poszanowania i lęku wśród napiętnowanych.
Postępowanie trwało dość długo i rozpoczęło się jeszcze pod rządami ustawy Prawo o Prokuraturze z 1985 r. Wracało z II instancji do pierwszej, początkowo sądy uznały winę Mariusza R.
Czytaj: SN: Prokurator ukarany za odmowę wykonania polecenia przełożonego
Wreszcie w czerwcu 2018 r. sąd I instancji dla prokuratorów uniewinnił od zarzutów Mariusza R. Sąd orzekł, że jego zarzuty wobec zarządu wspólnoty były oparte na prawdzie. Zarzuty kumoterstwa potwierdziły się.
Mimo to rzecznik dyscyplinarny złożył kasację do Sądu Najwyższego, gdyż uznał że sąd I instancji wybiórczo, na rzecz obwinionego ocenił dowody i potraktował je jako wiarygodne (naruszenie art. 7 i art. 424 kpk).
Rzecznik Tomasz Kamiński przypomniał, że w listopadzie 2016 r. sąd I instancji orzekł, że zadaniem postępowania dyscyplinarnego nie było weryfikowanie poprawności działania wspólnoty, ale ocena zasadności krytyki dokonanej przez Mariusza R., czy jej forma i treść nie narusza godności urzędu.
Zdaniem rzecznika zachowanie obwinionego wpłynęło negatywnie na ocenę korpusu służby IPN przez członków wspólnoty.
W opinii obrońcy obwinionego prokuratora Andrzeja Zaczka, obwiniony jako członek wspólnoty pierwszy raz zaczął analizować roczne sprawozdania i dopatrzył się w nich niedokładności. Wspólnota ma otwarte forum internetowe, gdzie prokurator IPN publikował swoją krytykę, popierany przez innych członków.
Obwiniony Mariusz R. stwierdził, że nie rozumie argumentów rzecznika, które są bezpodstawne. - Nie można mi czynić zarzutów z tego, że chciałem dotrzeć do prawdy - powiedział obwiniony. - Działałem świadomie w obronie interesów wspólnoty - dodał.
Sąd Najwyższy stwierdził, że kasacja rzecznika nie jest zasadne i oddalił ją. Sąd I instancji kierował się życiowym doświadczeniem, nie dając wiary innym dowodom, niż tym, które przemawiały za niewinnością Mariusza R.
- Działania prokuratora IPN nie były bezprawne, mieściły się w granicach krytyki i wolności słowa, zawartego w Konstytucji RP w art 54 i art. 10 Konwencji Praw Człowieka Rady Europy - powiedział sędzia sprawozdawca Konrad Wytrykowski.
SN w Izbie Dyscyplinarnej orzekł, że wypowiadanie opinii w imię swojej rodziny i członków wspólnoty, w trosce o mienie wspólne i w ograniczonym kręgu osób - nie jest deliktem. - Prokurator ma prawo do wyrażania poglądów i nie stanowi to uchybienia godności urzędu - dodał.
Sygnatura akt II DSI 39/18, wyrok z 21 marca 2019 r.
