Odpowiedź:

Zakładam, że nasz czytelnik pod pojęciem „umowy targetowej”, rozumie umowę nienazwaną w kodeksie cywilnym, w sprawie osiągnięcia poziomu docelowej sprzedaży/zakupów, a więc umowę, która przewiduje, iż w przypadku osiągnięcia określonego poziomu zakupów, sprzedawca udzieli nabywcy rabatu (opustu) w określonej wysokości i wypłaci należność w postaci premii pieniężnej, będącej różnicą pomiędzy wcześniejszym zobowiązaniem (bez opustu) oraz zobowiązania z uwzględnieniu przyznanego rabatu.
Ponieważ realizowana sprzedaż była opodatkowana podatkiem VAT, to moim zdaniem, udzielenie rabatu z tytułu osiągnięcia określonego poziomu zakupów powinno zostać udokumentowane fakturą korygującą, a nie notą uznaniową.
Jeżeli jednak na rachunek bankowy Państwa spółki wpłynęła określona kwota środków pieniężnych, która nie wynika z nadpłaty, po uwzględnieniu faktury korygującej, tylko z otrzymanej noty uznaniowej, to otrzymana kwota powinna zostać uznana za przychód Państwa spółki, z tytułu przyznanej nagrody, a nie z tytułu otrzymanego rabatu. Moim zdaniem, Państwa spółka, nie dysponując fakturą korygującą, a jedynie notą uznaniową, powinna zaewidencjonować notę uznaniową i później otrzymaną wpłatę, jako przychód (otrzymane pieniądze), w sposób następujący:

  • 1. Kwota wynikająca z noty uznaniowej:
    • Wn konto 249 „Inne rozrachunki i rozliczenia”,
    • Ma konto 763 „Pozostałe przychody operacyjne”.
  • 2. Wpłata „bonusu” z tytułu noty uznaniowej:
    • Wn konto 131 „Bieżące rachunki bankowe”,
    • Ma konto 249 „Inne rozrachunki i rozliczenia”.

W tym miejscu należy dodać, że od 1 stycznia 2016 r. zmieniły się przepisy dotyczące korygowania zarówno kosztów, jak i przychodów podatkowych. Począwszy od początku br., w wyniku zmian w art. 15 ustawy z 15 lutego 1992 r. o podatku dochodowym od osób prawnych (tekst jedn.: Dz.U. z 2014 r. poz. 851 z późn. zm.), korekta kosztów uzyskania przychodu podporządkowana została regule, zgodnie z którą, o momencie ujęcia faktury korygującej lub innego dokumentu korygującego decyduje przyczyna wystawienia korekty.
Jeżeli faktura pierwotna dokumentowała prawidłowo zdarzenie gospodarcze, natomiast faktura korygująca została wystawiona przez dostawcę z powodu, np. późniejszego obniżenia ceny na podstawie rabatu, jak w omawianej sytuacji, czy zmiany prognozowanej wcześniej ceny, wówczas fakturę korygującą albo inny dokument korygujący koszty należy rozliczyć w dacie jego otrzymania. Jeżeli natomiast korekta kosztu uzyskania przychodu spowodowana byłaby błędem rachunkowym lub inną oczywistą omyłką, skutki takiej korekty powinny zostać ujęte w okresie, w którym potrącony został korygowany koszt.

Nota księgowa

Noty księgowe wykorzystuje się w celu udokumentowania operacji niepodlegających opodatkowaniu podatkiem VAT, najczęściej w celu:

  • uznania dłużnika kwotą umorzonego długu;
  • udokumentowania żądania wypłaty odszkodowania od ubezpieczyciela;
  • sprostowania pomyłek w wystawionych wcześniej dowodach księgowych;.
  • przenoszenia kosztów niepodlegających opodatkowaniu na nabywcę np. opłat skarbowych;
  • obciążenia kontrahenta karą umowną za nieterminową realizację umowy;
  • obciążenia dłużnika naliczonymi odsetkami od niezapłaconych zobowiązań.

Nota księgowa może być podstawą do zapisów w księgach rachunkowych, pod warunkiem że będą w niej zawarte informacje, jakich od dowodów księgowych wymaga ustawa o rachunkowości. Należy także zauważyć, że nota księgowa może być stosowana w rozliczeniach między kontrahentami jedynie w sytuacji, gdy dla danych rozrachunków nie mają znaczenia przepisy ustawy o VAT. W przypadku udzielenia rabatu z tytułu osiągnięcia lub przekroczenia określonego poziomu zakupów opodatkowanych podatkiem powinna zostać wystawiona faktura korygująca, pozwalająca na obniżenie poziomu kosztów, podatku naliczonego oraz zobowiązania, które w przypadku jego wcześniejszego zapłacenia przekształci się w należność.

Tadeusz Waślicki, autor współpracuje z publikacją Vademecum Głównego Księgowego
Odpowiedzi udzielono 11.04.2016 r.