MF wciąż analizuje sprawę opodatkowania małżeństw jednopłciowych
Ministerstwo Finansów odmawia wydania ogólnej interpretacji podatkowej, na podstawie której zawarte za granicą małżeństwa jednopłciowe mogłyby w Polsce korzystać z takich samych uprawnień w sferze podatkowej, jak pary heteroseksualne. Deklaruje analizy w tej sprawie, ale nie podaje, kiedy je zakończy. Tymczasem pewną nadzieją na zmiany w tym zakresie są kolejne indywidualne interpretacje podatkowe. Na razie negatywne, ale gdy zapadną w ich sprawie wyroki sądów administracyjnych, być może MF będzie musiało przyspieszyć swoje analizy.
W marcu tego roku Kampania Przeciw Homofobii zwróciła się do Ministra Finansów z wnioskiem o wydanie interpretacji ogólnej, czyli o jednoznaczne wyjaśnienie przepisów prawa podatkowego. - Chcieliśmy mieć pewność, że pary jednopłciowe, które dokonały transkrypcji zagranicznego aktu małżeństwa, będą traktowane tak samo, jak małżeństwa różnopłciowe. Mowa tu między innymi o zwolnieniach z podatku od spadków i darowizn oraz możliwości wspólnego rozliczania się – informuje KPH.
Czytaj: TSUE: Polska musi uznawać małżeństwa jednopłciowe zawarte za granicą>>
Jest rozporządzenie pozwalające na rejestrację zagranicznych małżeństw jednopłciowych>>
Trwają analizy, nie wiadomo do kiedy
Ministerstwo nie wydało postulowanej interpretacji ogólnej. W przesłanym 11 sierpnia do KPH piśmie poinformowało, że obecnie analizuje orzecznictwo Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej, Europejskiego Trybunału Praw Człowieka oraz polskich sądów administracyjnych.
Czytaj też w LEX: Transkrypcja aktu małżeńskiego osób tej samej płci w Polsce >
- W tej sprawie kluczowym zagadnieniem pozostaje przesądzenie kwestii ustrojowych w obszarze prawa cywilnego i rodzinnego przez organy właściwe do określenia skutków prawnych przeniesienia do rejestru stanu cywilnego w drodze transkrypcji zagranicznego aktu małżeństwa osób tej samej płci – stwierdza resort finansów. I dodaje, że ostateczna decyzja co do tego, czy i w jakim kierunku ministerstwo zdecyduje się interweniować, ma zapaść dopiero po zakończeniu tej analizy, ale bez wskazania konkretnego terminu. Ministerstwo zamknęło też petycję KPH, uznając, że dalsze kroki wykraczają poza ramy ustawy o petycjach. - To nie jest odpowiedź, na jaką liczyliśmy, ale nie jest to też odpowiedź odmowa. Ministerstwo przyznaje, że kwestia wymaga pogłębionej analizy w świetle dynamicznie rozwijającego się orzecznictwa europejskiego i nie zamyka sprawy definitywnie. Wiemy, że dla wielu par to kolejne miesiące niepewności, zwłaszcza w sytuacjach, gdy Krajowa Informacja Skarbowa w kilku przypadkach już wcześniej wydawała negatywne interpretacje indywidualne, odmawiając małżeństwom jednopłciowym prawa do ulg podatkowych. Brak decyzji Ministerstwa Finansów oznacza, że sfera podatków nadal będzie rozstrzygana przez pryzmat indywidualnych przypadków – oceniają działacze Kampanii Przeciw Homofobii.
Czytaj: Zagraniczne małżeństwa jednopłciowe już uznawane, ale o pełne prawa trzeba jeszcze walczyć>>
Są pierwsze indywidualne interpretacje podatkowe
O tym, że ten proces jeszcze potrwa, mówi też dr Mateusz Wąsik, adwokat i doradca podatkowy. - Organy podatkowe reagują na tę sytuację wyraźnie wolniej niż np. ZUS czy NFZ, ale pierwszą interpretację dyrektora Krajowej Informacji Skarbowej przyjąłem z zainteresowaniem – mówi Prawo.pl. Nasz rozmówca nie rozumie jednak, dlaczego jest ona negatywna.
Czytaj: Skarbówka przeciwna wspólnemu opodatkowaniu małżeństw jednopłciowych>>
Wniosek wprawdzie złożyło jednopłciowe małżeństwo, które nie dokonało jeszcze transkrypcji zagranicznego aktu małżeństwa, ale zdaniem mec. Wąsika, powinno ono mieć prawo do wspólnego opodatkowania, ponieważ państwo polskie, jako członek Unii Europejskiej, ma obowiązek honorowania takich związków.
Czytaj też w LEX: Rola Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej w obszarze ochrony związków osób tej samej płci >
Sama transkrypcja zagranicznego aktu małżeństwa jest tylko czynnością materialno-techniczną, która pozwala na ujawnienie faktu pozostawania w związku małżeńskim w polskim systemie aktów stanu cywilnego. Ona nie tworzy małżeństwa ani nie wywołuje skutku konstytutywnego. Małżeństwo powstaje bowiem zgodnie z prawem właściwym dla miejsca jego zawarcia, a transkrypcja jedynie odzwierciedla ten fakt w polskim systemie ewidencyjnym – wskazuje dr Mateusz Wąsik.
Zaznacza również, że przygotował w imieniu klientów skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego na tę interpretację. Także adwokat Katarzyna Warecka z Gdańska, która często występuje w obronie osób ze środowisk LGBT+, ze zdziwieniem przyjęła odmowną odpowiedź na wniosek jednopłciowego małżeństwa zawartego za granicą. - Ja się z tym wnioskiem zgadzam. Wszystko jest tam przemyślane i odpowiadające stanowi prawnemu, w tym prawu Unii Europejskiej – zwraca uwagę. Jej zdaniem ta interpretacja jest jednoznacznie sprzeczna ze stanem prawa Unii Europejskiej oraz narusza zobowiązania międzynarodowe Polski. - Jeżeli kiedyś taka sprawa skończy się w sądzie, i trafi do sądu europejskiego, to Polska przegra, tak jak to się dzieje do tej pory we wszystkich innych sprawach dotyczących osób LGBT+. Jest to oczywista dyskryminacja i naruszenie art. 8 w związku z art. 14 Europejskiej Konwencji o ochronie praw człowieka i podstawowych wolności – wskazuje.
Czytaj też w LEX: Zagraniczne małżeństwo jednopłciowe – ważne w Polsce. Omówienie wyroku TS z dnia 25 listopada 2025 r., C-713/23 (Wojewoda Mazowiecki) >
Kolejne interpretacje przecierają drogę
Jest już także indywidualna interpretacja w sprawie zwolnienia małżonka z takiego związku z podatku od spadków i darowizn. Tam też nie było transkrypcji aktu małżeństwa i też była odmowa. Ale na podstawie analizy tych dwóch interpretacji dr Mateusz Wąsik wnioskuje – choć z zastrzeżeniem ostrożności – że na wnioski małżeństw (oraz wdów i wdowców) po transkrypcji, dyrektor Krajowej Informacji Skarbowej będzie odpowiadał pozytywnie. - Ja się domyślam, że powodem negatywnych decyzji, bo z samych dokumentów to jasno nie wynika, był brak transkrypcji. A ja nie powinienem się domyślać, powinienem mieć czarno na białym wskazane, że przyczyną odmowy przyznania tym dwóm panom prawa do wspólnego opodatkowania, czy takiego samego potraktowania, jak par heteroseksualnych, w podatku od spadków i darowizn, jest właśnie brak transkrypcji – podkreśla. Jego zdaniem więcej na temat sposobu myślenia organów skarbowych na ten temat można będzie powiedzieć po opublikowaniu spodziewanych wkrótce kolejnych interpretacji indywidulanych, w tym takich, o które wnioskowały małżeństwa po dokonanej w Polsce transkrypcji zagranicznych aktów małżeństwa.
