VII Edycja Konferencja: Podatkowo-Kadrowy Rollercoaster Termin: 19.11.2026 r. godz. 10:00
Włącz wersję kontrastową
Zmień język strony
Prawo.pl

Czy nadpłacony z winy pracodawcy zasiłek chorobowy tworzy przychód pracownika

Jeżeli nadpłata zasiłków chorobowych powstała wyłącznie z winy pracodawcy, a obowiązek jej zwrotu do ZUS obciąża pracodawcę, to zwrot nadpłaconych kwot z jego własnych środków nie powoduje powstania dodatkowego przychodu po stronie pracowników. Pracodawca nie ma zatem obowiązku obliczania i pobierania zaliczek na podatek dochodowy od zwracanych do ZUS kwot. Kluczowe jest jednak udokumentowanie przyczyny nadpłaty i ustalenie, że pracownicy nie ponoszą odpowiedzialności za nieprawidłowo wypłacone świadczenia.

dokumenty segregatory biurko kobieta
Źródło: iStock

Prowadzę firmę produkcyjną zatrudniającą ponad 20 pracowników. W wyniku błędu działu kadr kilku pracownikom wypłacono zawyżone zasiłki chorobowe. Nieprawidłowość powstała wyłącznie z winy pracodawcy, bez udziału pracowników. Po wykryciu błędu skorygowałem dokumenty ZUS i zdecydowałem, że nadpłacone świadczenia zwrócę z własnych środków, nie żądając ich zwrotu od pracowników. Wypłacone wcześniej zasiłki zostały już uwzględnione w rozliczeniach podatkowych. Czy zwrot nadpłaconych zasiłków chorobowych do ZUS z własnych środków powoduje powstanie przychodu u pracowników i obowiązek pobrania zaliczki na PIT? - pyta Czytelnik.

Nie. Jeżeli nadpłata zasiłków chorobowych powstała wyłącznie z winy pracodawcy, a obowiązek jej zwrotu do ZUS obciąża pracodawcę, to zwrot nadpłaconych kwot z jego własnych środków nie powoduje powstania dodatkowego przychodu po stronie pracowników. Nie ma Pan zatem obowiązku obliczania i pobierania zaliczek na podatek dochodowy od zwracanych do ZUS kwot.

 

Czy pracodawca reguluje własne zobowiązanie

Zgodnie z art. 11 ust. 1 ustawy o PIT przychodami są otrzymane lub postawione do dyspozycji podatnika pieniądze i wartości pieniężne, a także wartość otrzymanych świadczeń w naturze i innych nieodpłatnych świadczeń.

Z kolei art. 12 ust. 1 ustawy o PIT wskazuje, że do przychodów ze stosunku pracy zalicza się wszelkiego rodzaju wypłaty pieniężne oraz wartość świadczeń otrzymywanych przez pracownika, w tym świadczeń nieodpłatnych lub częściowo odpłatnych. Natomiast zgodnie z art. 20 ust. 1 ustawy o PIT przychodami z innych źródeł są między innymi zasiłki pieniężne z ubezpieczenia społecznego oraz inne nieodpłatne świadczenia, które nie zostały zaliczone do pozostałych źródeł przychodów.

Mapa ryzyk podatkowych - sprawdź, które rozliczenia wymagają pogłębionej weryfikacji - czytaj w LEX >

W przedstawionej sytuacji zasadnicze znaczenie ma jednak ustalenie, czy pracodawca, zwracając nadpłacony zasiłek chorobowy do ZUS, reguluje własne zobowiązanie, czy zobowiązanie pracownika.

W myśl art. 84 ust. 1 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych osoba, która pobrała nienależne świadczenie z ubezpieczeń społecznych, jest co do zasady zobowiązana do jego zwrotu. Jednak art. 84 ust. 6 tej ustawy przewiduje szczególne rozwiązanie dotyczące odpowiedzialności płatnika składek. Jeżeli wypłacenie nienależnych świadczeń nastąpiło wskutek przekazania przez płatnika nieprawdziwych danych mających wpływ na prawo do świadczenia lub jego wysokość, obowiązek zwrotu tych świadczeń wraz z odsetkami obciąża płatnika.

Oznacza to, że jeżeli błędne ustalenie wysokości zasiłku nastąpiło wyłącznie z winy pracodawcy, a pracownik nie ponosi odpowiedzialności za powstanie nadpłaty, obowiązek rozliczenia nieprawidłowo wypłaconego świadczenia może obciążać pracodawcę. W takiej sytuacji zapłata dokonana przez pracodawcę nie stanowi spełnienia świadczenia za pracownika. Pracodawca wykonuje bowiem własny obowiązek wynikający z przepisów o ubezpieczeniach społecznych. W konsekwencji po stronie pracownika nie powstaje nowe przysporzenie majątkowe, które mogłoby zostać zakwalifikowane jako przychód ze stosunku pracy lub przychód z innych źródeł.

Nie ma przy tym znaczenia, że pracodawca zdecydował się nie dochodzić zwrotu nadpłaconych kwot od pracowników, jeżeli w przedstawionych okolicznościach obowiązek ich zwrotu do ZUS obciąża właśnie pracodawcę.

Zobacz szkolenie online w LEX: Zmiany w ustawie zasiłkowej 2026/2027 - zasady utraty prawa do zasiłku chorobowego >

Stanowisko organów podatkowych

Powyższe stanowisko potwierdza interpretacja indywidualna Dyrektora Krajowej Informacji Skarbowej z 3 lipca 2024 r., sygn. 0112-KDIL2-1.4011.497.2024.1.MKA. Interpretacja dotyczyła pracodawcy, który w wyniku błędów w systemie kadrowo-płacowym wypłacił pracownikom zawyżone zasiłki chorobowe. Nieprawidłowości dotyczyły świadczeń wypłacanych w okresie pandemii COVID-19. Pracodawca zdecydował się pokryć nadpłaty z własnych środków i nie żądać zwrotu od pracowników.

Czytaj też w LEX: Wniosek o wydanie wiążącej interpretacji podatkowej na przykładach >

Dyrektor KIS uznał, że jeżeli odpowiedzialność za błędne ustalenie wysokości zasiłków ponosi pracodawca, to zwrot nadpłaconych kwot nie stanowi przychodu pracowników. W interpretacji tej możemy przeczytać:

„(…)W niniejszej sprawie – jak wskazano w treści wniosku - wypłata wyższych kwot zasiłku chorobowego wynika z winy pracodawcy. Natomiast w świetle zacytowanych przepisów ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych skutki błędnego ustalenia podstawy wymiaru zasiłku ponosi wyłącznie pracodawca (płatnik). Dlatego stwierdzam, że nie mają Państwa obowiązku zaliczenia do przychodu pracowników zwróconych w 2024 r. z własnych środków do ZUS kwot z tytułu nadpłaconego im zasiłku chorobowego, a w konsekwencji do ww. kwot nie ciąży na Państwu obowiązek naliczania zaliczek na podatek dochodowy. (…)”.

Warto również zwrócić uwagę na kwestię dokumentacji podatkowej. We wniosku o interpretację pracodawca wskazywał, że wcześniej wypłacone zasiłki zostały już opodatkowane, wobec czego nie powinien mieć obowiązku korygowania informacji PIT-11 oraz deklaracji PIT-4R.

Organ nie rozstrzygnął jednak tej kwestii w części stanowiącej ocenę stanowiska, ponieważ obowiązek korekty deklaracji nie został objęty pytaniem interpretacyjnym. Nie należy zatem traktować przywołanej interpretacji jako samodzielnego potwierdzenia braku obowiązku korekty PIT-11 i PIT-4R. 

Czytaj też w LEX: Jak fiskus typuje podatników do kontroli? Źródła danych i przebieg analizy na przykładach >

Podsumowując, jeżeli zawyżenie zasiłku chorobowego wynika wyłącznie z błędu pracodawcy, a obowiązek zwrotu nadpłaty do ZUS obciąża pracodawcę, pokrycie tego zobowiązania z własnych środków nie powoduje powstania przychodu u pracowników. Nie powinien Pan zatem naliczać zaliczek na PIT od kwot zwracanych do ZUS.

Kluczowe jest jednak udokumentowanie przyczyny nadpłaty i ustalenie, że pracownicy nie ponoszą odpowiedzialności za nieprawidłowo wypłacone świadczenia. Rozstrzygnięcie mogłoby być odmienne, gdyby obowiązek zwrotu ciążył na pracowniku, a pracodawca dobrowolnie uregulował jego zobowiązanie.

Czytaj też w LEX: Zasiłek chorobowy - utrata prawa do zasiłku i kontrola zwolnień lekarskich - analiza >

Autor: Rafał Styczyński, doradca podatkowy

 

Polecamy książki podatkowe

Przejdź do: Meritum Podatki 2026, Aleksander Kaźmierski - otwiera się w nowym oknie
Meritum Podatki 2026 rgb
10% Rabatu
Sprawdź
Cena promocyjna: 314,10 zł | Cena regularna: 349,00 zł
Najniższa cena w ostatnich 30 dniach: 104,70 zł