Czy te dokumenty są wystarczające dla potwierdzenia wywozu, czy bezwzględnie jest wymagany wydruk komunikatu IE-599, na którym będzie zamieszczony podpis i pieczęć urzędu celnego?

Zgodnie z obowiązującymi przepisami eksportem towarów jest wywóz towarów poza terytorium Wspólnoty, który został potwierdzony przez urząd celny określony w przepisach celnych. Nie jest zatem wystarczające udokumentowanie wywozu dokumentami celnymi, z których nie wynika jednoznacznie, że towar został wywieziony do państwa trzeciego. Takimi dokumentami nie mogą być również dokumenty przewozowe.

Wywóz towaru poza terytorium UE

Zgodnie z przepisami ustawy z 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (Dz. U. Nr 54, poz. 535 z późn. zm.) – dalej u.p.t.u., tzw. eksportem pośrednim jest potwierdzony przez urząd celny określony w przepisach celnych wywóz towarów z terytorium kraju poza terytorium Wspólnoty w wykonaniu czynności określonych w art. 7, jeżeli wywóz jest dokonany przez nabywcę mającego siedzibę poza terytorium kraju, lub na jego rzecz (z wyłączeniem jednak niektórych towarów – por. art. 2 pkt 8 lit. a u.p.t.u.).
Z samej definicji eksportu wynika zatem, iż wywóz towaru poza terytorium Wspólnoty powinien być potwierdzony przez właściwy urząd celny. Wynika to również z art. 41 ust. 11 u.p.t.u., zgodnie z którym stawka 0% w eksporcie pośrednim może mieć zastosowanie pod warunkiem, że podatnik przed upływem terminu do złożenia deklaracji podatkowej za okres rozliczeniowy, w którym dokonał dostawy towarów, posiada kopię dokumentu, w którym urząd celny określony w przepisach celnych potwierdził wywóz tych towarów poza terytorium Wspólnoty. Z dokumentu tego musi wynikać tożsamość towaru będącego przedmiotem dostawy i wywozu.

Od 2007 r. równorzędnym dokumentem potwierdzającym wywóz towarów poza terytorium Wspólnoty jest podpisany przez system ECS przy użyciu klucza do bezpiecznej transmisji danych komunikat IE-599. Od 1 lipca 2009 r. ta forma potwierdzenia eksportu jest formą podstawową.

Komunikat IE-599

Komunikat IE-599 zawiera dane zgłoszenia z momentu złożenia zgłoszenia do procedury wywozu oraz informację o potwierdzeniu wywozu lub zatrzymaniu towaru na granicy. Komunikat IE-599 jest wysyłany do zgłaszającego przez urząd celny wywozu. Zdaniem organów podatkowych, w przypadku eksportu pośredniego, właściwy urząd celny powinien potwierdzić wywóz towarów poza terytorium Wspólnoty przez fizyczne wydanie zgłaszającemu potwierdzenia wywozu towarów poza terytorium Wspólnoty, polegające na wydruku komunikatu IE-599 oraz zamieszczeniu na nim pieczęci i podpisu. Kopia takiego potwierdzenia uprawnia podatnika do zastosowania stawki podatku w wysokości 0% z tytułu eksportu towarów.

Wyrok NSA

Warto zwrócić uwagę, iż NSA w wyroku z dnia 25 maja 2010 r., I FSK 953/09, uznał, że "kopia" dokumentu celnego potwierdzającego wywóz towarów poza terytorium Wspólnoty w eksporcie pośrednim, uprawniająca podatnika do zastosowania stawki 0%, to "każdy rodzaj dokumentu, który by wiernie odzwierciedlał treść oryginału". Treść przepisów ustawy VAT nie sprzeciwia się bowiem temu, aby był to również dokument zapisany w formie elektronicznej. Zdaniem NSA nie musi to więc być wydruk komunikatu dokonany przez urząd celny, potwierdzony jego urzędową pieczęcią. W tym sensie wymaganie od podatnika, aby kopia dokumentu, rozumiana jako "rzecz dokładnie odtworzona z oryginału", dla swojej ważności, została przesłana z użyciem klucza do bezpiecznej transmisji danych jest nieuzasadnione, tym bardziej, że przepisy ustawy VAT takiego wymogu nie nakładają. Jako nieuzasadnione NSA uznał nakazywania podatnikowi aby drukował treść komunikatu IE-599 uzyskiwał następnie potwierdzenie jego autentyczności od organów podatkowych, bowiem przeczy to podstawowym założeniom systemu ECS. Skoro zatem w systemie ECS potwierdzenie wywozu towarów poza terytorium Wspólnoty odbywa się za pomocą elektronicznego komunikatu IE599 - podpisywanego przez system ECS przy użyciu klucza do bezpiecznej transmisji danych, który to komunikat dokumentuje czynność łatwą przez organy celne do zweryfikowania, to jego kopię może stanowić każdy rodzaj dokumentu, który by wiernie odzwierciedlał treść oryginału.

Tomasz Siennicki