Resort rodziny i polityki społecznej potwierdza, że nie zdecydował się dotychczas na wprowadzenie kryterium stażowego uprawniającego do przejścia na emeryturę bez względu na wiek, bo sposób obliczania emerytury istotnie przekłada się na wysokość świadczenia. Według MRiPS, potrzeba dyskusji nad poszukiwaniem rozwiązań nakierowanych na optymalizację systemu emerytalnego, w tym jego uelastycznianie. Prawnicy twierdzą, że temat ten w tej kadencji nie zostanie rozwiązany.
W grudniu 2021 r. do Sejmu wpłynęły dwa projekty ustaw dotyczące emerytur stażowych: przedstawiony przez Prezydenta RP Andrzeja Dudę projekt ustawy o zmianie ustawy o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych oraz o zmianie niektórych innych ustaw (druk sejmowy nr 1850) i obywatelski projekt ustawy o zmianie ustawy o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych oraz o zmianie niektórych ustaw (druk sejmowy nr 1692, pod którym podpisy zbierał NSZZ „Solidarność”, a wnioskodawców reprezentuje przewodniczący związku – Piotr Duda).
Jak dotąd, jak wynika z informacji na stronie Kancelarii Sejmu, prace nad nimi jeszcze się nie rozpoczęły, choć projekt obywatelski został co prawda skierowany do dalszych prac w sejmowej Komisji Polityki Społecznej i Rodziny (a projekt prezydencki został skierowany na posiedzenie Sejmu) , co było nawet powodem spięcia na linii NSZZ „S” – Marszałek Sejmu. Teraz jednak samo Ministerstwo Rodziny i Polityki Społecznej oficjalnie przyznaje, że kwestia emerytur stażowych wymaga bardzo dokładnych analiz skutków (przede wszystkim finansowych, gospodarczych i społecznych), jakie by taka zmiana spowodowała.
Czytaj również:
Emerytura stażowa wpędzi wiele osób w ubóstwo, szczególnie kobiety>>
Emerytura stażowa pozbawi zainteresowanych oszczędności zgromadzonych w OFE>>
Dalszymi losami projektu obywatelskiego dotyczącego emerytur stażowych zainteresował się poseł Paweł Bejda, który w tej sprawie wystąpił z interpelacją poselską do ministra rodziny i polityki społecznej (nr 34743). - W grudniu ub.r. w Sejmie odbyło się pierwsze czytanie przygotowanego przez "Solidarność" projektu obywatelskiego w sprawie emerytur stażowych, pod którym zebrano 235 tys. podpisów. Przewiduje on, że prawo do takiego świadczenia miałyby osoby, które osiągnęły wynoszący 35 lat dla kobiet i 40 dla mężczyzn okres składkowy i nieskładkowy. Emerytura stażowa przysługiwałaby pod warunkiem, że jej wysokość ustalona przy zastosowaniu tzw. formuły zdefiniowanej składki nie jest niższa od minimalnej emerytury. Projekt trafił do Komisji Polityki Społecznej i Rodziny, i od tego czasu niewiele w tej sprawie zrobiono – napisał poseł Bejda. Chciał przy tym wiedzieć, jakie jest stanowisko rządu w sprawie tego projekt i kiedy można spodziewać się dalszego jego procedowania, a także od kiedy takie rozwiązanie może zostać wprowadzone w życie.
Anna Schmidt, wiceminister rodziny i polityki społecznej w przekazanej odpowiedzi podkreśliła, że zgodnie z obowiązującymi przepisami, prawo do emerytury na zasadach określonych w ustawie z 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych (Dz. U. z 2022 r. poz. 504) ma ubezpieczony, który osiągnął wiek emerytalny wynoszący 60 lat dla kobiet i 65 lat dla mężczyzn. I poinformowała, że w trakcie prac parlamentarnych nad projektem przywracającym ten wiek emerytalny były zgłaszane również wnioski dotyczące wprowadzenia regulacji uzależniających prawo do emerytury tylko od udowodnienia odpowiednio długiego stażu pracy (np. 35 lat – w przypadku kobiet i 40 lat - w przypadku mężczyzn).
- Dotychczas jednak nie zdecydowano się na wprowadzenie kryterium stażowego uprawniającego do przejścia na emeryturę bez względu na wiek, ponieważ sposób obliczania emerytury w sposób istotny przekłada się na wysokość świadczenia, a tym samym zachęca ubezpieczonych do jak najdłuższej aktywności zawodowej i opóźniania decyzji przejścia na emeryturę – podkreśla wiceminister Schmidt. I dodaje: - Nie ulega jednak wątpliwości, że istnieje potrzeba dyskusji nad poszukiwaniem rozwiązań nakierowanych na optymalizację systemu emerytalnego, w tym także jego uelastyczniania, które byłyby zgodne zarówno z troską o jego finansową stabilność, jak i z zapatrywaniami społecznymi w tym zakresie.
Jednocześnie MRiPS wyjaśnia, że staż ubezpieczeniowy, a w szczególności okresy składkowe, obok wieku emerytalnego oraz kwoty opłacanych składek, to istotne parametry systemu emerytalnego, wpływające na wysokość emerytury. - W tzw. starym systemie emerytalnym staż ubezpieczeniowy przesądzał również o prawie do emerytury. W tzw. nowym systemie emerytalnym jest jedynie warunkiem uprawniającym do najniższej emerytury i renty z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych – podkreśla Anna Schmidt. I dodaje: - Ze względu na fakt, że każda zmiana w systemie emerytalnym niesie za sobą poważne konsekwencje finansowe i dotyczy milionów osób, wszelkie nowe rozwiązania w tej mierze muszą być dokładnie przeanalizowane przed ich wprowadzeniem w życie. Dlatego też, kwestia emerytur stażowych wymaga bardzo dokładnych analiz skutków (przede wszystkim finansowych, gospodarczych i społecznych), jakie by taka zmiana spowodowała.
Według MRiPS, o dalszych losach tych ustaw zdecydują posłowie w trakcie prac parlamentarnych. Jak twierdzi wiceminister rodziny i polityki społecznej, oba projekty wpisują się w potrzebę dyskusji nad rozwiązaniami funkcjonującymi w systemie emerytalnym i już dziś stanowi ważne punkty odniesienia w tej dyskusji. - Projekty te są także przedmiotem analiz merytorycznych oraz symulacji dotyczących ich wpływu na rynek pracy, finanse Funduszu Ubezpieczeń Społecznych, funduszy zarządzanych przez Kasę Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego, finanse publiczne – zaznacza wiceminister Schmidt w odpowiedzi na interpelację poselską.
Co ciekawe, Zakład Ubezpieczeń Społecznych w opinii do projektu obywatelskiego zauważa m.in., że ze względu na charakter emerytury stażowej, która przysługuje przed osiągnięciem powszechnego wieku emerytalnego, a tym samym swoją istotą zbliżona jest do emerytury wcześniejszej, a także z uwagi na to, że emerytura stażowa musi być dożywotnia, a nie ograniczona datą osiągnięcia powszechnego wieku emerytalnego, racjonalnym byłoby uzależnienie prawa do tej emerytury od spełnienia przez ubezpieczonych warunku nieprzystąpienia do otwartego funduszu emerytalnego albo złożenia wniosku o przekazanie środków zgromadzonych na rachunku w OFE, za pośrednictwem Zakładu, na dochody budżetu państwa.
Ponadto, jak zauważa Zakład, niemożliwe jest wejście ustawy w proponowanym terminie (14 dni od dnia opublikowania). Modyfikacja systemu informatycznego będzie wymagała co najmniej 9 miesięcznego okresu vacatio legis.
28 lipca 2022 r. Centrum Informacyjne Sejmu opublikowało komunikat w sprawie prac nad obywatelskim projektem ustawy. Komunikat był odpowiedzią na korespondencję przewodniczącego „Solidarności” Piotra Dudy do Elżbiety Witek, marszałek Sejmu. - Jako inicjator obywatelskiego projektu ustawy o «Emeryturach stażowych», którego pierwsze czytanie odbyło się 14 grudnia 2021 r., wyrażam oburzenie z powodu mrożenia prac nad tą niezwykle ważną społecznie ustawą – napisał do marszałek Sejmu Elżbiety Witek Piotr Duda, jak podaje na swojej stronie internetowej związek.
W komunikacie tym CIS podało, że omawiany projekt ustawy obecnie jest w Komisji Polityki Społecznej i Rodziny. - Jak wynika z planu prac tej Komisji na II półrocze 2022 r., jest w nim ujęte rozpatrzenie projektu obywatelskiego, którego dotyczy pismo Przewodniczącego „Solidarności”. Komisja sejmowa zgodnie z Regulaminem Sejmu, jest organem Sejmu. Ma swoje własne uprawnienia, przewodniczącego, prezydium oraz określony w Regulaminie tryb procedowania. Po sporządzeniu przez Komisję sprawozdania projekt trafi ponownie pod obrady plenarne – napisało CIS.
- Nie mam wątpliwości, że temat emerytur stażowych w tej kadencji nie zostanie rozwiązany. Brak jest bowiem woli politycznej dla zmian, a zawarte przez siły polityczne porozumienia póki co nie doczekały się kompleksowych rozwiązań - mówi Prawo.pl dr Antoni Kolek, prezes spółki Instytut Emerytalny. I dodaje: - Należy zwrócić także uwagę, że kilka tygodni temu prezes PiS bardzo negatywnie wypowiedział się o emeryturach stażowych, wskazując, że jest to w istocie szansa na drugie wynagrodzenie. Wobec takiej okoliczności politycznej temat należy uznać za odroczony.
Linki w tekście artykułu mogą odsyłać bezpośrednio do odpowiednich dokumentów w programie LEX. Aby móc przeglądać te dokumenty, konieczne jest zalogowanie się do programu. Dostęp do treści dokumentów LEX jest zależny od posiadanych licencji.
