Ustawa określa zasady i tryb sprawowania nadzoru nad ogólnym bezpieczeństwem produktów w celu zapewnienia bezpieczeństwa produktów wprowadzanych do obrotu lub udostępnianych na rynku. Zastąpiła dotychczasową ustawę o ogólnym bezpieczeństwie produktów z 2003 r.
Konieczność zmiany przepisów wynikła z wejścia w życie rozporządzenia w sprawie ogólnego bezpieczeństwa produktów 2023/988 (GPSR), które ujednolica kwestie bezpieczeństwa produktów w Unii Europejskiej i wzmacnia system nadzoru rynku. Jego celem jest również dostosowanie przepisów do zmienionej sytuacji rynkowej, związanej w szczególności z rozwojem nowych technologii oraz rosnącą popularnością sprzedaży internetowej. Przepisy GPSR określają wymagania w zakresie ogólnego bezpieczeństwa produktów oraz obowiązki podmiotów gospodarczych, dostawców usług społeczeństwa informacyjnego i dostawców internetowych platform handlowych.
>> Czytaj: Rozporządzenie GPSR – obowiązki dla firm już, polska ustawa wkrótce
Większość przepisów rozporządzenia stosuje się bezpośrednio, natomiast ustawa krajowa doprecyzowuje kwestie:
- kompetencji organów nadzoru rynku,
- prowadzenia kontroli bezpieczeństwa produktów, w tym kontroli sprzedaży na odległość z wykorzystaniem zakupu bez ujawniania tożsamości organu,
- prowadzenia postępowań administracyjnych w sprawie ogólnego bezpieczeństwa produktów i nakładania kar pieniężnych,
- prowadzenia postępowań nakazowych wobec dostawców usług społeczeństwa informacyjnego i dostawców internetowych platform handlowych w sprawie ograniczenia podmiotowi gospodarczemu dostępu do interfejsu online albo usunięcia z interfejsu określonych treści dotyczących produktu.
Czytaj więcej w LEX: Nowe standardy bezpieczeństwa w rozporządzeniu GPSR >
Nowe uprawnienia UOKiK i IH
>> Czytaj: Prace nad ustawą GPSR na finiszu. UOKiK sprawdzi, co polski sklep trzyma w Chinach
Organami nadzoru rynku pozostaną prezes UOKiK oraz wojewódzcy inspektorzy Inspekcji Handlowej, jednak zyskają nowe uprawnienia. Jak wylicza Kancelaria Prezydenta RP, prezes UOKiK będzie w szczególności:
- pełnił funkcję jednolitego urzędu łącznikowego, uczestnicząc w pracach organów UE i współpracując z instytucjami międzynarodowymi,
- sporządzał krajową strategię nadzoru rynku w zakresie ogólnego bezpieczeństwa produktów,
- uczestniczył we wzajemnych ocenach z Komisją Europejską i organami nadzoru państw członkowskich,
- procedował wnioski o pomoc prawną i egzekwowanie przepisów,
- wykonywał zadania krajowego punktu kontaktowego systemu wczesnego ostrzegania Safety Gate,
- prowadził akcje sprawdzające koordynowane przez KE i uczestniczył w projektach finansowanych ze środków unijnych,
- zawierał porozumienia z platformami handlowymi i organizacjami konsumenckimi w celu zwiększenia bezpieczeństwa produktów,
- występował o przekazanie informacji i dokumentów dotyczących bezpieczeństwa produktów bez wszczynania postępowania,
- rozpatrywał zawiadomienia dotyczące bezpieczeństwa produktu i jego zgodności z przepisami GPSR,
- prowadził postępowania wobec podmiotów gospodarczych oraz dostawców platform i usług online w celu usunięcia treści lub ograniczenia dostępu do interfejsu,
- wymierzał administracyjne kary pieniężne za naruszenie przepisów GPSR i ustawy.
Wojewódzki inspektor Inspekcji Handlowej (WIIH) będzie prowadził kontrole produktów w zakresie spełniania ogólnych wymagań dotyczących bezpieczeństwa, również zdalnie w odniesieniu do sprzedaży na odległość. W toku kontroli WIIH będzie mógł m.in.:
- żądać przedstawienia dokumentów, specyfikacji technicznych, danych lub informacji niezbędnych do stwierdzenia, czy produkt jest bezpieczny i zgodny z przepisami GPSR, w tym dostępu do wbudowanego oprogramowania,
- żądać informacji o łańcuchu dostaw, sieci dystrybucji, ilości produktów na rynku oraz innych modelach o takich samych właściwościach technicznych,
- żądać informacji niezbędnych do ustalenia własności stron internetowych,
- sprawdzać bezpieczeństwo produktów wprowadzonych do obrotu lub udostępnionych na rynku,
- dokonać zakupu kontrolnego.
System monitorowania wypadków, wyższe kary
Ustawa przewiduje również wprowadzenie krajowego systemu monitorowania wypadków konsumenckich – będzie go prowadził minister zdrowia – oraz określa zasady współpracy organów nadzoru rynku z organami celnymi.
Rozszerza katalog podmiotów, na które można nałożyć administracyjną karę pieniężną, oraz znacząco podwyższa maksymalne wysokości kar.
----------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------
Linki w tekście artykułu mogą odsyłać bezpośrednio do odpowiednich dokumentów w programie LEX. Aby móc przeglądać te dokumenty, konieczne jest zalogowanie się do programu. Dostęp do treści dokumentów LEX jest zależny od posiadanych licencji.
