Na polskich lotniskach będzie więcej ekologii
Paliwa do samolotów na europejskim niebie będą miały więcej ekologicznych komponentów, które powstają z alternatywnych źródeł jak odpady i resztki biologiczne, biomasa czy wodór odnawialny. Ich skuteczne kontrole na polskich lotniskach ma zapewnić nowelizacja prawa lotniczego, którą w piątek przyjął Sejm.
Nowelizacja ustawy z 3 lipca 2002 r. – Prawo lotnicze (Dz. U. z 2025 r. poz. 1431) ma na celu dostosowanie krajowego porządku prawnego do unijnych przepisów dotyczących zrównoważonego transportu lotniczego (ReFuelEU Aviation). Chodzi przede wszystkim o zwiększenie udziału zrównoważonych paliw (SAF - Sustainable Aviation Fuels) w lotnictwie, ograniczenie emisji dwutlenku węgla oraz stworzenie jasnych zasad nadzoru i odpowiedzialności dla uczestników rynku lotniczego. Celem nowych przepisów jest wsparcie ochrony klimatu, rozwój nowoczesnych technologii i nowych inwestycji w Polsce.
Nowela wprowadza do polskiego prawa mechanizmy zapewniające realizację unijnych wymogów dotyczących obowiązkowego udziału zrównoważonych paliw lotniczych (SAF), które powstają z alternatywnych źródeł jak odpady i resztki biologiczne, biomasa czy wodór odnawialny. Rząd zaznacza, że obecnie nie istnieją krajowe regulacje umożliwiające egzekwowanie ReFuelEU Aviation. Już od 1 stycznia 2025 r. paliwa lotnicze tankowane na wybranych lotniskach w UE muszą zawierać minimalny udział SAF (2 proc. w latach 2025-2029), a limit ten ma stopniowo wzrastać w kolejnych latach aż do 70 proc. w 2050 r.
Uchwalona nowela ustala też kary za niewywiązywanie się z obowiązków unijnego rozporządzenia. Operator statku powietrznego, który narusza obowiązek tankowania co najmniej 90 proc. potrzebnego paliwa SAF w porcie lotniczym zdefiniowanym jako unijny będzie podlegał karze pieniężnej w złotych w wysokości dwukrotności kwoty stanowiącej iloczyn rocznej średniej ceny paliwa lotniczego za tonę i łącznej rocznej niezatankowanej ilości.
Rozwiązania te mają realnie ograniczyć emisję gazów cieplarnianych z transportu lotniczego i wspierać transformację klimatyczną. Nowela m.in. precyzyjnie określa kto jest dostawcą paliw lotniczych i jakie ma obowiązki. Oprócz tego nowela precyzyjnie określa obowiązki operatorów statków powietrznych i zarządców lotnisk. Wprowadzone zostają też jednolite zasady sprawozdawczości, m.in. raportowanie ilości wykorzystanego paliwa SAF.
Nowe zadania dostaną prezesi Urzędu Lotnictwa Cywilnego (ULC) i Urzędu Regulacji Energetyki (URE). Ten pierwszy będzie – pod kątem nowych przepisów - nadzorował linie lotnicze oraz lotniska i nakładał kary w przypadku naruszeń. Operator statku powietrznego, który nie przedstawi w ULC sprawozdania o ilości i miejscach tankowanego paliwa oraz ilości zatankowanego SAF musi liczyć się z karą do 100 tysięcy złotych. Zarządzający lotniska, który nie dostarczy w terminie ULC odpowiednich informacji w razie problemów z dostępnością SAF będzie podlegać karze w wysokości do 10.000 zł. Natomiast jeśli podmiot taki nie podejmie odpowiednich działań w celu zapobieżenia niedostępności SAF będzie podlegać karze do 50.000 zł.
ULC będzie rozpatrywał też wnioski o czasowe zwolnienia z obowiązku stosowania SAF. Natomiast URE ma się zająć nadzorem nad dostawcami paliw lotniczych. Większość przepisów nowelizacji ma wejść w życie od początku 2027 r., a ustawa trafi teraz do Senatu.
