Od 2027 roku instytucje finansowe będą zobowiązane do stosowania nowego wskaźnika referencyjnego m.in. w nowych umowach - zapowiada Jurand Drop, wiceminister finansów. Jak ocenia, rozwiązanie to nie napotyka na opór sektora.
Wskaźniki referencyjne są wykorzystywane w np. kredytach mieszkaniowych. W Polsce szeroko stosowany jest wskaźnik WIBOR (Warsaw Interbank Offered Rate), który jest zastępowany przez POLSTR (Polish Short Term Rate).
Pod koniec czerwca do uzgodnień i konsultacji publicznych trafił projekt nowelizacji niektórych ustaw w celu rozwoju rynku finansowego oraz zwiększenia stabilności finansowej na tym rynku autorstwa Ministerstwa Finansów. Zaproponowano w nim m.in. wprowadzenie ustawowego zakazu stosowania likwidowanego WIBORu w nowych umowach i instrumentach finansowych, a więc także w nowych umowach zawieranych z konsumentami.
Czytaj również: Reforma WIBOR/POLSTR – jest nowy projekt ustawy>>
Jurand Drop, wiceminister finansów, powiedział Jackowi Stankiewiczowi z PAP, że projekt jest odpowiedzią na decyzję o zaprzestaniu opracowywania WIBORu. Dodał, że ministerstwo na bieżąco analizowało sytuację i przygotowywało się na różne warianty. Wiceminister Drop wskazał, że regulacje mają wspierać niezależne rozstrzygnięcia administratora i nadzorcy (czyli KNF) i mają na celu ograniczanie umów na WIBOR, tak by odchodzenie od stosowania tego wskaźnika przebiegło bezpiecznie.
- Przechodzimy z WIBORu na POLSTR albo inne rozwiązania, w tym okresowo stałą lub stałą stopę procentową i w pewnym momencie przestaniemy stosować poprzedni wskaźnik w nowej produkcji. Ten moment to 1 stycznia 2027 r. Został on określony przez administratora i nadzorcę. Wobec tego wskaźnika WIBORu już rzeczywiście nie będzie można stosować w nowych umowach, ale w starych może on funkcjonować jeszcze przez 10 lat, do końca 2036 roku - podkreślił.
Zwrócił też uwagę, że resort finansów zaprzestał emisji obligacji skarbowych opartych na WIBORze w listopadzie ubiegłego roku i od tamtego czasu emituje papiery dłużne między innymi w oparciu o POLSTR. - Rynek finansowy przechodzi diametralną zmianę. Instytucje finansowe będą powszechnie stosowały POLSTR, przy czym - co chcę podkreślić - nie widzę oporu ze strony sektora. Reforma trwa od połowy 2022 roku i wszyscy jesteśmy świadomi jej znaczenia - dodał Drop.
Projekt ministerstwa reguluje też inną kwestię, tzw. relacji spreadu korygującego, który zgodnie z obowiązującymi już przepisami ustawowymi, będzie mógł być wyznaczony w drodze rozporządzenia, do umów o kredyt hipoteczny. Spread korygujący to parametr dodawany do nowego wskaźnika, by wyrównać jego wartość do dotychczasowego. Celem takiego zabiegu jest zapewnienie, by zmiana była neutralna dla wszystkich stron rynku finansowego, zarówno banków, jak i konsumentów. Choć projekt reguluje te kwestie, to z deklaracji MF wynika, że zastosowanie spreadu nie będzie konieczne.
Pytany o te kwestie, wiceminister Drop powtórzył, że wydanie rozporządzenia nie jest konieczne, w związku z czym zarówno ustawowy zamiennik, jak i spread nie zostaną określone. - To instytucje finansowe będą proponowały swoim klientom przejście z jednego wskaźnika na drugi. Ci klienci, którzy nie będą chcieli przechodzić (...) przez 10 lat będą mogli korzystać z WIBORu - podsumował.
Administrator wskaźników referencyjnych GPW Benchmark 18 maja br. rozpoczął uporządkowaną likwidację wskaźnika referencyjnego WIBOR. Ostatnim dniem opracowywania oraz publikacji WIBOR będzie 31 grudnia 2036 r., tym samym za dzień jego uporządkowanej likwidacji przyjmuje się 1 stycznia 2037 r.
Jak przypomina PAP, WIBOR jest wskaźnikiem opartym co do zasady na realnych transakcjach, choć nie tylko. Jego częścią są też tzw. kwotowania wiążące, czyli wartości stopy procentowej, po jakich każdy bank, będący uczestnikiem fixingu, jest w wiążący sposób gotowy złożyć depozyt u innego uczestnika tego procesu (czyli innego banku). Zastępujący go POLSTR oparty jest wyłącznie na realnych transakcjach na rynku międzybankowym - depozytach overnight (krótkoterminowych depozytach na jedną noc - PAP).
Narodowa Grupa Robocza ds. reformy wskaźników referencyjnych (NGR) została powołana w 2022 r. w związku z reformą wskaźników referencyjnych w Polsce. W pracach grupy udział biorą przedstawiciele, m.in. MF, NBP, KNF, BFG, GPW oraz banków komercyjnych. Zgodnie z opracowaną przez Grupę „mapą drogową” od 1 stycznia 2027 r. nie powinno być już nowych umów opartych na wskaźniku WIBOR.
