NSA: Dokumentacja weterynaryjna schroniska dla zwierząt objęta tajemnicą zawodową
W ostatnim czasie głośno zrobiło się na temat schronisk dla zwierząt, w których w związku z panującym mrozem ujawniono liczne nieprawidłowości i patologie. Coraz więcej obywateli domaga się kontroli, większego nadzoru i przede wszystkim uzyskania szczegółowych informacji dotyczących działalności schronisk w ramach dostępu do informacji publicznej. Jednakże nie każdy wie, że prawo do informacji publicznej jest prawem ograniczonym.
Dyrektor jednego ze schronisk dla zwierząt, w którym działa również zakład leczniczy dla zwierząt odmówił udostępnienia informacji publicznej dotyczącej danych wszystkich zwierząt, jakie znajdują się w rejestrach systemu ewidencji stanu i leczenia za okres od 1 stycznia 2021 r. do dnia udostępnienia odpowiedzi. Brak zgody wynikał z ustawowo chronionej tajemnicy zawodowej, jaką stanowią wszelkie informacje posiadane przez zakład leczniczy dla zwierząt dotyczące zwierzęcia, jego posiadacza i świadczonej usługi weterynaryjnej. Właściciel, znając przepisy i wiedząc, komu można udostępniać tego typu dane, wskazał na niemożność rozpatrzenia wniosku w trybie dostępu do informacji publicznej, kiedy prawo do informacji publicznej podlega ograniczeniu w zakresie i na zasadach określonych w przepisach o ochronie informacji niejawnych oraz o ochronie innych tajemnic ustawowo chronionych.
Czytaj więcej w LEX: Dostęp do informacji publicznej a tajemnice prawnie chronione >
Dane dotyczące leczonych zwierząt nie dla ogółu
Nie każdy wie, że zgodnie z prawem każdy zakład leczniczy dla zwierząt prowadzi dokumentację świadczonych usług weterynaryjnych, zapewniając jej ochronę, poufność i udostępniając ją wyłącznie:
- okręgowej radzie lekarsko-weterynaryjnej w zakresie niezbędnym do sprawowania nadzoru;
- organom Inspekcji Weterynaryjnej w zakresie zwalczania chorób zakaźnych zwierząt i obrotu produktami leczniczymi, paszami leczniczymi i wyrobami medycznymi stosowanymi wyłącznie u zwierząt;
- sądom i prokuratorom oraz sądom lekarsko-weterynaryjnym i rzecznikom odpowiedzialności zawodowej w związku z prowadzonym postępowaniem;
- posiadaczowi zwierzęcia w zakresie dotyczącym świadczonej usługi weterynaryjnej;
- innemu zakładowi leczniczemu dla zwierząt, jeżeli dokumentacja ta jest niezbędna do zapewnienia ciągłości świadczenia usług weterynaryjnych.
Zobacz również: Nikt nie sprawdza przestrzegania zakazu posiadania zwierząt
Jednakże żądna wiedzy wnioskodawczyni, nieustępliwa w swych zamiarach, wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie. Sąd, nie mając innego zdania, uznał, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie (wyrok z 7 lipca 2022 r., sygn. akt II SA/Ol 432/22). Przyznając rację poprzednikowi (co do odmowy udzielenia informacji), wyjaśnił, że dokumentacja świadczonych usług weterynaryjnych oraz dane wszystkich zwierząt znajdujące się w rejestrach systemu ewidencji stanu i leczenia stanowią tajemnicę ustawowo chronioną i nie podlegają klasycznemu udostępnieniu. Jeżeli żądana informacja objęta jest tajemnicą ustawowo chronioną, wyłączenie jej udostępniania następuje z mocy samej ustawy bez potrzeby powoływania się na potencjalne naruszenie prawa właścicieli zwierząt. Poza tym, zdaniem sądu, wnioskodawczyni nie należy do zamkniętego katalogu podmiotów mających dostęp do tak chronionych informacji.
Sad zwrócił uwagę, że schronisko pełni dwie funkcje: organu władzy publicznej, który wykonuje zadania publiczne (realizuje zadania gminy w zakresie ochrony zwierząt i zapobieganiu ich bezdomności), ale i posiadacza bezpańskich zwierząt przebywających pod jego opieką (w imieniu gminy). Jako organ schronisko jest zobowiązane do udzielania informacji publicznych, jako posiadacz zwierząt takiego obowiązku nie ma. Tym samym prawo do udzielania informacji ma swoje ograniczenia i nie zawsze jest dominujące.
Czytaj też w LEX: Dokumenty podlegające udostępnieniu w ramach dostępu do informacji publicznej >
Przecież schronisko to tylko „posiadacz zwierząt”
Wnioskodawczyni skorzystała z możliwości odwołania się od wyroku do wyższej instancji. W dalszym ciągu wychodziła z założenia, że schronisko jest organem władzy publicznej, zobowiązanym do udzielenia informacji publicznej, a zakład leczniczy dla zwierząt nie może odmówić udzielenia informacji w trybie dostępu do informacji publicznej.
Zwróciła uwagę, że wnioskowane przez nią informacje dotyczyły działalności schroniska jako posiadacza zwierząt, którego nie obowiązuje tajemnica zawodowa. Opieka lekarsko-weterynaryjna może być wykonywana przez podmiot zarówno wewnętrzny, jak i zewnętrzny (na podstawie umowy), zatem dewizą schroniska jest pełnienie roli "posiadacza zwierzęcia" – opiekuna bezdomnych zwierząt finansowanej ze środków publicznych.
Ponadto gabinet weterynaryjny stanowi część składową jednostki budżetowej gminy i świadczy usługi finansowane ze środków publicznych. Dlatego skarżąca podkreśliła, że usług weterynaryjnych świadczonych w interesie publicznym i finansowanych ze środków publicznych, z których dokumentacja dotyczy tylko jednego posiadacza zwierząt – organu władzy publicznej nie można zakwalifikować jako działalności objętej tajemnicą zawodową.
Schroniska nie udzielają informacji, bo obowiązuje je tajemnica zawodowa
Dostęp do informacji publicznej nie ma charakteru absolutnego – uprawnienie czasami może być ograniczone. WSA w Olsztynie, zdaniem sądu wyższej instancji, zasadnie przyjął, że żądana przez skarżącą informacja w zakresie stanu zdrowia i leczenia zwierząt znajdujących się w schronisku jest chroniona. Wszystkie informacje posiadane przez zakład leczniczy dla zwierząt w ramach świadczonych usług weterynaryjnych stanowią tajemnicę zawodową. Tajemnicą zawodową objęte są informacje o stanie zdrowia zwierzęcia i jego leczeniu bez względu na to, czy usługi weterynaryjne dotyczą zwierząt, które są pod opieką tego zakładu leczniczego (jako części schroniska), czy też zwierząt będących pod opieką innych podmiotów (właścicieli lub opiekunów).
Jak wyjaśnił NSA, schroniska dla zwierząt to samorządowe jednostki budżetowe. Opiekę lekarsko-weterynaryjną schroniska prowadzi zakład leczniczy – gabinet weterynaryjny jako placówka ochrony zdrowia i dobrostanu zwierząt. Dyrektor schroniska jako organ i jako posiadacz zwierząt wykonuje zadania nierozerwalnie związane z faktem posiadania zwierząt. Jest również podmiotem zobowiązanym do udostępnienia informacji publicznej, jednakże w tym przypadku udostępnienie informacji podlegało ograniczeniu z uwagi na zaistnienie tajemnicy zawodowej.
Na marginesie, Naczelny Sąd Administracyjny wskazał, że informacje dotyczące poszczególnych zwierząt przebywających w schronisku umieszczane na stronie internetowej schroniska w związku z poszukiwaniem właścicieli dla bezdomnych zwierząt nie stanowią tajemnicy zawodowej. Czym innym jest informacja o stanie zdrowia (podstawowa informacja o postawionej diagnozie, dokonanym rozpoznaniu), a czym innym dokumentacja lekarsko-weterynaryjna stanowiąca zbór dokumentów dotyczących kondycji zdrowotnej, chorób oraz udzielonych świadczeń. Informacja o stanie zdrowia zwierzęcia jest elementem dokumentacji lekarsko-weterynaryjnej potrzebnym do ujawnienia w procedurze adopcyjnej.
Wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 9 grudnia 2025 r., sygn. akt III OSK 2486/22
Czytaj też w LEX: Udostępnianie informacji publicznej o działalności jednostek pomocniczych gmin >
