LEX ODO - Promocja miesiąca
Włącz wersję kontrastową
Zmień język strony
Włącz wersję kontrastową
Zmień język strony
Prawo.pl

Podejrzany, oskarżony nie ukończył 18 lat, więc przepisy będą go mocniej chronić

Nastolatek, który jest oskarżony będzie mógł wnioskować o to, by na rozprawie był obecny jego przedstawiciel ustawowy lub osoba, pod której pieczą pozostaje, taką rolę będzie mogła też odgrywać osoba/pełnoletnia wskazana przez przewodniczącego. Takie wsparcie ma mieć też podejrzany, który nie ukończył 18 lat, w trakcie prowadzonych z nimi czynności - prezydent podpisał właśnie pakiet zmian w procedurze karnej i Kodeksie karnym.

Podejrzany, oskarżony nie ukończył 18 lat, więc przepisy będą go mocniej chronić
Źródło: iStock

Chodzi o regulację, która ma dostosować polskie prawo do przepisów obowiązujących w Unii Europejskiej. Dotyczy zapewnienia odpowiedniego poziomu gwarancji procesowych dla dzieci/nastolatków, będących podejrzanymi lub oskarżonymi w postępowaniu karnym, zgodnie z dyrektywą unijną. Rada Ministrów przyjęła ten projekt 3 stycznia br., 10 marca br. Sejm uchwalił ustawę a 14 kwietnia uwzględnił część senackich poprawek. 

- Przesądzamy, że dziecko będzie mogło być reprezentowane przez mamę, tatę, przedstawiciela ustawowego. Na rozprawie czy posiedzeniu rodzice będą mogli wspierać swoje dziecko, które jest podejrzanym lub oskarżonym w wykonywaniu jego praw - wskazywał w lutym w Sejmie Marcin Warchoł, wiceminister sprawiedliwości.

Zobacz w LEX:

Czytaj: Szybka nowelizacja - konfiskata pojazdu pijanego kierowcy już w tym roku>>

Najważniejsze rozwiązania

Zmiany mają na celu - jak uzasadniano - zapewnienie odpowiedniego poziomu gwarancji procesowych dla dzieci będących podejrzanymi lub oskarżonymi w postępowaniu karnym, zgodnie z przepisami dyrektywy UE.  Doprecyzowano więc i ujednolicono terminologię, poprzez zastąpienie pojęcia „nieletni” sformułowaniem odnoszącym się do „podejrzanego lub oskarżonego, który nie ukończył 18 lat”.

Na mocy nowelizacja wydane będą wzory pouczeń w postępowaniu karnym dla podejrzanych oraz dla osób objętych wnioskiem o wydanie europejskiego nakazu aresztowania, które nie ukończyli 18 lat. Pouczenia będą dostosowane do przepisów unijnych.

Nowe rozwiązania zakładają również, że : 

  • oskarżony, który nie ukończył 18 lat, będzie mógł uczestniczyć w rozprawie w obecności przedstawiciela ustawowego lub osoby, pod której pieczą pozostaje. Jeżeli udział tych osób nie jest możliwy, sąd wyznaczy asystenta rodziny, który posiada wymóg odpowiednich kwalifikacji do pracy z dziećmi;
  • doprecyzowane zostały zadania asystenta rodziny, aby mógł on towarzyszyć oskarżonym, którzy nie ukończyli 18 lat, w posiedzeniu albo rozprawie z ich udziałem;
  • wskazanie, że jeżeli podejrzany nie ukończył 18 lat to pouczenie wręcza się również przedstawicielowi ustawowemu lub osobie, pod której pieczą podejrzany pozostaje, albo innej osobie wskazanej albo wyznaczonej;
  • obowiązek przeprowadzenia w przypadku oskarżonych, którzy nie ukończyli 18 lat wywiadu środowiskowego;
  • możliwość wyłączenia przez sąd jawność rozprawy w całości albo w części gdy choćby jeden z oskarżonych nie ukończył 18 lat. 

 

Przy okazji zmiany w Kodeksie karnym 

Przy okazji nowelizowany jest też Kodeks karny. I tak podniesiona została górna granica kary wymierzanej za produkcje treści pornograficznych, które zawierają wytworzony lub przetworzony wizerunek małoletniego (tzw. fantomy) - z 2 do 3 lat pozbawienia wolności.

Do przepisów karnych Sejm przyjął także poprawki zgłoszone podczas prac legislacyjnych przez Polskę 2050 i zaostrzające kary za przestępstwa propagowania pedofilii oraz publicznego prezentowania treści pornograficznych. I tak zgodnie z nowym brzmieniem K.k za publiczne propagowanie lub pochwalanie zachowań o charakterze pedofilskim,  grozić będzie do lat trzech, a nie jak obecnie do lat dwóch. Podobnie za publiczne prezentowanie treści pornograficzne w taki sposób, że może to narzucić ich odbiór osobie, która tego sobie nie życzy. 

Te zmiany wejdą w życie po 14 dniach od publikacji. Cała ustawa od 15 lutego 2024 r. 
Czytaj w LEX:

 

Polecamy książki prawnicze