Ministerstwo Finansów przedstawiło właśnie projekt przepisów dotyczących raportowania schematów podatkowych. To ciąg dalszy implementacji unijnej dyrektywy. Eksperci podkreślają, że nowelizacja zmusi firmy do składania dodatkowych raportów za okresy przeszłe, mimo że wcześniej nie było to konieczne. Problemów może być jeszcze więcej.
Chodzi o projekt ustawy o zmianie ustawy o podatku od osób prawnych, ustawy o wymianie informacji z innymi państwami oraz niektórych innych ustaw. W większości nowe przepisy wejdą w życie 1 stycznia 2020 r.
Projektowana ustawa zakłada, że szef Krajowej Administracji Skarbowej będzie miał obowiązek przekazywania informacji o schematach podatkowych transgranicznych organom podatkowym państw członkowskich (oraz w ograniczonym zakresie Komisji Europejskiej). Jak wynika z uzasadnienia, celem wprowadzanych zmian jest ułatwienie wymiany informacji podatkowych z innymi państwami członkowskimi oraz usprawnienie wykonywania przez Krajową Administrację Skarbową obowiązków wskazanych w rozdziale dotyczącym informacji o schematach podatkowych (tzw. MDR).
Sprawdź w LEX:
Czy spółka korzystająca z leasingu operacyjnego ma obowiązek raportowania schematu podatkowego? >
Projekt przewiduje również dwie zmiany w zakresie przekazywania informacji o schematach podatkowych transgranicznych. Pierwsza z nich (art. 6 projektu ustawy) nawiązuje do uzupełnienia listy terytoriów lub krajów stosujących szkodliwą konkurencję podatkową o unijny wykaz jurysdykcji niechętnych współpracy do celów podatkowych. Druga dotyczy obowiązków wspomagającego. Projektodawca uznał, że konieczne jest objęcie obowiązkiem retrospektywnego (wstecznego) raportowania również przez wspomagającego. Ma to być konieczne jedynie w odniesieniu do tych schematów podatkowych transgranicznych, które mimo ciążącego na promotorach i wspomagających obowiązku nie zostały przez nich retrospektywnie zaraportowane. Ministerstwo Finansów tłumaczy, że obowiązek zaraportowania tych schematów przez wspomagającego pojawi się, jeśli wspomagający przy zachowaniu staranności ogólnie wymaganej w dokonywanych przez niego czynnościach, przy uwzględnieniu zawodowego charakteru jego działalności, obszaru jego specjalizacji oraz przedmiotu wykonywanych przez niego czynności, dostrzegł lub powinien był dostrzec, że uzgodnienie, w odniesieniu do którego jest wspomagającym stanowi schemat podatkowy transgraniczny.
- Nałożenie na wspomagających obowiązku retrospektywnego raportowania schematów podatkowych jest uzupełnieniem oczywistej luki w dotychczasowej regulacji – ocenia Aleksander Brzozowski, doradca podatkowy w EY Doradztwo Podatkowe.
Zdaniem eksperta, wymaga to jednak dokonania pracochłonnego przeglądu czynności, które zostały już często zakończone. - Polski ustawodawca nie miał jednak w tym zakresie dużego pola manewru – obowiązek retrospektywnego raportowania transgranicznych schematów podatkowych wynika bowiem wprost z Dyrektywy Rady (UE) 2018/822. Ponieważ dyrektywa nie rozróżnia pośredników na promotorów i wspomagających – jak czyni to polska ustawa – obowiązkiem tym należało objąć również tych ostatnich – tłumaczy Brzozowski. Zwraca jednak uwagę, że zdecydowana większość organizacji dokonała już przeglądu swoich transakcji i działań podejmowanych w okresie przejściowym (od 25 czerwca do 31 grudnia 2018 r.) z perspektywy MDR. W przypadku dużych organizacji był to proces kosztowny i czasochłonny. Teraz tę pracę trzeba będzie wykonać ponownie, aby zidentyfikować też sytuacje, w których podmiot jest zobowiązany do raportowania jako wspomagający.
Sprawdź w LEX: Czy transakcje, które korzystają ze zwolnienia od podatku u źródła, podlegają obowiązkowi raportowania schematu podatkowego? >
Podobnego zdania jest Agata Oktawiec, doradca podatkowy, partner w PwC. Zwraca ona uwagę, że przepisy dotyczące MDR były wprowadzane do ordynacji podatkowej w zawrotnym tempie i zabrakło czasu na zastanowienie się, czy w pełni realizują wymogi dyrektywy MDR. - Proponowane zmiany mają więc na celu domknięcie luki w zakresie raportowania historycznych schematów podatkowych i zrównanie obowiązków wspomagającego z obowiązkami promotora i korzystającego – podkreśla Agata Oktawiec.
- Według nowych przepisów wspomagający będzie miał obowiązek przekazania raportu szefowi KAS do 30 czerwca 2020 roku. Chodzi jednak tylko o schematy transgraniczne – wskazuje Gniewomir Parzyjagła, radca prawny, menadżer w MDDP. Wyjaśnia, że w sytuacji gdy, przekazanie informacji stanowiłoby naruszenie tajemnicy zawodowej, wspomagający będzie miał obowiązek poinformowania korzystającego lub promotora zlecającego mu czynności, o tym, że w jego ocenie dane uzgodnienie stanowi schemat podatkowy.
Czytaj w LEX: Raportowanie schematów podatkowych przez biura rachunkowe >
- Z pewnością rozciągnięcie obowiązku raportowania na wspomagających przysporzy wielu problemów praktycznych. Trzeba pamiętać, że wspomagający to podmiot, który najczęściej zna tylko pewien wycinek uzgodnienia (doradca, notariusz). W roli wspomagającego występują także instytucje finansowe (np. banki). Weryfikacja przez te podmioty, czy uzgodnienia, przy których występowały w charakterze wspomagającego, stanowią schemat podatkowy będzie z pewnością nie lada wyzwaniem – ocenia Gniewomir Parzyjagła.
Zobacz również: Raportowanie schematów podatkowych z istotną luką >>
Jarosław Józefowski, radca prawny w kancelarii Enodo Advisors, zwraca dodatkowo uwagę, że projekt doprecyzowuje, które organy są odpowiedzialne za kontrolę posiadania procedury wewnętrznej przez zobowiązane do tego podmioty. Będą to naczelnicy urzędów celno-skarbowych. Jego zdaniem, może to spowodować wzmożenie kontroli promotorów w tym zakresie. - Projektowane przepisy dodatkowo mają szanse wzmocnić ochronę danych korzystających. Ich dane z każdego schematu podatkowego mają odtąd być wskazywane w odrębnym załączniku do potwierdzenia nadania NSP (chodzi o numer schematu podatkowego nadany przez skarbówkę). Załącznik nie będzie przekazywany innym korzystającym – podkreśla Jarosław Józefowski.
Czytaj w LEX: Raportowanie schematów podatkowych a obowiązki notariusza >
Projektowane przepisy negatywnie ocenia Daniel Więckowski, doradca podatkowy, dyrektor podatkowy w RSM Poland. Jego zdaniem, nie można oprzeć się wrażeniu, że proces przygotowywania przez Ministerstwo Finansów projektów ustaw podatkowych jest daleki od przyjętych standardów legislacyjnych. - Wspomagający będą musieli przekopać swoje archiwa w poszukiwaniu danych dotyczących obsługiwanych rok wcześniej transakcji. Dodatkowo, w związku z tym, że w połowie 2018 roku wspomagający nie byli poinformowani o konieczności gromadzenia takich danych, uznać może, że obecnie Ministerstwo Finansów żądać będzie rzeczy niemożliwych do odtworzenia. Postępowanie takie dalekie jest od zasady pewności prawa, która przyświecać powinna procesowi legislacyjnemu – podkreśla ekspert.
Linki w tekście artykułu mogą odsyłać bezpośrednio do odpowiednich dokumentów w programie LEX. Aby móc przeglądać te dokumenty, konieczne jest zalogowanie się do programu. Dostęp do treści dokumentów LEX jest zależny od posiadanych licencji.
