Parkowanie w miejscu zamieszkania pracownika a odliczenie VAT

Parkowanie przez pracownika powierzonego mu służbowego samochodu osobowego w miejscu zamieszkania nie oznacza, że pojazd służy wyłącznie działalności gospodarczej. Wręcz przeciwnie, wskazuje to na możliwość użycia takiego auta do celów prywatnych pracownika, a co za tym idzie konieczność limitowania odliczenia - tylko 50 proc. VAT stanowi podatek naliczony. Nie jest zatem możliwe pełne odliczenie VAT od wydatków związanych z takim pojazdem.

W art. 86a ust. 1 ustawy o VAT ustawodawca wprowadził domniemanie, że pojazdy samochodowe służą działalności mieszanej, a zatem kwota podatku naliczonego od wydatków związanych z ich używaniem jest ograniczona do 50 proc. kwoty VAT (np. wynikającej z otrzymanej faktury).

Przez pojazdy samochodowe rozumie się pojazdy samochodowe w rozumieniu przepisów o ruchu drogowym o dopuszczalnej masie całkowitej nieprzekraczającej 3,5 tony (zob. art. 2 pkt 34 ustawy o VAT). W definicji tej mieszczą się niewątpliwie samochody osobowe.

Na marginesie warto wskazać, że ograniczenia wynikające z art. 86a ustawy o VAT dotyczą także pojazdów o napędzie elektrycznym (interpretacja indywidualna dyrektora Krajowej Informacji Skarbowej z 7 czerwca 2024 r., 0111-KDIB3-1.4012.201.2024.1.ICZ).

Jakie wydatki podlegają odliczeniu

Do wydatków związanych z pojazdami samochodowymi – w rozumieniu art. 86a ust. 2 ustawy o VAT – zalicza się koszty dotyczące:

1. nabycia, importu lub wytworzenia tych pojazdów oraz nabycia lub importu ich części składowych;

2. używania tych pojazdów na podstawie umowy najmu, dzierżawy, leasingu lub innej umowy o podobnym charakterze, związane z tą umową, inne niż wymienione w pkt 3;

3. nabycia lub importu paliw silnikowych, oleju napędowego i gazu wykorzystywanych do napędu tych pojazdów, usług naprawy lub konserwacji tych pojazdów oraz innych towarów i usług związanych z ich eksploatacją lub używaniem.

Należy jednak pamiętać, że domniemanie wynikające z art. 86a ust. 1 ustawy o VAT może zostać obalone. Podatnik może zatem odliczyć pełną kwotę VAT, jeżeli spełni warunki przewidziane dla pojazdów wykorzystywanych wyłącznie do działalności gospodarczej.

W przypadku pojazdów samochodowych takich jak samochody osobowe (posiadające homologację samochodu osobowego) ograniczenia z art. 86a ust. 1 ustawy o VAT nie mają zastosowania, jeżeli pojazdy te są wykorzystywane wyłącznie do działalności gospodarczej podatnika. Warunek ten jest spełniony, gdy sposób wykorzystywania pojazdów – określony w zasadach ich używania i potwierdzony prowadzoną ewidencją przebiegu pojazdu – obiektywnie wyklucza ich użycie do celów niezwiązanych z działalnością gospodarczą (art. 86a ust. 3 pkt 1 lit. a w zw. z ust. 4 pkt 1 ustawy o VAT).

Dyrektor Krajowej Informacji Skarbowej w interpretacji indywidualnej z 17 czerwca 2025 r. (0111-KDIB3-1.4012.277.2025.4.ICZ) podkreślił, że z art. 86a ust. 3 pkt 1 lit. a oraz art. 86a ust. 4 pkt 1 ustawy o VAT wynika możliwość odliczenia 100 proc. podatku naliczonego od wydatków związanych z nabyciem i eksploatacją pojazdów wykorzystywanych wyłącznie do działalności gospodarczej. Ocena ta musi mieć charakter obiektywny. Co do zasady konieczne jest łączne spełnienie dwóch warunków: • zasady używania pojazdu muszą wykluczać jego użycie do celów prywatnych, • wykluczenie to musi być potwierdzone ewidencją przebiegu pojazdu.

W interpretacji wskazano również, że pojęcie „wyłącznie” oznacza „tylko” lub „jedynie”, a jego synonimy – takie jak „absolutnie”, „bezwzględnie”, „całkowicie” – podkreślają konieczność pełnego wyeliminowania użytku prywatnego. Pełne odliczenie VAT dotyczy więc wyłącznie pojazdów przeznaczonych jedynie do wykonywania czynności służbowych, bez jakiegokolwiek – nawet incydentalnego – wykorzystania w innym celu.

Jak wykluczyć użytek prywatny

Podkreśla się, że wykluczenie użytku prywatnego musi mieć charakter obiektywny (por. interpretacja indywidualna dyrektora KIS z 14 marca 2025 r., 0114-KDIP4-2.4012.841.2024.2.SKJ; interpretacja z 20 czerwca 2024 r., 0114-KDIP4-2.4012.252.2024.1.SKJ). Obiektywne wykluczenie użytku prywatnego mogą potwierdzać m.in.: • regulaminy używania pojazdów wykluczające ich użycie do celów innych niż działalność gospodarcza (por. wyrok NSA z 21 października 2021 r., I FSK 1695/21), • obowiązek pozostawiania pojazdów na parkingu przedsiębiorstwa po godzinach pracy, bez możliwości pobrania ich poza tymi godzinami, w tym w weekendy, oraz nadzór nad używaniem pojazdów, np. za pomocą GPS (por. interpretacje dyrektora KIS z 10 kwietnia 2025 r., 0114-KDIP4-2.4012.7.2025.2.MŻA oraz z 13 maja 2025 r., 0114-KDIP4-2.4012.86.2025.4.AA).

Ponadto podatnik powinien prowadzić ewidencję przebiegu pojazdu (z wyjątkami wskazanymi w art. 86a ust. 5 ustawy o VAT) od dnia rozpoczęcia wykorzystywania pojazdu wyłącznie do działalności gospodarczej do dnia zakończenia takiego wykorzystywania (art. 86a ust. 6). Ewidencja ta musi zawierać dane określone w art. 86a ust. 7 i 8 ustawy o VAT.

Dodatkowo należy złożyć informację VAT-26 dotyczącą danego pojazdu w terminie do 25. dnia miesiąca następującego po miesiącu, w którym poniesiono pierwszy wydatek związany z tym pojazdem, nie później jednak niż w dniu przesłania ewidencji JPK_V7M lub JPK_V7K (art. 86a ust. 12–14 ustawy o VAT).

W orzecznictwie przyjmuje się, że powierzenie pracownikowi samochodu służbowego co do zasady stwarza możliwość jego użycia do celów prywatnych. Nawet przy wdrożeniu zabezpieczeń użytkownik może postąpić wbrew zasadom. Występuje więc tzw. „czynnik ludzki”, który generuje ryzyko wykorzystania pojazdu niezgodnie z deklarowanym przeznaczeniem. Dlatego konieczne jest maksymalne ograniczenie tego ryzyka poprzez wprowadzenie zasad i zabezpieczeń, które obiektywnie wykluczą użytek prywatny (por. wyroki NSA z 5 listopada 2019 r., I FSK 1139/17 oraz z 12 września 2019 r., I FSK 1028/17).

Jeżeli pracownik dojeżdża samochodem służbowym do miejsca świadczenia pracy, dochodzi do wykorzystania pojazdu do celów prywatnych (wyrok NSA z 12 czerwca 2015 r., I FSK 1764/13). Samochody służbowe parkowane w pobliżu miejsca zamieszkania pracowników nie są zatem wykorzystywane wyłącznie do celów działalności gospodarczej (por. interpretacje dyrektora KIS z 8 maja 2019 r., 0112-KDIL1-2.4012.126.2019.1.D oraz z 5 stycznia 2023 r., 0114-KDIP4-2.4012.500.2022.2.AA).

Dyrektor KIS w interpretacji z 3 listopada 2025 r. (0114-KDIP4-2.4012.689.2025.2.MMA) wskazał, że możliwość parkowania samochodów służbowych w miejscu zamieszkania pracowników stwarza realną możliwość ich wykorzystania do celów prywatnych. Samo wprowadzenie zasad użytkowania pojazdów oraz ewidencji przebiegu nie stanowi procedury, która obiektywnie wyklucza użytek prywatny. Co więcej, przewidziana w umowie powierzenia odpowiedzialność dyscyplinarna potwierdza, że naruszenie zasad jest możliwe, a więc nie eliminuje ryzyka użycia pojazdu do celów prywatnych.

Co do zasady należy więc uznać, że parkowanie (garażowanie) samochodu służbowego przez pracownika w miejscu jego zamieszkania wskazuje na możliwość użytku prywatnego, co skutkuje koniecznością ograniczenia odliczenia VAT do 50 proc.. W takiej sytuacji pełne odliczenie podatku VAT nie jest możliwe.

Uwaga: W orzecznictwie – zwłaszcza NSA – pojawiają się wyjątki od tej zasady, np. gdy charakter działalności wymusza zapewnienie pracownikom transportu (wyrok NSA z 10 maja 2017 r., I FSK 2283/15; wyrok NSA z 11 września 2024 r., I FSK 441/23; interpretacja dyrektora KIS z 25 kwietnia 2025 r., 0112-KDIL1-3.4012.624.2021.9.AKR). Dotyczy to m.in. . pracowników mobilnych, takich jak przedstawiciele handlowi, którym powierzono samochód służbowy i którzy parkują go w miejscu zamieszkania (por. wyroki NSA z 9 listopada 2017 r., I FSK 234/16 oraz z 26 kwietnia 2018 r., I FSK 964/16). Należy jednak zachować ostrożność, ponieważ organy podatkowe często prezentują odmienne stanowisko, czego przykładem jest interpretacja Dyrektora KIS z 21 maja 2025 r. (0114-KDIP4-2.4012.175.2025.2.MŻA).