MF: Nie będzie specjalnych rozwiązań dla ofiar ulgi meldunkowej
Ministerstwo Finansów "nie przewiduje wprowadzenia specjalnych rozwiązań dla osób fizycznych, które nie skorzystały z ulgi meldunkowej, ponieważ nie złożyły oświadczenia o zameldowaniu w zbywanym lokalu, budynku mieszkalnym" - tak MF odpowiada na pismo rzecznika praw obywatelskich. Według ekspertów, stanowisko MF stawia podatników w bardzo trudnej sytuacji. Nawet mimo braku publikacji wyroku Trybunału Konstytucyjnego i upływu terminu przedawniania ministerstwo mogłoby rozważyć wprowadzenie specjalnej ustawy. Zaś zgodnie z najnowszym wyrokiem WSA w Lublinie, fiskus musi respektować nieopublikowany wyrok TK.
W listopadzie 2025 r. rzecznik praw obywatelskich wystąpił do ministra finansów i gospodarki w sprawie ofiar ulgi meldunkowej. Interwencja związana jest z korzystnym dla ulgowiczów wyrokiem Trybunału Konstytucyjnego, który nie został - jak dotąd - opublikowany przez rząd. Organy skarbowe odmawiają podatnikom wznowienia postępowań podatkowych.
Przypomnijmy, że chodzi o ulgę obowiązującą w latach 2007-2008, która pozwalała uniknąć podatku od sprzedaży nieruchomości, pod warunkiem zameldowania się w niej na okres co najmniej 12 miesięcy. Podatnicy toczyli przez lata spory ze skarbówką o to, czy do skorzystania z ulgi konieczne było złożenie oświadczenia o zameldowaniu. Trybunał Konstytucyjny orzekł w wyroku z 9 lipca 2025 r. (sygn. SK 64/20), że wystarczające było spełnienie warunku zameldowania podatnika na pobyt stały przez okres nie krótszy niż 12 miesięcy.
- Do Biura Rzecznika Praw Obywatelskich docierają sygnały o problemach tzw. ofiar ulgi meldunkowej. Mimo korzystnego dla podatników wyroku Trybunału Konstytucyjnego z 9 lipca 2025 r., sygn. akt SK 64/20, osoby poszkodowane niekonstytucyjnymi przepisami aktualnie nie mają możliwości skutecznego dochodzenia swoich praw. Wyrok ten nie został jak dotąd opublikowany – napisał Marcin Wiącek.
MF nie przewiduje rozwiązań
Wiceminister finansów Jarosław Neneman odpowiada, że zgodnie z art. 240 par. 1 pkt 8 Ordynacji podatkowej, w sprawie zakończonej decyzją ostateczną wznawia się postępowanie, jeżeli została wydana na podstawie przepisu, o którego niezgodności z Konstytucją Rzeczypospolitej Polskiej, ustawą lub ratyfikowaną umową międzynarodową orzekł Trybunał Konstytucyjny. Wznowienie postępowania z przyczyny wymienionej następuje tylko na żądanie strony wniesione w terminie miesiąca od dnia wejścia wżycie orzeczenia TK.
- Skoro zatem, jak wskazano na wstępie, przedmiotowe orzeczenie nie weszło w życie z powodu braku publikacji, bezzasadne jest rozważanie kwestii ograniczonego zakresu jego sentencji. Bez względu bowiem na jego zakres, wznowienie postępowań w trybie art. 240 par 1 pkt 8 Ordynacji podatkowej nie jest możliwe - napisał wiceminister.
Zaznaczył, że podatnik może złożyć wniosek o wznowienie postępowania w sprawie zakończonej decyzją ostateczną na gruncie Ordynacji podatkowej w terminie miesiąca od dnia wejścia w życie orzeczenia TK, czyli publikacji w Dzienniku Ustaw. Uchylenie takiej decyzji nie jest jednak możliwe po upływie terminu przedawnienia zobowiązania podatkowego (art. 245 par. 1 pkt 3 lit. b Ordynacji podatkowej).
- Końcowo, uprzejmie informuję, że nie przewiduje się wprowadzenia specjalnych rozwiązań dla osób fizycznych, które nie skorzystały z ulgi meldunkowej ponieważ nie złożyły oświadczenia o zameldowaniu w zbywanym lokalu, budynku mieszkalnym - napisał wiceminister.
Eksperci: podatnicy w trudnej sytuacji
- wyrok TK istnieje, ale nie wszedł w życie, bo nie został opublikowany w Dzienniku Ustaw;
- skoro nie wszedł w życie, nie ma podstawy wznowienia z art. 240 par. 1 pkt 8 O.p.;
- nawet gdyby było wznowienie postępowań, to przedawnienie blokuje uchylenie decyzji;
- nie będzie żadnej ustawy naprawczej dla „ulgowiczów meldunkowych".
- Zgodnie z art. 190 Konstytucji RP wyroki TK mają moc powszechnie obowiązującą i są ostateczne. Wyrok TK jest elementem sytemu prawa nawet przy braku publikacji. Minister jako przełożony funkcjonariuszy aparatu fiskusa daje zielone światło do odmawiania wznowienia postępowań po wyroku TK. I to się już dzieje. Organy podatkowe wydają decyzje odmowne. Ponieważ organem pierwszej oraz drugiej instancji odwoławczej jest ten sam dyrektor Izby Administracji Skarbowej, kontrola instancyjna oraz konstytucyjne prawo podatnika do rozpatrzenia jego sprawy przez dwie instancje, jest iluzoryczne. Obciążenie daniną publiczną, której obowiązek został oparty na przepisie uznanym przez TK za niezgodny z ustawą zasadniczą w państwie prawnym jest niedopuszczalne – mówi Grzegorz Sadura.
WSA: fiskus nie może odmówić wznowienia postępowania
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w wyroku z 11 marca 2026 r. (sygn. I SA/Lu 53/26 oraz I SA/Lu 54/26), uchylił decyzje dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Lublinie odmawiające wznowienia postępowania w sprawach podatkowych z powodu braku publikacji w Dzienniku Ustaw wyroku TK SK 64/20. Grzegorz Sadura był pełnomocnikiem w sprawie.
Wnioski o wznowienie dotyczyły podatku dochodowego od sprzedaży mieszkania w 2011 roku. Chodzi o sprawę emerytów, którzy nie złożyli oświadczenia o 12-miesięcznym zameldowaniu w sprzedanym mieszkaniu. Faktycznie mieszkali tam i byli zameldowani przez 21 lat. W 2015 r. organ podatkowy nakazał im zapłacić 64 tys. zł podatku plus odsetki od zaległości.
- Obywatel w sporze z państwem może powoływać się na wyrok Trybunału Konstytucyjnego, który został ogłoszony na rozprawie - orzekł WSA. To oznacza, że organ podatkowy jest związany wyrokiem, nawet nieopublikowanym w Dzienniku Ustaw i zgodnie z Konstytucją jest obowiązany do respektowania wyroku TK.
