Jaka stawka ryczałtu dla usług stolarki budowlanej

Przedsiębiorca świadczący usługi stolarki budowlanej z własnych materiałów wraz z montażem, np. wykonujący schody w domu klienta, rozlicza je według stawki 5,5 proc. ryczałtu od przychodów ewidencjonowanych. Jest to działalność wytwórcza. Jeśli zaś wykorzystuje materiały powierzone mu przez klienta, rozlicza się według stawki 8,5 proc., ponieważ nie jest to już działalność wytwórcza, ale przetwarzanie.

Podatnicy świadczący usługi stolarki budowlanej (sekcja F dział 43 PKWiU - np. schody) mają wątpliwości, jaka jest właściwa stawka ryczałtu ewidencjonowanego, gdy korzystają z własnych materiałów wraz z montażem oraz z materiałów powierzonych przez klientów. Przyjrzymy się temu problemowi, w sytuacji gdy usługi te są świadczone wyłącznie dla osób fizycznych nieprowadzących działalności gospodarczej.

Różne stawki ryczałtu

W interesującym nas zakresie należy wskazać, że ryczałt od przychodów ewidencjonowanych wynosi:

• 8,5 proc. przychodów z działalności usługowej, w tym przychodów z działalności gastronomicznej w zakresie sprzedaży napojów o zawartości alkoholu powyżej 1,5 proc., z zastrzeżeniem art. 12 pkt 1-4 oraz 6-8 ustawy o zryczałtowanym PIT (art. 12 ust. 1 pkt 5 lit. a) ustawy o zryczałtowanym PIT)
• 8,5 proc. przychodów z działalności polegającej na wytwarzaniu przedmiotów (wyrobów) z materiału powierzonego przez zamawiającego (art. 12 ust. 1 pkt 5 lit. e) ustawy o zryczałtowanym PIT)
• 5,5 proc. przychodów z działalności wytwórczej, robót budowlanych lub w zakresie przewozów ładunków taborem samochodowym o ładowności powyżej 2 ton (art. 12 ust. 1 pkt 6  lit. a) ustawy o zryczałtowanym PIT)

Działalność usługowa oznacza pozarolniczą działalność gospodarczą, której przedmiotem są czynności zaliczone do usług zgodnie z Polską Klasyfikacją Wyrobów i Usług (PKWiU) wprowadzoną rozporządzeniem Rady Ministrów z dnia 4 września 2015 r. w sprawie Polskiej Klasyfikacji Wyrobów i Usług (PKWiU).

Działalność wytwórcza oznacza działalność, w wyniku której powstają nowe wyroby, w tym również sprzedaż wyrobów własnej produkcji, prowadzoną przez podatnika (zob. art. 4 ust. 1 pkt 4 ustawy o zryczałtowanym PIT).

Czytaj w LEX: Opodatkowanie zryczałtowanym podatkiem dochodowym od osób fizycznych usług montażu i konserwacji na przykładach >

Definicje słownikowe

Zgodnie z Polską Klasyfikacją Wyrobów i Usług (PKWiU) pod pojęciem usług należy rozumieć:

• wszelkie czynności świadczone na rzecz jednostek gospodarczych prowadzących działalność o charakterze produkcyjnym, tzn. usługi dla celów produkcji nietworzące bezpośrednio nowych dóbr materialnych,
• wszelkie czynności świadczone na rzecz jednostek gospodarki narodowej oraz na rzecz ludności, przeznaczone dla celów konsumpcji indywidualnej, zbiorowej i ogólnospołecznej.

Pojęcie usług nie obejmuje czynności związanych z wytwarzaniem wyrobów (włączając półfabrykaty, elementy, części, obróbkę elementów) z materiałów własnych przedsiębiorstwa, na zlecenie innych jednostek gospodarki narodowej, przeznaczonych do celów produkcyjnych lub do dalszej odsprzedaży oraz z reguły nie obejmuje wytwarzania wyrobów na indywidualne zamówienie ludności, z materiałów własnych wykonawcy.

Natomiast wyroby w myśl PKWiU to: surowce, półfabrykaty, wyroby finalne oraz zespoły i części tych wyrobów – o ile występują w obrocie.

W znaczeniu słownikowym „wyrób” oznacza m.in. «przedmiot stanowiący końcowy produkt pracy rzemieślnika lub wynik”, a „wyrabiać” oznacza m.in. «produkować coś» (zob.: https://sjp.pwn.pl).

Można zatem uznać, że wyrobem jest coś, co zostało wytworzone, bądź wyprodukowane.

Przepisy ustawy o zryczałtowanym PIT nie zawierają także definicji wytwarzania (w wyniku czego mają powstawać nowe wyroby). Zgodnie z definicją słownikową: „wytworzyć — wytwarzać” oznacza m.in. «zrobić, wyprodukować coś» (https://sjp.pwn.pl).

O zakwalifikowaniu działalności gospodarczej do działalności wytwórczej decyduje więc przede wszystkim końcowy efekt tej działalności, tj. powstanie z zakupionych, czy wytworzonych materiałów nowego wyrobu. Wyrób ten ma być nowy. Zgodnie z definicją słownikową: „nowy” oznacza m.in.  «niedawno zrobiony, nabyty lub właśnie powstały, założony» (https://sjp.pwn.pl). Zatem nowy wyrobem jest  przedmiot, który wcześniej nie istniał, powstał natomiast w wyniku działań podatnika (polegających na wytworzeniu, wyprodukowaniu czegoś).

Działalność wytwórcza inaczej niż przetwarzanie

Odnosząc się do przedstawionego problemu należy stwierdzić, że:

• W zakresie wykonywania stolarki budowlanej z zakupionego przez podatnika materiału - realizacja zleceń klienta stanowi działalność wytwórczą. W konsekwencji, w odniesieniu do przychodów uzyskanych z tytułu wykonywania stolarki budowlanej z własnych materiałów wraz z montażem, jako przychodów z działalności wytwórczej, właściwa jest 5,5 proc. stawka ryczałtu na podstawie art. 12 ust. 1 pkt 6 lit. a) ustawy o zryczałtowanym PIT
• W zakresie wykonywania usług stolarki budowlanej z materiału powierzonego przez klienta, mamy do czynienia z usługą polegającą na wytwarzaniu przedmiotów (wyrobów) z materiału powierzonego przez zamawiającego, a nie z działalnością wytwórczą. Wprawdzie w ramach tej usługi podatnik również wytwarza nowe wyroby (np. schody) jednak,  aby można było zakwalifikować te czynności jako działalność wytwórczą to nowy wyrób winien powstać z materiałów zakupionych, czy wytworzonych przez podatnika, a nie powierzonego przez klienta.  Z tego względu do przychodów uzyskiwanych z tytułu wykonywania stolarki budowlanej z materiałów klienta wraz z montażem właściwa jest 8,5 proc. stawka ryczałtu na podstawie art. 12 ust. 1 pkt 5 lit. e) ustawy o zryczałtowanym PIT.

Jak rozliczyć działalność opodatkowaną według różnych stawek

Uwaga: Stosownie do art. 12 ust. 3 ustawy o zryczałtowanym PIT, jeżeli podatnik obowiązany do prowadzenia ewidencji przychodów prowadzi działalność, z której przychody są opodatkowane różnymi stawkami określonymi w art. 12 ust. 1 ustawy o zryczałtowanym PIT, ryczałt od przychodów ewidencjonowanych ustala się według stawki właściwej dla przychodów z każdego rodzaju działalności, pod warunkiem, że ewidencja przychodów jest prowadzona w sposób umożliwiający określenie przychodów z każdego rodzaju działalności. W przypadku gdy podatnik nie prowadzi ewidencji w sposób zapewniający ustalenie przychodów dla każdego rodzaju działalności, ryczałt od przychodów ewidencjonowanych wynosi 8,5 proc. przychodów, z tym że w przypadku osiągania również przychodów, o których mowa w:

• art. 12 ust. 1 pkt 1 ustawy o zryczałtowanym PIT, ryczałt wynosi 17 proc.;
• art. 12 ust. 1 pkt 2 ustawy o zryczałtowanym PIT, ryczałt wynosi 15 proc.;
• art. 12 ust. 1 pkt 2a ustawy o zryczałtowanym PIT, ryczałt wynosi 14 proc.;
• art. 12 ust. 1 pkt 2b ustawy o zryczałtowanym PIT, ryczałt wynosi 12 proc.;
• art. 12 ust. 1 pkt 3 ustawy o zryczałtowanym PIT, ryczałt wynosi 10 proc.;
• art. 12  ust. 1 pkt 4 ustawy o zryczałtowanym PIT, ryczałt wynosi 12,5 proc.

Zatem, w sytuacji prowadzenia działalności gospodarczej opodatkowanej ryczałtem ewidencjonowanym  według różnych stawek, ryczałt od przychodów ewidencjonowanych na podstawie prowadzonej ewidencji przychodów ustala się według stawki właściwej dla przychodów z każdego rodzaju działalności, pod warunkiem że ewidencja przychodów jest prowadzona w sposób umożliwiający określenie przychodów z każdego rodzaju działalności.

Zaprezentowane stanowisko podzielają organy podatkowe, np. interpretacja indywidualna Dyrektora Krajowej Informacji Skarbowej z 18 lipca 2024 r., 0112-KDSL1-1.4011.254.2024.3.JB)

Marcin Szymankiewicz, doradca podatkowy