- Działając jako powołany Uchwałą Nadzwyczajnego Walnego Zgromadzenia Delegatów Związku Zawodowego Związkowa Alternatywa w Zakładzie Ubezpieczeń Społecznych z dnia 29 października 2026 roku (dalej również: ZZZA w ZUS) Likwidator, oświadczam, że Związek Zawodowy Związkowa Alternatywa w Zakładzie Ubezpieczeń Społecznych został rozwiązany z upływem dnia 31 października 2026 r. mocą Uchwały Nadzwyczajnego Walnego Zgromadzenia Delegatów Związku Zawodowego Związkowa Alternatywa w Zakładzie Ubezpieczeń Społecznych z dnia 29 października 2026 r. Tym samym ostatnim dniem działalności ZZZA w ZUS jako organizacji zakładowej w zakładzie ubezpieczeń społecznych był dzień 31 października 2026 r. - napisała Ilona Garczyńska, likwidator ZZZA w ZUS, w informacji o rozwiązaniu Związku Zawodowego Związkowa Alternatywa w Zakładzie Ubezpieczeń Społecznych do prezesa ZUS, do której dotarł serwis Prawo.pl.
Z kolei na zamkniętej grupie w mediach społecznościowych Ilona Garczyńska wyjaśniła, dlaczego podjęta została taka decyzja, mając na uwadze, że może być ona zaskoczeniem i rodzić liczne pytania. - Chcemy podkreślić, że funkcjonowanie Związku Zawodowego Związkowa Alternatywa w Zakładzie Ubezpieczeń Społecznych (ZZZA w ZUS) wobec istnienia w obrocie prawnym uzasadnień wyroków i postanowień, których część potwierdza prawidłowość utworzenia przez Związek Zawodowy Związkowa Alternatywa z siedzibą w Warszawie swojej jednostki organizacyjnej - a więc ZZZA w ZUS - natomiast część temu zaprzecza, jest problematyczne, bowiem cykliczne ataki pracodawcy, wobec anarchizacji funkcjonowania organów państwa polskiego, które powinny przeciwdziałać takim zapędom, pochłaniają znaczne środki związkowe. Przecież na te środki składa się każdy z państwa. Kolejne postępowania dotyczące statusu naszej organizacji zabierają również czas i siły, które chcemy poświęcać państwa sprawom. Każda godzina przeznaczona na przygotowanie dokumentów, rozprawy i odpieranie kolejnych zarzutów to czas, którego brakuje na pomoc pracownikom i działania na rzecz lepszych wynagrodzeń oraz warunków pracy. Uznaliśmy, że dalsze angażowanie tak dużej części naszych wspólnych środków i energii w te spory nie służy państwa interesom. Nie chcemy też podnosić składki członkowskiej, aby pokrywać rosnące koszty tych nieuzasadnionych sporów. Wreszcie, co bardzo istotne, w maju 2026 r. w Zakładzie rozpoczął działalność Związek Zawodowy Związkowa Alternatywa Pracowników ZUS (ZZZAP ZUS), który został utworzony na podstawie wpisu do Krajowego Rejestru Sądowego i jego status jest niepodważalny. Skład zarządu ZZZAP ZUS jest identyczny ze składem rozwiązanego ZZZA w ZUS, ale co najważniejsze zbieżne są cele działalności! - napisała Ilona Garczyńska na grupie „Pracownicy ZUS bez cenzury”, na Facebooku.
Czytaj również:
ZUS kontra minister pracy - był związek czy go nie było>>
Mamy uzasadnienie wyroku w sprawie ZUS kontra b. pracownik-związkowiec>>
Nie każdy związek zawodowy może występować przed sądem>>
ZZZA w ZUS jednak rozwiązany
Parę słów przypomnienia. Pod koniec maja głośno zrobiło się o wyroku z 23 kwietnia 2026 r. Sądu Okręgowego VIII Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych we Wrocławiu (sygn. akt VIII Pa 315/25), który przy okazji rozpatrywania indywidualnej sprawy b. pracownika ZUS-związkowca, uznał, że powodowi nie przysługiwała ochrona związkowa, bo… nie doszło do skutecznego powstania związku zawodowego jako jednostki organizacyjnej, do którego miał należeć powód. O sprawie było głośno także dlatego, że pozwanym pracodawcą był Zakład Ubezpieczeń Społecznych, a w sprawę zaangażowała się Agnieszka Dziemianowicz-Bąk, kwestionując wyrok sądu i występując do Państwowej Inspekcji Pracy o kontrolę ZUS.
W ustnym uzasadnieniu sąd II instancji przyznał, że w zakresie utworzenia jednostki organizacyjnej związku zawodowego zgodził się ze stanowiskiem sądu I instancji i wskazał, że powstanie tego związku jako jednostki organizacyjnej, czy też jako samodzielnego związku zawodowego, budzi co najmniej poważne wątpliwości. Zdaniem sądu odwoławczego, organizacja ta nie powstała zgodnie z postanowieniami statutu. W jego ocenie nie konwaliduje tej czynności następcza „rejestracja” przez zarząd głównego związku zawodowego. Czynność ta nie zastępuje uchwały zarządu o utworzeniu jednostki organizacyjnej. W efekcie sąd uznał, że powodowi nie przysługiwała ochrona związkowa przewidziana w art. 32 ust. 1 ustawy o związkach zawodowych i pracodawca nie był zobowiązany przed rozwiązaniem umowy o pracę z powodem występować o zgodę do zarządu tego związku.
Sąd ten odniósł się do innych rozstrzygnięć sądowych, które nie podważały istnienia związku. Zdaniem sądu, miał on prawo, a wręcz powinność, aby w tym postępowaniu badać fakt istnienia związku.
Szczegóły argumentacji SO we Wrocławiu opisaliśmy na podstawie udostępnionego nam w trybie dostępu do informacji publicznej wyroku wraz z uzasadnieniem tutaj.
Wtedy też dr Liwiusz Laska, przewodniczący Rady Nadzorczej ZUS, dyrektor generalny Ministerstwa Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej, powiedział serwisowi Prawo.pl, że ZZ Związkowa Alternatywa założyła 20 maja 2026 r. w ZUS nowy związek. - Jeżeli założyli nowy związek, to będzie nowy związek – stwierdził. I dodał: - Chodzi o bezpieczeństwo ZUS jako pracodawcy i bezpieczeństwo pracowników, żeby wiedzieli, że są członkami związku zawodowego ZA. Chodzi również o eliminację ryzyka utraty przez pracowników ulgi podatkowej, która przysługuje z tytułu opłacania składek członkowskich z racji przynależności do związku zawodowego.
W efekcie w ZUS funkcjonowały dwa związki: ZZ Związkowa Alternatywa w ZUS oraz ZZ Związkowa Alternatywa Pracowników ZUS.
Istotnie, powstała nowa organizacja związkowa w ZUS - Związek Zawodowy Związkowa Alternatywa Pracowników Zakładu Ubezpieczeń Społecznych, który został wpisany do KRS. Nie ma żadnych obaw, by pracownicy mylili te związki (ZZZA w ZUS i ZZZPA ZUS), ponieważ wyjaśniliśmy dość precyzyjnie, że są to niezależne byty prawne, które będą się wzajemnie wspierać się w zakresie reprezentowania pracowników przed Pracodawcą m.in. w negocjacjach płacowych, czy też sporach zbiorowych, bez względu na bezprawne działania Pracodawcy, na które dość precyzyjnie zwróciła uwagę pani minister Agnieszka Dziemianowicz-Bąk – przekazał nam wówczas Julian Mastalerz, radca prawny i lider Związkowej Alternatywy w ZUS.
- Nowy związek zawodowy w zakładzie pracy oznacza nowy początek. Wszystko jest nowe: nie tylko nowa nazwa, nowy wpis do KRS, nowy numer w KRS, nowe konto w banku, albo po prostu nowa jednostka organizacyjna istniejącego związku. Przede wszystkim pracownicy muszą wiedzieć, że to jest nowy związek zawodowy. Na nowo muszą zostać zebrane deklaracje członkowskie, a jeśli chodzi o reprezentatywność tego nowego związku zawodowego, to do ustalenia jego liczebności mogą być uwzględniani tylko pracownicy, którzy są jego członkami od co najmniej sześciu miesięcy - powiedział nam wówczas Przemysław Ciszek, radca prawny, partner zarządzający w kancelarii C&C Chakowski & Ciszek, wykładowca prawa pracy.
Potem był drugi wyrok kwestionujący skuteczne utworzenie ZZ ZA w ZUS. Sąd Okręgowy w Warszawie III Wydział Cywilny wydał bowiem w dniu 23 czerwca 2026 r. postanowienie w sprawie o sygn. akt III C 603/26, w którym stwierdził, że Związek Zawodowy Związkowa Alternatywa w ZUS nie wykazał, że jest jednostką organizacyjną związku zawodowego wyposażoną w osobowość prawną na podstawie art. 13 pkt 7 ustawy o związkach zawodowych. W konsekwencji nie wykazał również posiadania zdolności sądowej. Brak ten stanowi nieusuwalną przesłankę procesową, skutkującą odrzuceniem pozwu na podstawie art. 199 par. 1 pkt 3 Kodeksu postępowania cywilnego (dalej: k.p.c.). W efekcie odrzucił pozew przeciwko ZUS.
Co dalej?
- To nie była dla nas łatwa decyzja. Wspólnie budowaliśmy ten związek i wiemy, ile pracy, zaangażowania i nadziei w niego włożyliśmy. Chcemy ten dorobek kontynuować w ZZZAP ZUS, skupiając nasze pieniądze czas i siły na sprawach, dla których państwo nam zaufali - napisała Ilona Garczyńska. - W związku z powyższym jako likwidator ZZZA w ZUS proszę wszystkich członków Związku Zawodowego Związkowa Alternatywa w ZUS o przystąpienie do Związku Zawodowego Związkowa Alternatywa Pracowników ZUS. To właśnie ostatnio wymieniona organizacja będzie kontynuowała działania na rzecz pracowników Zakładu Ubezpieczeń Społecznych, w szczególności w trwającym sporze zbiorowym w zakresie płacowym. Chcemy również wyraźnie zaznaczyć, że ZZZA w ZUS oraz ZZZAP ZUS są to 2 odrębne podmioty. Państwa członkostwo w dotychczasowym związku nie może zostać automatycznie przeniesione do nowej organizacji. Każda osoba, która chce pozostać z nami, musi złożyć nową deklarację członkowską - kontynuowała.
Czytaj również: Nowy związek w ZUS - nowe problemy... ze składkami i PIT>>
Koniec Związkowej Alternatywy w ZUS jako jednostki organizacyjnej ZZZA?
- W tej sprawie wysłałem pisma o blokadę likwidacji do ZUS i banku w związku z nieuregulowanymi płatnościami. Proces likwidacji też moim zdaniem był pozorny i większość członków o nim nie wiedziało. Wysłałem też pismo przedsądowe o zmianę nazwy do drugiego związku, który podszywa się pod ZA w ZUS, być może w celu transferu członków i składek. Ten drugi związek nie należy do Związkowej Alternatywy - przekazał serwisowi Prawo.pl Piotr Szumlewicz, przewodniczący Związku Zawodowego Związkowa Alternatywa. I dodał: - Cała operacja miała trwać trzy dni. 29 października walne - 48 osób z 3300 podjęło uchwałę o likwidacji związku. Chcieli, bym dziś (tj. w poniedziałek, 2 listopada - przyp. red.) wydał poświadczenie o wykreśleniu ich z jednostek organizacyjnych ZA. Odmówiłem.
Piotr Szumlewicz pytany zaś o to, dlaczego dopiero teraz domaga się zmiany nazwy drugiego związku zawodowego działającego w ZUS, mającego w nazwie Związkowa Alternatywa, a nie zrobił tego od razu w maju, gdy związek powstał, stwierdził: - Mówiono mi wtedy, że to chwilowo, dla bezpieczeństwa drugiego związku. Tymczasem okazało się, że to trampolina do wyprowadzenia ludzi, a być może też pieniędzy. Gdy wyszło na jaw, że operacja od początku była działaniem na szkodę centrali, podjąłem stosowne kroki.
Wczoraj udało się nam dotrzeć do pisma, jakie Piotr Szumlewicz wysłał do Liwiusza Laski, prezesa ZUS, w którym zawiadamia o wstrzymaniu wykreślenia jednostki organizacyjnej, weryfikacji legalności uchwał likwidacyjnych oraz ostrzeżenie przed próbą bezprawnego przejęcia składek przez odrębny podmiot prawny (KRS: 0001241622). W piśmie tym przewodniczący zarządu ogólnokrajowego Związku Zawodowego Związkowa Alternatywa ostrzega też ZUS, jako pracodawcę, przed wprowadzeniem w błąd przez nowo zarejestrowany, odrębny podmiot, który - jak czytamy - nie jest jednostką organizacyjną ogólnokrajowego Związku Zawodowego Związkowa Alternatywa i nie jest następcą prawnym likwidowanej jednostki ZZZA w ZUS.
Wobec powyższego, wszelkie ewentualne próby przedstawienia Pracodawcy sytuacji jako „przekształcenia” lub „zmiany numeru KRS i numeru rachunku bankowego” w celu automatycznego przekierowania potrącanych z wynagrodzeń pracowników składek członkowskich na rzecz podmiotu o numerze KRS 0001241622 (lub przejęcia przez ten podmiot deklaracji członkowskich, pomieszczeń i uprawnień zakładowych należących do ZZZA) będą stanowić próbę wprowadzenia Pracodawcy w błąd. Przypominam, że zgodnie z art. 33(1) ust. 1 ustawy z dnia 23 maja 1991 r. o związkach zawodowych, pracodawca może pobierać z wynagrodzenia pracownika składkę związkową wyłącznie na rzecz tego konkretnego związku zawodowego, na który pracownik wyraził pisemną zgodę. Przekazanie przez Pracodawcę składek członków ZZZA na rzecz innego podmiotu prawnego (KRS: 0001241622) bez odebrania nowych, indywidualnych deklaracji członkowskich i zgód na potrącenie stanowiłoby naruszenie prawa pracy i dyscypliny finansów publicznych - czytamy.
Jak wynika z pisma, Piotr Szumlewicz zawnioskował do ZUS o wstrzymanie się z uznaniem ZZZA w ZUS za podmiot zlikwidowany/wykreślony do czasu zakończenia postępowania likwidacyjnego i przedstawienia oficjalnego dokumentu podpisanego zgodnie z zasadami reprezentacji określonymi w par. 7 ust. 3 Statutu ZZZA, a także o odmowę przekazywania jakichkolwiek składek członkowskich lub składników majątkowych należących do ZZZA w ZUS na rzecz odrębnego podmiotu - Związku Zawodowego Związkowa Alternatywa Pracowników Zakładu Ubezpieczeń Społecznych.
