Serwis Prawo.pl uzyskał w trybie dostępu do informacji publicznej wyrok Sądu Okręgowego we Wrocławiu VIII Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych (sygn. akt VIII Pa 315/25) wraz z uzasadnieniem. To wyrok w głośnej sprawie, w którą zaangażowała się minister rodziny, pracy i polityki społecznej, kwestionując ten wyrok i występując do Państwowej Inspekcji Pracy o kontrolę ZUS. Więcej o sprawie pisaliśmy tutaj.
Tymczasem, jak podkreślił Sąd Okręgowy we Wrocławiu w uzasadnieniu, rozważając całość zgromadzonego materiału dowodowego, Sąd Okręgowy doszedł do przekonania, iż sąd I instancji prawidłowo rozpoznał sprawę. W ocenie Sądu Okręgowego brak jest jakichkolwiek podstaw do kwestionowania poprawności oraz trafności ustaleń poczynionych w przedmiotowej sprawie przez Sąd Rejonowy. Sąd ten dokonał bowiem wszechstronnej i logicznej oceny zgromadzonego materiału dowodowego, nie naruszając przy tym zasady swobodnej oceny dowodów. W wyniku tego poczynił trafne ustalenia odnośnie stanu faktycznego, które Sąd Okręgowy w pełni podziela.
Według SO we Wrocławiu, ustalenia faktyczne przeprowadzone przez Sąd I instancji nie odbiegają w zakresie zgodności z obiektywnym, prawdziwym i rzeczywistym stanem. Uznał więc, że apelacja powoda nie zasługiwała na uwzględnienie.
Szczegóły rozstrzygnięcia sąd przedstawił w wyroku wraz z uzasadnieniem, liczącym w sumie 33 strony. Ze zrozumiałych względów ograniczymy się do najważniejszych, naszym zdaniem, elementów rozstrzygnięcia.
Czytaj również ZUS kontra minister pracy - był związek czy go nie było>>
ZZ Związkowa Alternatywa w ZUS nie przysługiwały uprawnienia zakładowej organizacji związkowej
Odnosząc się do zarzutów zawartych w apelacji, sąd II instancji wskazał m.in., że powód zarzucił, że Sąd Rejonowy naruszył art. 233 par. 1 k.p.c. poprzez błędne ustalenie jakoby brak było dowodów na to, że związek zawodowy, do którego należy powód skupiał co najmniej 10 członków, podczas gdy w materiale dowodowym zgromadzono oświadczenie 12 osób o tym, że uczestniczyły w zgromadzeniu założycielskim Związku Zawodowego Związkowa Alternatywa w Zakładzie Ubezpieczeń Społecznych, na którym wszyscy obecni zadeklarowali wolę przystąpienia do tego związku, a których Sąd nie pominął, ani nie uznał za niewiarygodne.
- Zgodnie z prawidłowo powołaną przez sąd I instancji uchwałą Sądu Najwyższego z dnia 20 grudnia 2012 r. nieprzedstawienie przez zakładową organizację związkową informacji, o której mowa w art. 25(1) ust. 2 ustawy z dnia 23 maja 1991 r. o związkach zawodowych powoduje, że nie są wadliwe czynności podjęte przez pracodawcę bez wymaganego współdziałania z tą organizacją, aż do dnia przedstawienia tej informacji. Uprawnienia zakładowej organizacji związkowej przysługują organizacji zrzeszającej co najmniej 10 członków, a fakt ten organizacja musi dowieść w konkretny, ustawowo określony sposób, tj. przedstawić co kwartał - według stanu na ostatni dzień kwartału - w terminie do 10. dnia miesiąca następującego po tym kwartale, pracodawcy informację o łącznej liczbie członków tej organizacji. Nie można też przyjmować, że obowiązek informacji jest bez sankcyjny – podkreśla SO we Wrocławiu (dalej także jako sąd II instancji). I wyjaśnia, że w przedmiotowej sprawie, jak prawidłowo ustalił sąd I instancji, Związek Zawodowy Związkowa Alternatywa w ZUS w dniu 19 września 2023 r. złożył pracodawcy informację dotyczącą liczby członków wg stanu na dzień 31 grudnia 2021 r. Pracodawca złożył zastrzeżenia co do tej informacji, wobec czego ZZ Związkowa Alternatywa w ZUS wystąpił do sądu o ustalenie liczby członków. Postanowieniem z dnia 21 lipca 2023 r. Sąd Rejonowy dla Warszawy-Żoliborza zawiesił postępowanie z uwagi na istnienie braków formalnych wniosku wskazanych w tym przepisie lub z uwagi na niewykonanie przez Związek innych zarządzeń, skutkujące brakiem możliwości nadania sprawie biegu. Ostatecznie postępowanie w sprawie VII Po 182/22 zostało umorzone postanowieniem z dnia 12 stycznia 2024 r.
Zgodnie z art. 182 par. 2 k.p.c. umorzenie postępowania zawieszonego w pierwszej instancji nie pozbawia powoda prawa ponownego wytoczenia powództwa, jednakże poprzedni pozew nie wywołuje żadnych skutków, które ustawa wiąże z wytoczeniem powództwa. Tym samym trafnie przyjął sąd I instancji, że w wyniku umorzenia postępowania o ustalenie liczby członków związku zawodowego Związkowa Alternatywa w ZUS nie wypełnił wynikającego z art. 25(1) ust. 8 ustawy o związkach zawodowych obowiązku zwrócenia się do sądu pracy z wnioskiem o ustalenie liczby członków związku zawodowego w przypadku zgłoszenia zastrzeżeń co do liczby członków związku przez pracodawcę. W związku z tym powyższej organizacji nie przysługiwały uprawnienia zakładowej organizacji związkowej zgodnie z art. 25(1) ust. 9 ustawy o związkach zawodowych. Co istotne, także po uprawomocnieniu się postanowienia o umorzeniu postępowania Związek Zawodowy Związkowa Alternatywa w ZUS nie złożył ponownie wniosku o ustalenie liczby członków na dzień 31 grudnia 2021 r.
Sąd I instancji nie był więc obowiązany badać rzeczywistej liczby członków związku zawodowego w momencie rozwiązania przez stronę pozwaną z powodem umowy o pracę. To należało do Sądu Rejonowego dla Warszawy-Żoliborza, który prawomocnie umorzył postępowanie a związek nie wystąpił ponownie z wnioskiem do tego Sądu o ustalenie liczby członków związku. - Abstrahując od powyższego, Sąd Okręgowy także stoi na stanowisku, że członkowie przedmiotowego związku przyjmowani byli niezgodnie ze Statutem związku, tj. na podstawie wyłącznie samych deklaracji. Par. 9 ust. 1 Statutu stanowi zaś, że do nabycia członkostwa w związku konieczne było podjęcie uchwały o przyjęciu w poczet członków związku zawodowego przez Zarząd związku. Jak zaś wykazało postępowanie dowodowe takich uchwał Zarząd Związku Zawodowego Związkowa Alternatywa w ZUS nie podejmował – czytamy w uzasadnieniu. Jak dalej zaznaczono, Sąd Rejonowy prawidłowo stwierdził zaś, że w związku z powyższym strona pozwana (czyli ZUS - przy. red.) nie naruszyła art. 32 ust. 1 ustawy o związkach zawodowych poprzez brak uzyskania zgody zakładowej organizacji związkowej na rozwiązanie umowy o pracę z powódką, gdyż w dniu rozwiązania z nią stosunku pracy nie korzystała ona z ochrony przewidzianej w art. 32 ust. 1 ustawy.
Sąd II instancji odniósł się też do podniesionego w apelacji zarzutu naruszenia art. 233 par. 1 k.p.c. w zw. z art. 227 k.p.c. poprzez błędne ustalenie, jakoby ze zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego nie wynikało, że związek zawodowy, do którego należy powód został utworzony jako jednostka organizacyjna Związku Zawodowego Alternatywa, ponieważ brak jest pisemnej uchwały Zarządu Związku Zawodowego Związkowa Alternatywa w tym przedmiocie, podczas gdy ani obowiązujące przepisy, ani statut Związku Zawodowego Związkowa Alternatywa nie wymagają aby uchwała jego Zarządu zapadła w formie pisemnej, a w materiale dowodowym znajduje się wydane przez Zarząd zaświadczenie o wpisaniu związku zawodowego powoda do rejestru jednostek organizacyjnych Związku Zawodowego Związkowa Alternatywa, co wskazuje, że taka uchwała zapadła.
Według SO we Wrocławiu, z poświadczenia rejestracji organizacji związkowej ZZ Związkowa Alternatywa w Zakładzie Ubezpieczeń Społecznych wynika, że dotyczy on wyłącznie rejestracji tej jednostki, a nie jej powołania. Analizując Statut Związku Zawodowego Związkowa Alternatywa należy dojść do wniosku, że istnieją dwie możliwości rozpoczęcia działania przez jednostkę organizacyjną w ramach tego związku, tj. przez podjęcie przez zarząd związku uchwały o przyjęciu danej jednostki organizacyjnej, prawidłowo utworzonej i istniejącej przed przyjęciem do związku zawodowego, do struktur związku lub też utworzenie jednostki organizacyjnej na mocy uchwały zarządu związku. - Żaden z powyższych trybów nie wystąpił zaś w przypadku jednostki organizacyjnej Związku Zawodowego Związkowa Alternatywa w ZUS. Zarząd Związku Zawodowego Związkowa Alternatywa nie podjął uchwały o utworzeniu przedmiotowej jednostki organizacyjnej, a jednocześnie ta jednostka organizacyjna nie istniała wcześniej jako jednostka organizacyjna innego związku zawodowego. W związku z powyższym prawidłowo Sąd Rejonowy stwierdził, że jednostka organizacyjna, pod której ochroną powód uważa, że się znajdował, w rzeczywistości nigdy nie powstała – napisał Sąd II instancji w uzasadnieniu. I dodał, że powyższych prawidłowych ustaleń Sądu Rejonowego nie zmieniają próby konwalidacji powyższych braków na etapie postępowania apelacyjnego poprzez złożenie wniosku o dopuszczenie dowodu z dokumentu „ Uchwały Związku Zawodowego Związkowa Alternatywa z 5 września 2025 r. w sprawie interpretacji Statutu Związku”. Po pierwsze - wniosek dowodowy jest oczywiście spóźniony. Co więcej treść powyższej uchwały dotyczącej interpretacji Statutu jest sprzeczna z postanowieniami samego Statutu, jak i przepisami ustawy o związkach zawodowych.
Pracodawca nie naruszył prawa zwalniając dyscyplinarnie pracownika
Jak wskazał w uzasadnieniu SO we Wrocławiu, oświadczenie o rozwiązaniu umowy o pracę bez wypowiedzenia zostało złożone powodowi w terminie wynikającym z art. 52 par. 2 k.p., tj. w terminie 1 miesiąca od uzyskania przez pracodawcę wiadomości o okoliczności uzasadniającej rozwiązanie umowy, a powody zwolnienia były prawdziwe, konkretne. - Sąd Okręgowy uznał, podzielając przy tym argumentację Sądu Rejonowego, że w tym przypadku taki tryb rozwiązania umowy był jak najbardziej uzasadniony – czytamy w uzasadnieniu. I dalej: - Sąd Odwoławczy nie podzielił stanowiska apelującego, jakoby jego zachowanie nie nosiło cech bezprawności, czy też braku jego winy. Postępowanie dowodowe przeprowadzone w sprawie jednoznacznie potwierdziło bowiem, iż powód poprzez swoje zachowanie naruszył normy zasad współżycia społecznego, zarówno te powszechnie obowiązujące, jak też zawarte w przepisach szczególnych, a także te wynikające z regulaminów wewnętrznych, a ponadto naruszył obowiązek dbałości o dobro zakładu pracy. Zdaniem Sądu Okręgowego Sąd Rejonowy, na podstawie przedłożonych przez powoda nagrań, jak i zeznań świadków, prawidłowo ustalił, że w czasie zatrudnienia w Zakładzie Ubezpieczeń Społecznych był bardzo aktywny w mediach społecznościowych. Często publikował na forum „Pracownicy ZUS” na portalu społecznościowym Facebook treści krytykujące pracodawcę, sugerujące niewłaściwe, a czasem wręcz niezgodne z prawem postępowanie pracodawcy, jak również szkalujące kierownictwo i inne osoby zatrudnione u pozwanej.
Sąd II instancji podaje też przykład: - W dniu 22 kwietnia 2022 r. powód opublikował na forum wpis o treści „(…) A jak przegramy referendum i strajk generalny to pozabierają wam wszystko – jubileusz, odprawy emerytalne, premie. Zostaniecie z gołą pensją (…)”. Jak zaznacza Sąd II instancji, wypowiedź ta nie miała charakteru wyjątkowego - powód wielokrotnie wprowadzał innych pracowników w błąd co do rzekomych planów pracodawcy pozbawienia pracowników licznych świadczeń pracowniczych. Powód nie miał żadnych uzasadnionych podstaw do takich twierdzeń - w szczególności nie zwrócił się do pracodawcy o udzielenie stosownych informacji. Ponadto pracodawca w wiadomościach e-mail z dnia 1 października 2021 r. i 18 marca 2022 r. skierowanych do wszystkich pracowników ZUS informował, że przyjęty plan finansowy zapewnia realizację świadczeń określonych w zakładowym układzie zbiorowym pracy tj. wynagrodzenie zasadnicze, premie kwartalne, nagrody jubileuszowe, odprawy emerytalno-rentowe, nagrody z zakładowego funduszu nagród tzw. 13-stki. (k. 168-170). Również na wskazanym forum powód nazwał Dyrektora Oddziału „psychopatą lubującym się w karaniu pracowników za wszystko”.
Powód namawiał pozostałych pracowników m.in. do odmowy pracy w godzinach nadliczbowych, wysłania do pracodawcy przez wszystkich pracowników w jednym dniu wniosku o podwyżkę oraz wniosku o udzielenie informacji w przedmiocie wynagrodzeń innych osób na tym samym stanowisku. - Komunikacja powoda z innymi pracownikami nie odbywała się w sposób płynny i pozbawiony problemów. (...) Wiadomości e-mail kierowane przez powoda do innych pracowników mają charakter roszczeniowy, zawierają liczne złośliwości i powodują, że atmosfera w pracy jest stosunkowo napięta. Powód używał negatywnie nacechowanych wyrażeń w wiadomościach e-mail kierowanych do innych pracowników, odnosił się do nich z wyższością i pogardą – napisał Sąd w uzasadnieniu.
Zdaniem Sądu Okręgowego, zachowanie powoda wypełniało wszelkie przesłanki do zastosowania art. 52 par. 1 k.p.
Wyrok Sądu Okręgowego we Wrocławiu VIII Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych, sygn. akt VIII Pa 315/25; wyrok jest prawomocny
