W porównaniu z I półroczem 2025 roku liczba wykonawców umów o dzieło wzrosła z 201,9 tys. do 203,7 tys. osób. Średni czas trwania umów o dzieło wyniósł 39 dni - podał w środę Zakład Ubezpieczeń Społecznych, publikując dane z raportu za I półrocze 2026 roku.
Z najnowszego raportu Zakładu Ubezpieczeń Społecznych „Rejestr umów o dzieło. Analiza danych z formularzy RUD przekazanych od 1 stycznia do 30 czerwca 2026 r.” wynika, że w pierwszych sześciu miesiącach tego roku do ZUS przekazano 519,6 tys. formularzy RUD, na których zgłoszono 609,3 tys. umów o dzieło. Osobiste składanie dokumentów przy okienku w oddziale ZUS to dziś niezwykła rzadkość. Niemal 93 proc. formularzy wpłynęło elektronicznie.
Zapraszamy na szkolenie online w LEX: Jak zabezpieczyć przedsiębiorstwo przed przekwalifikowaniem umów przez PIP? >
- Wyniki przeprowadzonych analiz rejestru wskazują, że w I półroczu 2026 r. liczba formularzy RUD przekazanych do ZUS utrzymała się na poziomie zbliżonym do analogicznego okresu 2025 r. i wyniosła 519,6 tys., co oznacza wzrost o 4,2 tys. formularzy. Jednocześnie liczba umów o dzieło wykazanych w formularzach zmniejszyła się o 7,5 tys., z 616,8 tys. do 609,3 tys. Spadła również liczba podmiotów zgłaszających – z 46,6 tys. do 45,7 tys. Liczba wykonawców umów o dzieło wzrosła z 201,9 tys. do 203,7 tys. - czytamy w analizie ZUS.
Czytaj również: W I półroczu br. do ZUS zgłoszono ponad 620,1 tys. umów o dzieło>>
Liczba składanych formularzy RUD oraz wykazywanych na nich umów zmieniała się w poszczególnych miesiącach I półrocza 2026 r. I tak, od stycznia do czerwca 2026 r. największa liczba formularzy RUD została złożona w kwietniu – 95,7 tys., natomiast najmniej w lutym – 75,3 tys. Również liczba zgłoszonych umów była najwyższa w kwietniu, a najniższa w lutym. Największą liczbę umów wykazano w kwietniu – 112,5 tys., najmniejszą w lutym – 87,4 tys.
Na jednym formularzu RUD zamawiający może wpisać maksymalnie 10 umów zawartych z tym samym wykonawcą. Na 79,15 proc. formularzy RUD wykazano 1 umowę o dzieło zawartą z wykonawcą. Na 5,16 proc. formularzy RUD wykazano maksymalną liczbę umów – 10 zawartych z jednym wykonawcą. W porównaniu z I półroczem 2025 r. nastąpił wzrost liczby formularzy, na których wykazywana jest tylko jedna umowa (o 1,35 proc.) oraz spadek liczby formularzy, na których wykazywano 10 umów (o 20,1 proc.).
Zobacz w LEX: Przewodnik po zmianach w prawie pracy 2026 r. >
W analizowanym okresie 45,7 tys. podmiotów zgłosiło umowy o dzieło na formularzu RUD. Największą grupę stanowili płatnicy składek zarejestrowani w ZUS – 45 tys. Stanowili 98,30 proc. podmiotów, które to zrobiły. Osoby fizyczne oraz inne podmioty niebędące płatnikami składek mają niewielki udział w ogólnej liczbie zgłaszających.
- Analiza zgłoszeń wykazuje również, że formularze RUD przekazywały także podmioty, które nie miały takiego obowiązku. Zgłaszających umowy o dzieło, których nie zidentyfikowano w Kompleksowym Systemie Informatycznym ZUS jako płatników składek lub osoby fizyczne, było 278 (0,61 proc. ogółu zgłaszających). Podmioty, które nie były płatnikami składek ani osobami fizycznymi, ale złożyły formularz RUD, to m.in. wspólnoty mieszkaniowe, fundacje, stowarzyszenia - czytamy.
Jak podaje ZUS, dominują umowy zawierane na krótki okres. Ponad 61 proc. trwało nie dłużej niż 9 dni, a średni czas trwania wszystkich analizowanych umów wynosił 39 dni. Najczęściej były to umowy jednodniowe – stanowiły one 27,88 proc., a umowy o dzieło na 2 dni - 7,06 proc.
Ponad połowa wykonawców pracowała w jednym z trzech sektorów: informacja i komunikacja (22,7 proc.), działalność profesjonalna, naukowa i techniczna (17,7 proc.) lub działalność związana z kulturą, rozrywką i rekreacją (14,8 proc.). Zdecydowanie najwięcej umów o dzieło zawarto na Mazowszu. Na 10 tys. płatników składek zostało tam zgłoszonych ponad 6,1 tys. umów o dzieło. To niemal dziewięć razy więcej niż w województwie warmińsko-mazurskim, gdzie wskaźnik jest najniższy.
W I półroczu 2026 r. cudzoziemcy stanowili 6,68 proc. wykonawców umów o dzieło. W tej grupie najwięcej, bo 3/4, było obywateli Ukrainy i Białorusi, ale rejestrowano również umowy z osobami z Jamajki, Botswany oraz Kenii.
Obowiązek informowania ZUS o umowach o dzieło został wprowadzony w 2021 r. Zobowiązani przekazują informację na formularzu RUD (zgłoszenie umowy o dzieło). Wpisują do niego dane swoje oraz wykonawcy umowy o dzieło, a także datę rozpoczęcia i zakończenia wykonywania tej umowy oraz jej przedmiot. Formularz można wypełnić i złożyć w formie elektronicznej za pomocą Platformy Usług Elektronicznych ZUS (PUE/eZUS) lub w formie papierowej. ZUS zapisuje formularze RUD w rejestrze umów o dzieło.
Czytaj też w LEX: Status osób świadczących pracę na podstawie umów cywilnoprawnych w kontekście konstytucyjnego prawa do wypoczynku >
