Kolejne dwie dekady z biznesowymi przywilejami

Ponad 3700 decyzji o wsparciu udzielonym firmom działających w wygaszanych specjalnych strefach ekonomicznych będzie obowiązywało przez kolejne dwie dekady – to pomysł urzędników na utrzymanie jednego z kół zamachowych polskiej gospodarki. Inne zachęty to przywileje podatkowe i szersze otwarcie na odnawialne źródła energii.

Tak wynika z nowelizacji ustawy z 10 maja 2018 r. o wspieraniu nowych inwestycji (Dz. U. z 2025 r. poz. 469), której projekt przygotowuje Ministerstwo Finansów i Gospodarki (MFiG). Projekt (numer w RCL – UD391) ma być gotowy przed wakacjami. W 2024 r. urzędnicy dokonali przeglądu stosowania ustawy z 2018 r. (tzw. ustawy o WNI) i przygotowali na jego podstawie propozycje zmian w przepisach.

Jak nie zepsuć dobrych efektów specjalnych stref

Przypomnijmy, specjalne strefy ekonomiczne (SSE) funkcjonują od ponad trzech dekad. Zostały ustanowione ustawą z 20 października 1994 r. o specjalnych strefach ekonomicznych (Dz. U. z 2023 r. poz. 1604) oraz notyfikowane Komisji Europejskiej, jako forma pomocy publicznej dla przedsiębiorców prowadzących działalność gospodarczą na określonych obszarach Polski. SSE to wyodrębnione administracyjnie obszary w Polsce, oferujące inwestorom preferencyjne warunki działalności, głównie zwolnienia z podatków dochodowych (CIT/PIT). Ich celem było przyciąganie inwestycji, tworzenie miejsc pracy i rozwój regionalny. Powstało kilkanaście SSE. Jednocześnie, w 2018 r. ustawodawca zmodyfikował program SSE i wprowadził nowy instrument wsparcia w postaci Polskiej Strefy Inwestycji (PSI), którego podstawę prawną stanowi ustawa o WNI. PSI zastąpiła dotychczasowy model terytorialnie ograniczonego wsparcia, nadając mu charakter ogólnokrajowy.

Przez ponad siedem lat obowiązywania ustawy o WNI wydano łącznie 3,7 tysiąca decyzji o wsparciu na 154,4 miliardów złotych deklarowanej wartości inwestycji. Powstało też ponad 55 tysięcy nowych miejsc pracy. Co istotne, polskie MŚP to 2372 decyzji na łączną wartość 24 mld zł połączoną z deklaracją utworzenie ponad 10 tysięcy nowych miejsc pracy. Dane te – zdaniem MFiG - wskazują na wysoką skuteczność tego instrumentu w przyciąganiu nowych inwestycji. Plusy nie przesłaniają jednak urzędnikom minusów.

Pomimo wprowadzenia PSI, z uwagi na dalej obowiązujące zezwolenia na działanie na terenie SSE wydane na podstawie ustawy o SSE, konieczne było utrzymanie tego instrumentu do końca 2026 r. Wygaszenie SSE z dniem 31 grudnia 2026 r. wymaga uporządkowania systemu prawnego i zapewnienia możliwości dalszego udzielania wsparcia na podstawie ustawy o WNI. Z tym dniem ustawa o SSE traci moc – tłumaczy resort finansów.

Dużo propozycji na przyszłość

Co MFiG proponuje w projekcie nowelizacji? Po pierwsze – chce uzupełnić przepisy ustawy o definicję „zarządzającego”. Jej brak powoduje bowiem, że po wygaśnięciu SSE mogą pojawić się wątpliwości co do określenia podmiotów uprawnionych do wykonywania zadań związanych z obsługą inwestorów, wydawaniem decyzji o wsparciu (DOW), czy monitorowaniem realizacji zobowiązań inwestycyjnych. Obecnie podmioty zarządzające kilkunastoma SSE wydają decyzje o wsparciu dla wyznaczonych sobie obszarów kraju. W ustawie mają być też dokładnie opisane sposób i zasady działania Elektronicznej Platformy Polskiej Strefy Inwestycji (ePSI). Cyfryzacja poprawi obieg informacji, a także analizy funkcjonowania udzielonego wsparcia.

Najważniejsze jest jednak wydłużenie i ustalenie na okres 20 lat czasu obowiązywania decyzji o wsparciu dla wszystkich obszarów.

Zaproponowana zmiana umożliwi efektywniejsze wykorzystanie przysługującej przedsiębiorcy ulgi oraz zwiększy atrakcyjność instrumentu. Okres obowiązywania decyzji o wsparciu nie wpływa na wielkość pomocy publicznej de iure, jednak de facto pozwalać będzie na zwiększenie efektywności tego mechanizmu – czytamy w uzasadnieniu projektu.

MFiG planuje również stworzenie ustawowej podstawy prawnej do możliwości zaangażowania się zarządzających obszarem w projekty związane z działalnością w branży odnawialnych źródeł energii (OZE).

Przywileje podatkowe po nowemu

Projekt zakłada też zmiany w ustawach o PIT i CIT w odniesieniu do zwolnień podatkowych dochodów uzyskanych z działalności gospodarczej prowadzonej na podstawie decyzji o wsparciu. Jaki będzie ich sens?

Polegają na objęciu wszystkich dochodów generowanych przez istniejący zespół składników majątkowych, o ile przedmiot tej działalności oraz działalność w ramach nowej inwestycji określone są za pomocą tego samego kodu PKWiU. Projekt przewiduje odejście od koncepcji „ścisłych powiązań” w odniesieniu do ustalenia dochodu zwolnionego z reinwestycji z uwagi na wątpliwości co do tej koncepcji oraz istotne trudności interpretacyjne. Dodatkowo, w przypadku zwolnienia dochodu z nowej inwestycji (reinwestycji), proponuje się odroczenie momentu korzystania ze zwolnienia określonego w decyzji o wsparciu do czasu zakończenia inwestycji – tłumaczy MFiG.