Waży się kształt systemu monitoringu towarów SENT
Beton, a także odzież i obuwie, to towary, które mają być objęte systemem monitoringu SENT. Nadal nie jest jednak znany ostateczny kształt przyszłych przepisów, choć niektóre regulacje dotyczące SENT i przyjęte pół roku temu wchodzą w życie już 17 marca br. Są też apele o deregulację przepisów w tym zakresie i przesunięcie w czasie ich wdrożenia.
Projekt nowych przepisów (numer w RCL – UD109) przygotował resort finansów. Chodzi o nowelizację ustawy z 9 marca 2017 r. o systemie monitorowania drogowego i kolejowego przewozu towarów oraz obrotu paliwami opałowymi (Dz. U. z 2024 r. poz. 1218), która określa zasady funkcjonowania systemu SENT. Istniejący już prawie dziewięć lat system nakłada na podmioty przewożące tzw. towary wrażliwe na i przez terytorium Polski obowiązek dokonania zgłoszenia takiego przewozu do elektronicznego rejestru oraz jego uzupełniania i aktualizacji.
Na wejście w życie czeka też już rozporządzenie z 10 września 2025 r. zmieniające rozporządzenie w sprawie towarów, których przewóz jest objęty systemem monitorowania drogowego i kolejowego przewozu towarów oraz obrotu paliwami opałowymi (Dz. U. z 2025 r. poz. 1244). Przewiduje ono zgłaszanie przewozów odzieży i obuwia w systemie SENT.
Procedowane jest już też kolejne nowe rozporządzenie wykonawcze (numer w RCL – 1012).
Zasadne jest umożliwienie dokonywania zgłoszeń przewozu towarów odzieżowych i obuwniczych w rejestrze SENT w sposób zbiorczy, podobnie jak ma to miejsce w przypadku olejów opałowych, paliwa i gazu LPG. Proponowane rozwiązanie znacznie ułatwi podmiotom gospodarczym wywiązywanie się z obowiązków wynikających z ustawy, a także pozwoli na sprawniejsze realizowanie dostaw towaru – podkreśla resort finansów w uzasadnieniu do ustawy.
W ubiegłym tygodniu projekt nowelizacji miał zatwierdzić rząd, ale ostatecznie do tego nie doszło. Być może będzie to miało miejsce na środowym posiedzeniu Rady Ministrów. Dlatego – pomimo, że nowe przepisy ustawowe i wykonawcze nie są jeszcze gotowe – to firmy już są zachęcane, aby przygotować się na nadchodzące zmiany.
- To temat, który dotknie nie tylko przewoźników, ale także firmy z branży retail/e-commerce oraz operatorów logistycznych i zespoły IT. W praktyce oznacza to konieczność przygotowania procesów operacyjnych (kto zgłasza, kto aktualizuje, kto odpowiada za dane), przepływu informacji między stronami transportu, gotowości różnych systemów (TMS/WMS/ERP) na nowe wymagania, jak również działań minimalizujących ryzyka formalne i organizacyjne – tłumaczy Anna Majowicz, prezes zarządu MAI Institute zajmująca się tworzeniem analiz i raportów rynkowych dla branży TSL.
Polska Organizacja Przemysłu i Handlu Naftowego (POPiHN) proponuje zaś, aby wydłużyć termin na wdrożenie nowych przepisów i dać firmom na to aż półtora roku.
Beton objęty monitoringiem
Druga znacząca zmiana dotyczy przewozu betonu do wszystkich podmiotów odbierających (w tym również osób fizycznych nieprowadzących działalności gospodarczej). Przewozy takie trzeba będzie rejestrować w SENT. Odbiorcy betonu będą musieli potwierdzić dotarcie dostawy (w przypadku zwykłych Kowalskich potwierdzenia takiego dokona dostawca betonu). Ma to ograniczyć budowlaną szarą strefę, gdyż obecnie luka podatkowa w tym obszarze w VAT oraz podatkach dochodowych szacowana jest przez urzędników z ulicy Świętokrzyskiej na około 1,2 miliarda złotych.
Wprowadzenie do porządku prawnego projektowanej regulacji powinno w znacznym stopniu przyczynić się do zredukowania nieuczciwych praktyk stosowanych przez podmioty funkcjonujące w obszarze obrotu betonem. Uwzględnienie podmiotów nieprowadzących działalności gospodarczej w systemie SENT ma na celu uszczelnienie systemu podatkowego w zakresie obrotu tym towarem. Analiza ryzyka wskazuje, że znaczna część uszczupleń wiąże się z dostawami betonu do prywatnych inwestorów, tj. osób fizycznych, nieprowadzących działalności gospodarczej - pisze resort finansów w ocenie skutków regulacji.
Dlatego projekt przewiduje objęciem systemem SENT przewozu betonu towarowego i innych mieszanek na bazie spoiw mineralnych w postaci masy gotowej do wylania, rozsypania, wbudowania lub zastosowania, w szczególności zapraw towarowych, podkładów podłogowych, podsypki cementowo-piaskowej, mieszanki CBGM (tzw. wylewki bądź szlichty). SENT nie obejmie jednak gotowych wyrobów betonowych.
Zobacz też procedurę w LEX: Nakładanie kar pieniężnych w systemie monitorowania drogowego przewozu towarów >
Więcej kontrolujących, mniej deregulacji
Po trzecie – SENT to również monitoring przewozu wybranych produktów rolnych (przewóz mięsa drobiowego, jaj, owoców miękkich, pszenicy) oraz niektórych odpadów (farby i lakiery, zmywacze do takich substancji, odpadowe kleje). Pisaliśmy o tym w tekście Rolnicy dostaną dopłaty do ubezpieczenia kolejnych upraw. Dlatego projekt nowelizacji zakłada, że uprawnionymi do korzystania z bazy danych SENT będą również Inspekcja Jakości Handlowej Artykułów Rolno-Spożywczych oraz Inspekcja Ochrony Środowiska.
Nowe przepisy przewidują również kary finansowe w wysokości 5000 zł, które będą nakładane przez naczelnika urzędu celno-skarbowego, za brak potwierdzenia odbioru lub uzupełnianie danych w systemie niezgodnie ze stanem faktycznym.
Na ostatniej prostej pojawiły się też postulaty, aby bardziej zderegulować przepisy. Zgłosiła je właśnie POPiHN. Jej zdaniem wersja projektu różnicuje sytuację przedsiębiorców działających w branży paliwowej i w branży betonowej - na niekorzyść tej pierwszej.
Preferencyjne rozwiązania przewidziane w projekcie ustawy dla branży betonu to np. możliwość korzystania z jednego zgłoszenia SENT na całą umowę czy aż trzydziestodniowy termin na potwierdzenie odbioru. W efekcie branże już objęte SENT podlegałyby zaostrzonym regulacjom, podczas gdy branża betonu otrzymuje znaczące ułatwienia. Naszym zdaniem zaś wszystkie sektory powinny być traktowane w sposób spójny i równy, a jeśli ustawodawca wprowadza nowe preferencje, to powinny być one najpierw zastosowane wobec branż, które od lat ponoszą największe koszty obsługi systemu SENT – podkreśla Leszek Wiwała, Prezes-Dyrektor Generalny POPiHN w apelu do ministra Andrzeja Domańskiego.
Zobacz też procedurę w LEX: Przewóz towarów z terytorium innego państwa na terytorium kraju >
Zdaniem Wiwały trzeba usunąć różne biurokratyczne absurdy. Część towarów przemieszczanych poza procedurą zawieszenia poboru akcyzy z zastosowaniem elektronicznego dokumentu dostawy e-DD trzeba zgłaszać zarówno do systemu SENT, jak i do systemu przemieszczania i nadzoru wyrobów akcyzowych (EMCSPL2). Dotyczy to np. niektórych paliw lotniczych. Skutkiem jest powielanie obowiązków raportowych, wydłużenie procesu transportu i ryzyko opóźnień szczególnie przy awariach systemów. Dlatego Wiwała ma konkretną propozycję dla ministra Domańskiego.
Proponujemy rozszerzenie katalogu towarów wyłączonych z SENT na wszystkie przemieszczane na podstawie e-DD z nadanym numerem referencyjnym lub jego odpowiednikiem, także przy doraportowaniu. Celem jest uproszczenie procedur zmniejszenie kosztów i wyeliminowanie zbędnych formalności bez utraty skuteczności nadzoru – proponuje Wiwała.
Zwolennikiem deregulacji jest także Jacek Arciszewski, doradca podatkowy. Zwraca zwłaszcza uwagę na rozporządzenie, które zacznie obowiązywać od 17 marca br.
- Nowe rozwiązania wymuszają nieproporcjonalnie wiele od legalnie działających podmiotów przy neutralnym wpływie na budżet państwa. Jeżeli zaś chodzi o projekt ustawy, to za POPiHN należy powtórzyć, że niektóre rozwiązania wymuszają podwójne obowiązki u przedsiębiorców, ponieważ dokumenty e-DD i zgłoszenia SENT wystawiane równocześnie przez przedsiębiorców często zawierają praktycznie ten sam zakres danych, a takie powielanie obowiązków, których przecież w dobie deregulacji nie chcemy i nie potrzebujemy, powinno być redukowane – uważa Arciszewski.
Zobacz w LEX odpowiedzi ekspertów na pytania:
- Czy jeśli zgłoszenie SENT posiada na wydruku informacje: „Status zgłoszenia: Zamknięte automatycznie” oznacza to, że SENT został zamknięty nieprawidłowo? >
- Czy podmiot zagraniczny, który nie posiada siedziby ani kontrahenta w Polsce, a wykonuje jedynie tranzyt odpadów aluminiowych z Danii do Litwy przez terytorium Polski, ma obowiązek uzyskać wpis do BDO? >
- Czy transport na terenie Polski przepracowanych mineralnych olejów silnikowych, przekładniowych i smarowych podlega pod obowiązki związane z SENT? >
Linki w tekście artykułu mogą odsyłać bezpośrednio do odpowiednich dokumentów w programie LEX. Aby móc przeglądać te dokumenty, konieczne jest zalogowanie się do programu. Dostęp do treści dokumentów LEX jest zależny od posiadanych licencji.
