Szczegóły zostały zaprezentowane w projekcie rozporządzenia UE z 18 marca br. Opinię na jego temat sporządził w imieniu Zespołu ds. Prawa Handlowego Komisji Kodyfikacyjnej Prawa Cywilnego prof. Tomasz Sójka. Jest ona jednoznacznie pozytywna.
- Inicjatywa ta odpowiada na rzeczywiste, dobrze udokumentowane potrzeby gospodarcze jednolitego rynku, a w szczególności europejskiego ekosystemu start-upów i scale-upów, w tym ekosystemu polskiego, który od kilku lat dynamicznie rośnie i coraz częściej zderza się z barierami fragmentacji prawnej - czytamy w stanowisku.
Komisja analizuje zjawisko leżące u podstaw podjęcia prac nad nowym typem europejskiej spółki, jakim jest sfragmentaryzowanie europejskiego prawa spółek. We wszystkich państwach członkowskich istnieje łącznie ponad 60 typów spółek, co jest szczególnie uciążliwe dla przedsiębiorców chcących działać transgranicznie. Brak standaryzacji ma sprawiać, że inwestorzy ze środowiska startupowego wybierają proste spółki istniejące w stanie Delaware w USA.
Europejska spółka – korzyści dla gospodarki
Komisja Kodyfikacyjna w swojej opinii wylicza spodziewane korzyści dla gospodarki europejskiej, m.in. ułatwienie inwestowania w spółki przez międzynarodowe fundusze venture capital oraz poprawę konkurencyjności europejskich pracodawców w wyścigu o talenty technologiczne.
Wśród korzyści dla gospodarki polskiej wymienia:
- alternatywę dla przenoszenia spółki poza UE,
- skalowalność w wymiarze europejskim, której nie może zapewnić krajowa prosta spółka akcyjna,
- szansę na rozwój mniejszych ośrodków innowacji: Krakowa, Wrocławia, Trójmiasta, Poznania,
- możliwość konkurowania o miejsce hubu rejestracyjnego dla EU Inc.; Polska ma realne szanse dzięki dotychczasowym doświadczeniom technologicznym (Krajowy Rejestr Sądowy, S24, e-doręczenia, Profil Zaufany, mObywatel).
W dalszej części opinii Komisja Kodyfikacyjna koncentruje się na opisie założeń nowej europejskiej spółki. Zwraca uwagę, że każda osoba i każda spółka istniejąca, niezależnie od wielkości i wieku, może z niej skorzystać. Ten uniwersalny kierunek jest według Komisji Kodyfikacyjnej pożądany.
Zarzuty wobec EU Inc. i propozycje Komisji
Prof. Sójka odnosi się też do krytyki pod adresem projektu. Najistotniejszy zarzut dotyczy niedostatecznej autonomiczności normatywnej – przewiduje on, że kwestie nieuregulowane w rozporządzeniu lub w umowie spółki podlegają prawu krajowemu. Jednocześnie każde państwo członkowskie miałoby wskazać, przepisy którego typu spółki stosuje się do wypełnienia luk (gap-filling). W Polsce byłaby to prosta spółka akcyjna. Według Komisji Kodyfikacyjnej należy minimalizować odesłania do prawa krajowego, w szczególności w zakresach uznawanych za centralne dla decyzji inwestorskich i decyzji założycielskich: utworzenie spółki, struktura kapitałowa, ład korporacyjny, ochrona mniejszości, obowiązki członków organów.
Potencjalne zagrożenie dotyczy nadużyć w postaci wykorzystywania EU Inc. do tworzenia spółek-słupów czy prania pieniędzy. - Należy postulować, by każda rejestracja EU Inc. obejmowała automatyczną weryfikację beneficjenta rzeczywistego względem unijnego centralnego rejestru, a uproszczona likwidacja była dostępna wyłącznie po pozytywnym wyniku kontroli krzyżowej z bazami AMLA i z krajowymi rejestrami zobowiązań fiskalnych – czytamy w opinii.
Komisja postuluje wreszcie, by w formie załącznika do rozporządzenia wprowadzić wzorcowy unijny instrument finansowania typu SAFE (Simple Agreement for Future Equity), pozwalający startupom na szybkie pozyskanie kapitału od inwestorów z założeniem jego późniejszej konwersji na udziały lub akcje.
----------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------
Linki w tekście artykułu mogą odsyłać bezpośrednio do odpowiednich dokumentów w programie LEX. Aby móc przeglądać te dokumenty, konieczne jest zalogowanie się do programu. Dostęp do treści dokumentów LEX jest zależny od posiadanych licencji.
