W Ministerstwie Nauki i Szkolnictwa Wyższego powołano zespół, który przygotuje założenia do nowego modelu ewaluacji jakości działalności naukowej. Na czele gremium stanie wiceminister Karolina Zioło-Pużuk. Zespół ma niewiele czasu, bo propozycje mają pojawić się jeszcze w pierwszym półroczu 2025 roku - nie należy jednak oczekiwać jakichś szczególnych zmian.

Rozszerzenie zakresu ulg podatkowych dla darczyńców wspierających naukę i badania, zwolnienie podatkowego z PIT dla wynagrodzeń otrzymywanych przez uczestników badań naukowych i mniej sprawozdań - to główne propozycje deregulacyjne dla nauki proponowane przez zespół Rafała Brzoski. Cel to zmniejszenie obciążeń dla naukowców i przyspieszenie rozwoju badań naukowych.

W toku kampanii wyborczej na urząd Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej zarejestrowany kandydat zakwestionował w dość „miękki” sposób zasadność gwarantowania przez państwo bezpłatności studiów wyższych. Pogląd ten szeroko uznano za kontrowersyjny, niekiedy nawet za zupełnie niepoważny, wręcz obrazoburczy. Czy kwestionowanie bezpłatności studiów wyższych mieści się w ramach racjonalnej debaty publicznej - zastanawia się dr Paweł Bała.

Resort nauki przygotował projekt rozporządzenia dotyczącego finansowania aparatury naukowo-badawczej. Rozporządzenie w nowym brzmieniu skraca termin składania wniosków o dofinansowanie z 31 sierpnia na 30 kwietnia, co pozwoli na wcześniejsze zakończenie procedury ich oceny oraz przekazywania środków finansowych.

Trzy konferencje rektorów z Polski, Niemiec i Francji zaapelowały o unijne fundusze na badania naukowe, które powinny być dostosowane do przyszłych wyzwań, a jednocześnie oparte na zasadach otwartości i doskonałości. Zgodziły się także na kontynuację programu ramowego UE dotyczącego badań naukowych i innowacji. Konferencje te reprezentują krajowe instytucje szkolnictwa wyższego i nauki.

Niektóre uczelnie uznają, że do limitu dwunastu semestrów uprawniających do stypendiów wliczają się także przerwy między studiami. Oznacza to, że student, który przerwał naukę i po latach wrócił na studia, może stracić prawo do świadczeń i to nawet, jeżeli przed przerwaniem studiów studiował jedynie przez jeden semestr.

Prof. Grzegorz Węgrzyn, wiceprzewodniczący Rady Doskonałości Naukowej, podkreślił w rozmowie z PAP, że przy ocenie kandydatów do tytułu profesora RDN koncentruje się wyłącznie na ich dorobku naukowym, a nie na działalności publicznej czy politycznej. W poniedziałek Rada zdecydowała, że nie skieruje do prezydenta wniosku o nadanie tytułu profesora Małgorzacie Manowskiej, pierwszej prezes Sądu Najwyższego. Jej sprawa była rozpatrywana dwukrotnie podczas głosowania.

Były prezes Sieci Badawczej Łukasiewicz, Andrzej Dybczyński, skomentował najnowszy raport Najwyższej Izby Kontroli, opublikowany w poniedziałek. Zaznaczył, że część zarzutów NIK ma charakter czysto biurokratyczny i jego zdaniem nie odzwierciedla realiów związanych z tworzeniem i funkcjonowaniem instytucji naukowej. Według raportu w latach 2019–2024 SBŁ otrzymała z budżetu państwa ponad 2,8 mld zł, jednak efekty prowadzonych przez nią działań miały być znikome lub wręcz żadne.

Zastanawiałeś się kiedyś, jak powstaje prawo, którego używasz na co dzień? W najnowszym odcinku podcastu "Prawo na Oko" przeżyjesz wyjątkową podróż po kulisach legislacji. Posłuchaj, co o pracy eksperta ds. legislacji mówi Daniela Wybrańczyk. "Prawo na Oko" to podcast dla młodych adeptów prawa, którzy zastanawiają się, jaką ścieżkę zawodową wybrać. Rozmowy ze starszymi kolegami po fachu pozwalają spojrzeć na zawód z innej perspektywy i poznać nie zawsze oczywiste ścieżki kariery. Zapraszamy do wysłuchania.

Dane Sieci Łukasiewicz były gromadzone w sposób nierzetelny, co uniemożliwiało skuteczne zarządzanie - stwierdziła Najwyższa Izba Kontroli. Wskazała, że sieć zawyżała dochody z komercjalizacji, a Centrum Łukasiewicz nie opracowało wymaganych ustawowo 4- i 10-letnich strategii działania aż do końca 2024 r.

Studentka wnioskowała o stypendium socjalne. Organ wezwał studentkę do przedłożenia różnych dokumentów, a później pozostawił jej wniosek bez rozpoznania. W sprawie należało jednak wydać decyzję, skoro niedostarczenie dokumentacji nie może być traktowane jako złożenie wniosku z brakami formalnymi - orzekł Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku.

Student i doktorant może ubiegać się o zapomogę losową, jeżeli zmaga się z przejściowo trudną sytuacją życiową. Nie chodzi jednak o każdą trudną materialnie sytuację, a tylko stan nadzwyczajny. Za taki nie można jednak uznać wzrostu kosztów życia wywołanego rosnącą inflacją cen orzekł Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach.

Już w przyszłym roku rząd może zwiększyć finansowanie badań i rozwoju – zapowiedział minister nauki Marcin Kulasek. Jak podkreślił, inwestycje w naukę to nie tylko impuls dla gospodarki, ale też element wzmacniania bezpieczeństwa państwa. Minister przypomniał, że zgodnie z danymi GUS za 2023 r. państwo przeznacza na badania i rozwój (B+R) 1,56 proc. PKB, podczas gdy średnia Unii Europejskiej to 2,2 proc. PKB.

Ministerialny projekt zakładający reformę Polskiej Akademii Nauk ma być wycofany - zapowiedziała wiceministra nauki Karolina Zioło-Pużuk po spotkaniu władz resortu z przedstawicielami akademii. Nad kierunkowymi zmianami do obecnie obowiązującej ustawy będzie pracował 12-osobowy zespół. To kolejne podejście do reformy PAN, poprzedni rząd również podejmował próby, które zakończyły się fiaskiem.

Prorektor ds. nauki Uniwersytetu Morskiego w Gdyni, dr hab. Dariusz Barbucha, podkreśla potrzebę zaktualizowania wytycznych dotyczących polityki publikacyjnej oraz dokonania przeglądu dorobku naukowego badaczy. Według niego tzw. "papiernie", czyli masowe fabryki artykułów naukowych, są efektem braku poszanowania zasad rzetelności i uczciwości w prowadzeniu i upowszechnianiu badań – problemu, który dotyczy nie tylko Polski, ale i całego świata.

Minister nauki i szkolnictwa wyższego Marcin Kulasek zapowiedział powołanie zespołu złożonego z przedstawicieli środowiska akademickiego i naukowego, który przygotuje projekt nowelizacji ustawy Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce. Jak podkreślił, wiele przepisów wymaga aktualizacji, bo od momentu uchwalenia ustawy w 2018 roku świat znacząco się zmienił.

Jeżeli rektor zadecydował o zawieszeniu studenta w jego prawach, to wydana w tej sprawie decyzja musi spełniać wymogi procedury administracyjnej. W szczególności dotyczy to właściwego uzasadnienia decyzji oraz pouczenia strony o przysługujących środkach zaskarżenia - orzekł Naczelny Sąd Administracyjny.

W czwartek Komisja Nadzwyczajna do rozpatrzenia projektów ustaw dot. rynku pracy oraz cudzoziemców przebywających na terytorium RP przyjęła rządowy projekt ustawy dotyczący uszczelnienia polskiego systemu wizowego. Do projektu komisja nie zaproponowała żadnych poprawek. Sejm w styczniu rozpoczął prace nad czterema projektami ustaw, które mają uporządkować zasady zatrudniania cudzoziemców i wydawania wiz dla studentów z krajów trzecich.

Minister nauki Marcin Kulasek ogłosił utworzenie programu wsparcia dla instytutów Polskiej Akademii Nauk - Inicjatywa Doskonałości - Instytut Naukowy PAN. W jego ramach przewidziano zwiększenie subwencji dla uczestniczących jednostek. Dziesięć instytutów wyłonionych w konkursie otrzyma 10-procentowe podwyższenie finansowania, natomiast pozostałe spełniające kryteria - wzrost o 2 procent.

Świat nauki, choć kojarzony z dążeniem do prawdy, innowacyjnością i obiektywizmem, nie jest wolny od problemów etycznych i interpersonalnych. Naukę tworzą bowiem ludzie. A oni nie są, niestety, wolni od wad. W środowisku akademickim, które z założenia powinno być oparte na współpracy i uczciwości, często dochodzi do działań, które podważają zaufanie do nauki jako instytucji.