ezpłatny e-book 5 dylematów prawnika in-house: interpretacje, ryzyka, wątpliwości Sprawdź analizy prawne ekspertów i odpowiedzi LEX Expert AI
Włącz wersję kontrastową
Zmień język strony
Włącz wersję kontrastową
Zmień język strony
Prawo.pl

SN: Sumowanie kar daje wyrok niezgodny z ustawą

Diler narkotyków został skazany wyrokiem łącznym na rok i trzy miesiące pozbawienia wolności. Sąd Najwyższy w Izbie Karnej uchylił to orzeczenie, gdyż maksymalny wymiar kary łącznej mógł wynieść jeden rok pozbawienia wolności. Zaskarżonym wyrokiem orzeczono wobec skazanego karę powyżej górnej granicy określonej ustawą. Sądy nadal mają problem z wyrokami łącznymi i Komisja Kodyfikacyjna pracuje nad zmianą tych przepisów.

akta sprawa karna
Źródło: iStock

Bartosz R.  uprawiał, handlował oraz udzielał narkotyków innym osobom. Raz dopuścił się też kradzieży z włamaniem. Został ujęty i skazany na mocy dwóch wyroków na karę więzienia.

Były to wyroki Sądu Rejonowego w Jeleniej Górze z 4 stycznia 2021 r. oraz wyrok tego sądu z 4 marca 2022 r.

Sąd Rejonowy skazał Bartosza R. na karę 150 stawek dziennych grzywny po 10 złotych każda i na jej poczet zaliczono okres zatrzymania od 15 grudnia 2020 r. od godziny 21:00 do 17 grudnia 2020 r. do godziny 12:59.

Czytaj: Wyrok łączny do poprawki, projekt być może jeszcze w tym roku >>

Kasacja Rzecznika

Wyrok łączny Sądu Rejonowego w Jeleniej Górze uprawomocnił się w 3 kwietnia 2024 .r. Ale od tego wyroku kasację złożył Rzecznik Praw Obywatelskich. Zaskarżył go na korzyść skazanego.

Zarzucił w kasacji rażące i mające istotny wpływ na jego treść naruszenie przepisów prawa materialnego,  poprzez orzeczenie zaskarżonym wyrokiem kary łącznej pozbawienia wolności powyżej dopuszczalnej ustawowej granicy. A mianowicie w wymiarze roku i trzech miesięcy pozbawienia wolności, w sytuacji, gdy zgodnie z wymienionymi przepisami, górna granica kary łącznej wynosi jeden rok pozbawienia wolności. Rzecznik wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku łącznego i przekazanie sprawy Sądowi Rejonowemu w Jeleniej Górze do ponownego rozpoznania.

Sąd Najwyższy uznał, że kasacja Rzecznika Praw Obywatelskich jest oczywiście zasadna i zasługuje na uwzględnienie. Zaskarżony nią wyrok Sądu Rejonowego w Jeleniej Górze zapadł z rażącym naruszeniem prawa materialnego. Dlatego uchylił wyrok i przekazał sprawę sądowi w Jeleniej Górze do ponownego rozpoznania.

Czytaj: Łączenie kar dobre dla klienta? Obrońcy nie chcą likwidacji >>

Maksymalny wymiar kary - przekroczony

Według kodeksu karnego, jeżeli najwyższą z kar wymierzonych za poszczególne przestępstwa jest kara 810 stawek dziennych grzywny, 2 lat ograniczenia wolności albo 30 lat pozbawienia wolności, orzeka się tę karę jako karę łączną.

W zaskarżonym kasacją wyroku łącznym Sąd Rejonowy w Jeleniej Górze połączył kary pozbawienia wolności, czyli karę roku pozbawienia wolności i karę sześciu miesięcy pozbawienia wolności, których wykonanie było zawieszone na okres 3 lat próby oraz  karę pozbawienia wolności w wymiarze trzech miesięcy, orzeczoną bez zawieszenia jej wykonania.

Zgodnie z powołanymi przepisami prawa karnego materialnego, maksymalny wymiar kary łącznej mógł zatem wynieść jeden rok pozbawienia wolności. Zaskarżonym wyrokiem orzeczono wobec skazanego karę łączną roku i trzech miesięcy pozbawienia wolności, a zatem powyżej górnej granicy określonej ustawą – stwierdził sędzia sprawozdawca Wiesław Kozielewicz.

Był to wyrok Izby Karnej SN z 8 sierpnia 2024 r., sygnatura akt I KK 241/24.

Czytaj w LEX: Kara łączna a racjonalizacja karania >

Problem trudny

Komisja Kodyfikacyjna Prawa Karnego pracuje nad zmianą przepisów o wyroku łącznym. Prof. Włodzimierz Wróbel przyznaje, że to niezwykle istotna kwestia. -  Będziemy analizować czy konieczne jest dalsze zachowanie tej instytucji, czy nie dałoby się przeprowadzić kompleksowej reformy w tym zakresie. Być może nawet skutkującej likwidacją tej instytucji – mówi serwisowi Prawo.pl.

Sędzia Jakub Kościerzyński, przewodniczący zespołu ds. prawa karnego Iustitii wskazuje, że samo pytanie o zasadność utrzymania instytucji jest na miejscu.

- Obecnie jest tak, że gdy organ wykonujący kary zauważy, że są warunki do wydania wyroku łącznego, to zawiadamia sąd. Ten wszczyna postępowanie z urzędu. Przychodzą skazani i mówią wprost, że nie chcą wyroku łącznego. Wyobraźmy sobie sytuację, że ktoś ma kilka kar pozbawienia wolności do odbycia. Ma też 10 kar ograniczenia wolności do odbycia i postępowania wykonawcze, dotyczące wykonania tych kar ograniczenia wolności są pozawieszane, właśnie z uwagi na odbywanie przez skazanego kary pozbawienia wolności. W postępowaniu o wydanie wyroku łącznego bierzemy pod uwagę również te kary. A jeżeli łączymy kary pozbawienia i ograniczenia wolności, to zasadniczo orzekamy karę pozbawienia wolności - kwituje sędzia.

Czytaj w LEX:

Łączenie kary za przestępstwo popełnione w trakcie warunkowego zwolnienia >

Łączenie kar najsurowszych z karą grzywny (art. 88 k.k.) >

 

Polecamy książki prawnicze