Stanisław J., był w stanie wojennym 7 miesięcy internowany za działalność na rzecz niepodległego bytu Państwa Polskiego. Sąd Okręgowy w Poznaniu zasądził od Skarbu Państwa na jego rzecz 20 tysięcy złotych, tytułem zadośćuczynienia. Trybunał Konstytucyjny uznał jednak, że przepis, który były podstawą tego wyroku jest niekonstytucyjny. Teraz Prokurator Generalny wnosi do SN skargę nadzwyczajną podnosząc, że mężczyźnie uniemożliwiono uzyskanie wyższego zadośćuczynienia.
Skarga nadzwyczajna to narzędzie odwoławcze, które obowiązuje od 3 kwietnia 2018 r. - wprowadziła je zmieniona ustawa o Sądzie Najwyższym. Skargi nadzwyczajne do SN mogą kierować dwa podmioty - RPO i właśnie Prokurator Generalny. Izba Kontroli Nadzwyczajnej i Spraw Publicznych zaczęła je rozpatrywać pod koniec marca bieżącego roku.
Sąd Okręgowy w Poznaniu 6 listopada 2008 roku wydał wyrok w sprawie o przyznanie odszkodowania i zadośćuczynienia Stanisławowi J., który w stanie wojennym był 7 miesięcy internowany przez komunistyczne władze za działalność na rzecz niepodległego bytu Państwa Polskiego. Zasądził od Skarbu Państwa na rzecz wnioskodawcy kwotę 20 tysięcy złotych tytułem zadośćuczynienia.
Obowiązywał wtedy art. 8 ust. 1 ustawy z 23 lutego 1991 r. o uznaniu za nieważne orzeczeń wydanych wobec osób represjonowanych za działalność na rzecz niepodległego bytu Państwa Polskiego. Przepis ten ograniczał wysokość odszkodowania i zadośćuczynienia do kwoty 25 tysięcy złotych. 1 marca 2011 roku Trybunał Konstytucyjny orzekł, że jest on niezgodny z Konstytucją. Orzeczenie to zapadło już po uprawomocnieniu się wyroku Sądu Okręgowego.
Czytaj: Prokurator Generalny wniósł dotąd 26 skarg nadzwyczajnych>>
Z kolei 14 czerwca 2012 roku Sąd Apelacyjny w Poznaniu oddalił wniosek pełnomocnika mężczyzny o wznowienie postępowania. Wskazał przy tym, że zgromadzony w sprawie materiał dowodowy nie dawał podstaw do stwierdzenia, że rzeczywista szkoda i krzywda, wynikłe z internowania uzasadniały zasądzenie kwoty wyższej niż 25 tys. złotych. Uznał także, że skoro wyrok na podstawie którego Stanisław J. otrzymał zadośćuczynienie w kwocie 20 tysięcy złotych nie został przez niego zaskarżony, to pozwala to przyjąć, że zasądzono kwota go satysfakcjonowała.
Czytaj w LEX:
24 tys. zł za niesłuszny areszt poborowego >
Aresztowany za kolportowanie "bibuły" otrzyma odszkodowanie >
Powołując się na wyrok Trybunału Konstytucyjnego, wskazał, że warunkiem skutecznego wystąpienia z wnioskiem powinno być kumulatywne spełnienie trzech warunków: orzeczenia przez sąd na podstawie uchylonych później przepisów, żądania w pierwotnym wniosku kwoty ponad 25 złotych i wyceny szkody i krzywdy na kwotę wyższą, niż 25 tys. złotych.
Prokurator Robert Hernand – zastępca Prokuratora Generalnego, w skardze nadzwyczajnej podnosi, że to postanowienie narusza zasady, wolności i prawa człowieka i obywatela określone w Konstytucji, jak również przepisy kodeksu postępowania karnego.
W jego ocenie sąd apelacyjny dokonał błędnej interpretacji wyroku Trybunału Konstytucyjnego przez co uniemożliwił wnioskodawcy uzyskanie należnej rekompensaty. Orzeczenie to - jak argumentuje - pozostaje w sprzeczności z zasadą sprawiedliwości społecznej i równości wobec prawa.
Czytaj: Mały budżet RPO blokuje rozpatrywanie skarg nadzwyczajnych>>
Nie zagwarantowano też - jak dodaje - ochrony praw majątkowych wnioskodawcy w tym jego roszczeń odszkodowawczych. - Tym samym wnioskodawca został pozbawiony przez Sąd możliwości dochodzenia odszkodowania i zadośćuczynienia w kwocie wyższej niż 25 tysięcy złotych - wskazuje.
- Sąd Apelacyjny w Poznaniu w dowolny sposób przyjął, że kwota zadośćuczynienia jaką otrzymał wnioskodawca jest adekwatna. Wyrok Sądu Okręgowego w Poznaniu nie zawierał uzasadnienia. Nie można zatem uznać, że kwota zadośćuczynienia wyczerpywała w całości roszczenia wnioskodawcy - dodaje.
Czytaj w LEX: Skarga nadzwyczajna w praktyce >
Linki w tekście artykułu mogą odsyłać bezpośrednio do odpowiednich dokumentów w programie LEX. Aby móc przeglądać te dokumenty, konieczne jest zalogowanie się do programu. Dostęp do treści dokumentów LEX jest zależny od posiadanych licencji.
