Rzecznik zwrócił uwagę, że skład rozpoznający kasację powinien być ukształtowany z uwzględnieniem wyroku TSUE z 4 września 2025 r., C-225/22.
W wyroku tym Trybunał, nawiązując do wyroku TSUE z 21 grudnia 2023 r., podkreślił, że obowiązkiem sądu krajowego jest zbadanie sposobu powołania sędziów SN rozstrzygających sprawę.
Czytaj też w LEX: O stosowaniu Konstytucji w niekonstytucyjnym otoczeniu, czyli jak uniknąć naruszania rządów prawa w procesie przywracania rządów prawa >
Wyrok TSUE z 4 września 2025 r. odnosi się do orzeczeń składów SN, w których zasiadał sędzia powołany w 2018 r. na podstawie uchwały KRS, której wykonanie wstrzymano postanowieniem NSA, następnie uchylonym przez NSA. Z wyroku TSUE wynika, że jeśli w rozpoznaniu kasacji weźmie udział sędzia SN powołany w tych okolicznościach, to istnieje duże prawdopodobieństwo, że wyrok SN zostanie uznany za niebyły przez inne sądy oraz organy państwa. Dlatego RPO wnosi o takie ukształtowanie składu w tej sprawie, by wykluczyć wystąpienie skutku, o jakim mowa w wyroku w sprawie C-225/22.
W systemie LEX znajdziesz zagadnienie powiązane z tym artykułem:
Karne postępowanie
Najczęściej czytane w temacie:
Czytaj więcej w systemie informacji prawnej LEX
To zagadnienie zawiera:
Najczęściej czytane w temacie:
Czytaj więcej w systemie informacji prawnej LEX
Czytaj w LEX: Sądy polskie mają uznawać wyroki IKNiSP SN za niebyłe. Omówienie wyroku TS z dnia 4 września 2025 r., C-225/22 (AW "T") >
Umorzenie postępowania
Dwóch mężczyzn oskarżono o uszkodzenie wnętrza prywatnego salonu usługowego. Mężczyźni rozlali nieustaloną substancję, co spowodowało straty na ponad 7 tys. zł. Tego czynu dopuścili się w warunkach recydywy.
Sąd Rejonowy umorzył postępowanie wobec oskarżonych z uwagi na cofnięcie wniosku o ściganie przez pokrzywdzoną. Wyrok nie został zaskarżony i uprawomocnił się.
Czytaj też w LEX: O hammurabizacji prawa karnego procesowego, czyli tendencje zmian przepisów kodeksu postępowania karnego w ostatnich latach >
Zarzut skargi RPO
Zastępca RPO Stanisław Trociuk zaskarżył to orzeczenie na niekorzyść oskarżonych.
Wyrokowi zarzucił rażące i mające istotny wpływ na jego treść naruszenie prawa procesowego. Polegało to na błędnym i niepełnym pouczeniu pokrzywdzonej o konsekwencjach cofnięcia wniosku o ściganie oskarżonych. Spowodowało to ujemne dla niej skutki procesowe.
Rozprawa z 3 października 2024 r. została utrwalona na nagraniu audiowideo. Dzięki temu znane jest pouczenie sądu dla pokrzywdzonej, po którym zdecydowała się ona cofnąć wniosek o ściganie oskarżonych.
Jak wynika z nagrania, spytano ją, czy podtrzymuje ten wniosek. Sąd wprost zaproponował pokrzywdzonej jego cofnięcie. Pokrzywdzona (niereprezentowana przez pełnomocnika) wyraziła niezrozumienie co do skutków cofnięcia wniosku. Dopytywała, czy mimo to będzie mogła nadal korzystać ze swych praw w celu ścigania innej osoby odpowiedzialnej za zniszczenie mienia. Została jednak błędnie pouczona przez sąd, że cofając wniosek o ściganie dwóch oskarżonych, może następnie złożyć nowe zawiadomienie co do trzeciej osoby, której rola sprawcy wyszła na jaw w trakcie rozprawy.
Sąd wskazał pokrzywdzonej, że po umorzeniu tego postępowania, ci dwaj oskarżeni w kolejnym postępowaniu uzyskają status świadków i będą musieli zeznawać o roli trzeciego - co będzie dla niej korzystne. Po tych zapewnieniach pokrzywdzona cofnęła wniosek.
Zobacz procedurę w LEX: Cofnięcie wniosku o ściganie w postępowaniu sądowym >
Naruszenie zasady lojalności
W ocenie Stanisława Trociuka jest wątpliwe, czy była to jej samodzielna decyzja - raczej skutek wadliwego pouczenia. Sąd nie tylko podjął nieprawidłowe działanie polegające na proponowaniu, a wręcz namawianiu do cofnięcia wniosku, ale dodatkowo błędnie pouczył pokrzywdzoną co do jego skutków.
Tym samym sąd naruszył zasadę lojalności procesowej (art. 16 par. 1 k.p.k). Zgodnie z nią organ prowadzący postępowanie jest obowiązany pouczyć jego uczestników o ciążących obowiązkach i przysługujących im uprawnieniach, a mylne pouczenie nie może wywoływać ujemnych skutków procesowych dla uczestnika lub innej osoby.
Należy przyjąć, że pouczenie powinno zawierać informację nie tylko o możliwości złożenia wniosku, lecz także o konsekwencjach jego złożenia, zasadach i konsekwencjach cofnięcia wniosku, a także zasadzie jego niepodzielności. Brak takiego pouczenia może powodować sytuację, w której uprawniony nie ma podstawowej wiedzy na temat trybu ścigania. W takiej sytuacji nie sposób przyjąć, że u podstaw wniosku o ściganie legła swobodnie podjęta decyzja.
Warto podkreślić, że sąd nie pouczył pokrzywdzonej o regule niepodzielności wniosku, zgodnie z którą wniosek o ściganie obejmuje wszystkich sprawców. W związku z tym cofnięcie wniosku o ściganie będzie dotyczyć wszystkich sprawców. Wbrew wyjaśnieniom udzielonym pokrzywdzonej, po umorzeniu postępowania nie będzie ona mogła złożyć kolejnego wniosku o ściganie pozostałych współsprawców. Po cofnięciu wniosku, jego ponowne złożenie jest niedopuszczalne, czego również zabrakło w pouczeniu.
Nie można zatem przyjąć, aby pokrzywdzona podjęła decyzję w sposób świadomy i swobodny, skoro została ona oparta na mylnych i niepełnych pouczeniach sądu. W konsekwencji takie rażące naruszenie prawa procesowego miało istotny wpływ na treść wyroku.
Sygnatura akt V KK 459/25
Zobacz też linie orzecznicze w LEX:
Konsekwencje mylnego pouczenia profesjonalnego uczestnika postępowania przez organ procesowy >
Cena promocyjna: 84.16 zł
Cena regularna: 99 zł
Najniższa cena w ostatnich 30 dniach: 79.2 zł 
