SN: Pomyłka w rejestrze karnym – proces trzeba powtórzyć
Mężczyzna bezprawnie przywłaszczył pieniądze spółki, ale starał się o zawieszenie wykonania kary. Nie udało się, bo Prokurator Generalny, a potem Sąd Najwyższy zauważyli błąd w Krajowym Rejestrze Karnym. Niewłaściwie wpisano datę urodzenia oskarżonego - 1990 r., zamiast 1980 r. Doprowadziło to do wygenerowania karty karnej, z której wynikało, że nie był karany. Tymczasem był już karany i nie naprawił wyrządzonej przez siebie szkody.
Jan N. został skazany wyrokiem Sądu Rejonowego w Kępnie z 18 grudnia 2024 r na karę 8 miesięcy pozbawienia wolności oraz karę grzywny w wysokości 15000 zł.
Sprawcy udowodniono, że w okresie od 7 maja 2020 r. do 6 lipca 2022 r. wspólnie i w porozumieniu z Ewą N., będącą prezesem zarządu spółki przywłaszczył powierzone mu mienie spółki. Mianowicie - dokonywał nieuprawnionych transakcji kartą z rachunku bankowego spółki, rozporządzając pieniędzmi tej spółki na cele niezwiązane z prowadzeniem jej działalności. Były to straty obliczone na kwotę łączną 150 041 zł - sąd zakwalifikował ten czyn jako za przestępstwo z art. 284 par. 2 k.k. tj tzw. sprzeniewierzenie. Dotyczy ono przywłaszczenia rzeczy ruchomej, która została sprawcy wcześniej powierzona (np. sprzęt służbowy, mienie w leasingu, kaucja). Jest to typ kwalifikowany, zagrożony surowszą karą od trzech miesięcy do pięciu lat pozbawienia wolności. Kluczowe jest nadużycie zaufania i włączenie powierzonej rzeczy do własnego majątku.
Sąd nałożył na oskarżonego i współoskarżoną Ewą N. obowiązek naprawienia szkody wyrządzonej przestępstwem poprzez zapłatę solidarnie na rzecz sp. z o.o. kwoty 150 041 zł.
Ewa N. została skazana tym wyrokiem na karę ośmiu miesięcy pozbawienia wolności z warunkowym zawieszeniem jej wykonania na okres 2 lat próby oraz karę grzywny w wysokości 15 000 tys. zł .
Sporne zawieszenie kary
Sąd Okręgowy w Kaliszu, po rozpoznaniu apelacji obrońców oskarżonych, wyrokiem z dnia 9 października 2025 r. zmienił zaskarżony wyrok i warunkowo zawiesił wykonanie orzeczonej wobec Jana N. kary pozbawienia wolności na okres dwóch lat próby. A także - zobowiązał oskarżonego do informowania kuratora o przebiegu okresu próby co pół roku.
Prokurator Generalny nie zgodził się z takim wyrokiem i wniósł kasację. Zaskarżył warunkowe zawieszenie kary. Z tego powodu, że w czasie popełnienia zarzuconego przestępstwa Jan N. był już skazany na karę pozbawienia wolności. Prokurator Generalny wniósł o uchylenie wyroku w zaskarżonej części i przekazanie sprawy w tym zakresie Sądowi Okręgowemu w Kaliszu do ponownego rozpoznania w postępowaniu odwoławczym.
Sąd Najwyższy w Izbie Karnej uznał kasację prokuratora za zasadną. Zgodnie bowiem z art. 69 par. 1 k.k. „sąd może warunkowo zawiesić wykonanie kary pozbawienia wolności orzeczonej w wymiarze nieprzekraczającym roku, jeżeli sprawca w czasie popełnienia przestępstwa nie był skazany na karę pozbawienia wolności i jest to wystarczające dla osiągnięcia wobec niego celów kary, a w szczególności zapobieżenia powrotowi do przestępstwa.”
Wcześniejsze skazanie na karę pozbawienia wolności stanowi zatem przeszkodę do zastosowania względem oskarżonego środka probacyjnego przewidzianego w tym przepisie – podkreślił sędzia sprawozdawca. - Taka sytuacja wystąpiła w niniejszej sprawie, albowiem zarówno w czasie popełnienia zarzuconego czynu, jak również wyrokowania w obu instancjach, J.N. był osobą skazaną w innej sprawie na karę pozbawienia wolności (wyrokiem Sądu Rejonowego w Kępnie z dnia 26 września 2017 r., sygn. akt II K 157/17).
Oskarżony był już skazany i ukarany
Sąd Okręgowy błędnie ustalił, że oskarżony nie był karany. Stało się tak zapewne dlatego, że sąd ten przeprowadzając dowód z informacji z Krajowego Rejestru Karnego na okoliczność aktualnych danych o karalności oskarżonego nie zauważył, że w zapytaniu do bazy danych Krajowego Rejestru Karnego Ministerstwa Sprawiedliwości niewłaściwie wpisana została data urodzenia oskarżonego (błąd dotyczył roku - wpisano 1990 r., zamiast 1980 r.). Doprowadziło to do wygenerowania karty karnej zawierającej informację o braku wpisów na temat jego skazania.
Ustalenie to stoi w sprzeczności z prawidłowymi ustaleniami Sądu I instancji, z których wynika, że Jan N. w czasie popełnienia czynu, o który został oskarżony w niniejszym postępowaniu, był osobą prawomocnie skazaną wyrokiem Sądu Rejonowego w Kępnie z 26 września 2017 r., na karę 10 miesięcy pozbawienia wolności z warunkowym zawieszeniem wykonania na okres 2 lat oraz karę grzywny w wysokości 100 stawek dziennych po 10 zł każda. Tym wyrokiem zobowiązano go ponadto do naprawienia szkody na rzecz pokrzywdzonych. Wyrok ten uprawomocnił się 4 października 2017 r. Skazanie nie uległo zatarciu, ponieważ oskarżony nie wykonał obowiązku naprawienia szkody, a zatem wciąż widnieje w aktualnych danych o karalności oskarżonego. Oznacza to, że Jan N. był w chwili popełnienia przypisanego mu czynu osobą skazaną na karę pozbawienia wolności.
Fakt ten stał na przeszkodzie zmianie przez Sąd Okręgowy wyroku na jego korzyść poprzez warunkowe zawieszenie wykonania kary, któremu towarzyszyć miał obowiązek pisemnego informowania kuratora o przebiegu próby.
Aby nie zamykać Sądowi Okręgowemu w Kaliszu w ponownym postępowaniu możliwości ewentualnej korekty rozstrzygnięć co do kary temu oskarżonemu, konieczne stało się uchylenie wyroku nie tylko w części dotyczącej zawieszenia kary, ale również całości orzeczenia o karze co do tego oskarżonego oraz przekazanie sprawy w tym zakresie Sądowi Okręgowemu w Kaliszu do ponownego rozpoznania w postępowaniu odwoławczym.
Ponownie rozpoznając apelację obrońcy, sąd ten będzie miał na względzie powyższe uwagi i wskazania.
W składzie orzekającym zasiadali sędziowie: Andrzej Stępka, Eugeniusz Wildowicz – sprawozdawca oraz Małgorzata Wąsek-Wiaderek.
Wyrok Izby Karnej SN z 19 marca 2026 r., sygnatura akt V KK 42/26
Czytaj też w LEX: Dobrowolne poddanie się karze w sprawach poważnych – przeżytek czy może szansa dla wymiaru sprawiedliwości? >
