Nowi sędziowie TK zapewniają o niezawisłości i apelują o dopuszczenie do orzekania całej siódemki
Siedmioro nowych sędziów Trybunału Konstytucyjnego wydało oświadczenie nawiązujące m.in. do wypowiedzi premiera Donalda Tuska, w której określił ich mianem „naszych sędziów”. Zapewniają, że swoje obowiązki będą wykonywać z najwyższą starannością, całkowicie bezstronnie, kierując się wiedzą prawniczą i sumieniem sędziowskim. Równocześnie apelują do polskich władz o jak najszybsze wykonanie postanowienia ETPCz z 5 maja 2026 r. Chodzi o dopuszczenie do orzekania czwórki sędziów wybranych 13 marca 2026 r., którzy ślubowali w Sejmie, ponieważ prezydent nie zaprosił ich dotąd na ślubowanie.
Przypomnijmy, że wokół Trybunału od dłuższego czasu trwa pat. Decyzją rządu od grudnia 2024 r. nie są publikowane jego wyroki, m.in. z powodu tzw. sędziów dublerów. Wiosną br. zaczęto wybierać nowych sędziów TK na wakaty, które już istniały i które powstają w związku z przechodzeniem obecnych sędziów w stan spoczynku. 13 marca br. wybrano pierwszą szóstkę, a 9 kwietnia br. w Sejmie, w obecności m.in. notariusza, odbyło się ich ślubowanie. Czworo z nich: prof. Krystian Markiewicz, prof. Marcin Dziurda, prof. Maciej Taborowski oraz sędzia Anna Korwin-Piotrowska, ślubowało po raz pierwszy. Prezydent Karol Nawrocki nie zaprosił ich bowiem dotąd na ślubowanie do Pałacu Prezydenckiego. Nie było też dotychczas informacji, że takiego zaproszenia nie będzie. Dr Magdalena Bentkowska i prof. Dariusz Szostek zrobili to po raz drugi, ponieważ 1 kwietnia br. złożyli ślubowanie podczas uroczystości z udziałem prezydenta w Pałacu.
Czytaj: Sędzia TK, wybrany we wrześniu przez Sejm, może być kolejnym dublerem?>>
Iustitia apeluje o standardy apolityczności przy wyborze sędziów do TK>>
Ósmy sprawiedliwy zaszkodzi walce o Trybunał Konstytucyjny?>>
Maciej Berek kandydatem do Trybunału Konstytucyjnego>>
ETPCz oficjalnie zakomunikował rządowi sprawę czwórki sędziów TK >
Kwestię ślubowania sędziów TK reguluje art. 4 ustawy o statusie sędziów Trybunału Konstytucyjnego (ustawa z 30 listopada 2016 r.). Zgodnie z nim osoba wybrana na stanowisko sędziego Trybunału składa wobec Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej ślubowanie. Odmowa złożenia ślubowania jest równoznaczna ze zrzeczeniem się stanowiska sędziego Trybunału. Z kolei, w myśl art. 5, stosunek służbowy sędziego Trybunału nawiązuje się po złożeniu ślubowania. Prezes Święczkowski przydzielił następnie sprawy i gabinety dwójce sędziów, którzy ślubowali w Pałacu Prezydenckim, a w przypadku pozostałych poinformował, że nie może nawiązać stosunku służbowego, dopóki nie dostanie informacji od prezydenta, że ich ślubowanie w Sejmie traktuje jako zgodne z ustawą.
Kolejnym etapem było wydanie 6 maja przez Europejski Trybunał Praw Człowieka zabezpieczenia nakazującego Polsce zapewnienie, by jej właściwe władze publiczne powstrzymały się od utrudniania objęcia i wykonywania obowiązków sędziowskich przez sędziów Trybunału Konstytucyjnego wybranych przez Sejm 13 marca 2026 r. Sprawa została już zakomunikowana rządowi. Z kolei 12 maja Trybunał wydał wyrok, w którym wskazał, że art. 4 ust. 1 ustawy o statusie sędziów TK, rozumiany w ten sposób, iż nakłada na prezydenta obowiązek odebrania ślubowania od osoby wybranej przez Sejm Rzeczypospolitej Polskiej na sędziego TK, jest niekonstytucyjny. Zaznaczył również, że ślubowanie „wobec” prezydenta oznacza „w obecności” prezydenta. Zgłoszono jednak dwa zdania odrębne.
Następnie 11 czerwca br. Sejm wybrał kolejnego sędziego TK, prof. Sławomira Patyrę. 28 lipca br. złożył on ślubowanie w Pałacu Prezydenckim.
We wrześniu Sejm ma wybrać ósmego sędziego TK. Kandydatem koalicji, jak potwierdzał premier, jest dr Maciej Berek. Ta kandydatura budzi spore wątpliwości, m.in. dlatego, że był on do niedawna szefem Komitetu Stałego Rady Ministrów i nadzorował wdrażanie polityki rządu. Kolejną kwestią jest to, że wybierany jest na miejsce tzw. sędziego dublera, czyli Justyna Piskorskiego.
Premier o „naszych sędziach”, nowi sędziowie o bezstronności
W specjalnym oświadczeniu nowi sędziowie TK (podpisała je cała siódemka) wskazują, że kryzys w Trybunale Konstytucyjnym, spowodowany bezprawnym niedopuszczaniem do orzekania „czworga spośród prawidłowo wybranych w dniu 13 marca 2026 r. sędziów”, stanowi przedmiot licznych wypowiedzi, także pochodzących od osób pełniących wysokie funkcje publiczne.
Chodzi m.in., choć nie ma bezpośredniego nawiązania, o słowa premiera Donalda Tuska podczas Campusu Polska Przyszłości. Jeden z uczestników spotkania pytał go o kandydaturę Macieja Berka. Premier odpowiedział: „Muszę we wrześniu mieć pewność, że nasi sędziowie wejdą do tego gmachu i że to będzie wszystko zgodne z prawem”. Przekonywał również, że dr Berek nie jest politykiem partyjnym. Zwracał uwagę, że nie należał do partii i jako członek rządu zajmował się oceną zgodności projektów z konstytucją.
W swoim oświadczeniu nowi sędziowie TK zapewniają, że takie wypowiedzi nie mają i nie mogą mieć wpływu na ich działalność orzeczniczą.
Nie ma znaczenia, przez jaką większość sejmową sędzia został wybrany. Zgodnie z rotą ślubowania, które złożyliśmy, obejmując urząd sędziowski, służymy tylko Narodowi, jesteśmy niezawiśli i podlegamy wyłącznie Konstytucji– podkreślają.
Dodają, że każdy z nich indywidualnie wykonuje i będzie wykonywać swoje obowiązki z najwyższą starannością, całkowicie bezstronnie, kierując się wiedzą prawniczą i sumieniem sędziowskim.
Sędziowie apelują o wykonanie postanowienia ETPCz
Apelują też do, jak napisali, wszystkich władz Rzeczypospolitej Polskiej, w zakresie ich obowiązków i kompetencji, o jak najszybsze wykonanie postanowienia Europejskiego Trybunału Praw Człowieka z 5 maja 2026 r. (17392/26) poprzez dopuszczenie do orzekania wszystkich sędziów wybranych przez Sejm w dniu 13 marca 2026 r.
Jest to niezbędne dla zapewnienia przestrzegania art. 194 ust. 1 Konstytucji. Będzie jednocześnie stanowić pierwszy krok do zażegnania kryzysu wokół Trybunału Konstytucyjnego i odbudowy tej instytucji, kluczowej dla ochrony praw i wolności wszystkich obywateli Rzeczypospolitej Polskiej – podsumowują.
