Jeżeli naprawa pojazdu przez poszkodowanego stała się niemożliwa, w szczególności w razie zbycia lub naprawienia pojazdu, nie jest uzasadnione ustalenie wysokości odszkodowania z ubezpieczenia OC posiadaczy pojazdów mechanicznych, jako równowartości hipotetycznych kosztów naprawy – taką uchwałę wydał Sąd Najwyższy w Izbie Cywilnej w składzie siedmiorga sędziów pod przewodnictwem prezes Joanny Misztal-Koneckiej.
Rzecznik Finansowy wystąpił do Sądu Najwyższego z kolejnym wnioskiem o podjęcie uchwały dotyczącej problemów ubezpieczeń gospodarczych. Tym razem sprawa dotyczy wyliczania odszkodowań z OC pojazdów mechanicznych w przypadku szkody częściowej.
Rzecznik przedstawił Izbie Cywilnej SN do rozstrzygnięcia następujące pytanie prawne: „Czy w przypadku wyrządzenia szkody w pojeździe mechanicznym, stanowiącej szkodę częściową, gdy przed ustaleniem wysokości odszkodowania naprawa stała się niemożliwa w wyniku następczych działań poszkodowanego, co ma miejsce np. w razie zbycia pojazdu w stanie uszkodzonym lub jego uprzedniego naprawienia, odszkodowanie należne poszkodowanemu w ramach ubezpieczenia odpowiedzialności cywilnej posiadacza pojazdu mechanicznego powinno być ustalone jako równowartość hipotetycznie określonych kosztów przywrócenia pojazdu do stanu poprzedniego?”.
SN odrzucił rozwiązanie proponowane przez rzecznika: dopuszczalność metody kosztorysowej czyli różnicy między wartością auta sprzed szkody i po jej powstaniu ( np. cena sprzedanego auta bez naprawy). Rozstrzygnięcie Sądu Najwyższego pozwoli na skuteczniejsze dochodzenie roszczeń od zakładów ubezpieczeń i rozstrzygnięcie istniejących w orzecznictwie sądów rozbieżności w wykładni przepisów prawa - wskazuje rzecznik.
Sędzia sprawozdawca Mariusz Załuski wskazał, że dotychczasowy model orzecznictwa dopuszczający model tzw. metody kosztorysowej szacowania szkody w sytuacji, gdy po stronie poszkodowanego nie istnieje roszczenie o przywrócenie do stanu poprzedniego, choćby przez naprawę lub sprzedaż pojazdu nie znajduje uzasadnienia w aktualnym stanie prawnym.
Dlatego – zdaniem SN – dopuszczenie metody kosztorysowej, gdy pojazd został sprzedany – jest nieuzasadnione i powodowałoby bezpodstawny wzrost sum dochodzonych przez poszkodowanych.
Uchwała Izby Cywilnej SN z 11 września 2024 r., sygnatura akt III CZP 65/23
