Zasada domniemania wieku pokrzywdzonej przestępstwem osoby oraz obowiązek ustalania okoliczności dotyczących "właściwości i warunków osobistych pokrzywdzonego, a także rodzaju i rozmiaru ujemnych następstw przestępstwa" - takie zmiany wprowadza ustawa, którą uchwalił w środę Sejm. Wprowadzi ona gwarancje wynikające z unijnych dyrektyw.
Sejm niemal jednogłośnie uchwalił w środę rządową ustawę, która wzmacnia ochronę prawną pokrzywdzonych dzieci w postępowaniach karnych. Chodzi m.in. o domniemanie małoletności w sytuacji, gdy nie da się ustalić wieku pokrzywdzonego. Za ustawą opowiedziało się 446 posłów, sześciu wstrzymało się od głosu, nikt nie zagłosował przeciwko.
W pierwszym z tych proponowanych przepisów wprowadzona ma zostać zasada domniemania wieku pokrzywdzonego. - Celem jest rozciągnięcie stosowania szczególnych standardów odnoszących się do pokrzywdzonych dzieci na osoby, których wieku nie można ustalić, np. cudzoziemców, których tożsamość jest nieznana, zaś ich cechy fizyczne i psychiczne mogą świadczyć o tym, że są osobami niepełnoletnimi - zaznaczono w uzasadnieniu.
Wskazano, że dotyczy to rocznie kilkadziesiąt spraw z zakresu handlu ludźmi, w których często pokrzywdzonymi są małoletni cudzoziemcy, bez dokumentów.
- Bardzo trudno jest ustalić ich wiek. (...) W tym momencie wprowadzamy domniemanie małoletności - wskazywał Warchoł. Jak wyjaśniał, będzie to oznaczało domniemanie, że "ten, kto wygląda jak małoletni, rzeczywiście małoletnim jest i korzysta z wszystkich przysługujących mu uprawnień małoletniego pokrzywdzonego".
Czytaj: Dzieci bardziej chronione podczas przesłuchań - są nowe zasady>>
Drugi z proponowanych przepisów nakłada na prowadzących postępowanie obowiązek ustalania okoliczności dotyczących "właściwości i warunków osobistych pokrzywdzonego, a także rodzaju i rozmiaru ujemnych następstw przestępstwa". Przed rozpoczęciem np. przesłuchania od pokrzywdzonego odbierane byłoby oświadczenie, czy chce on stosowania przewidzianych w Kpk środków ochrony - chodzi m.in. o jednokrotne przesłuchanie pokrzywdzonego, możliwość nagrania czynności, przesłuchanie na odległość, wyproszenie z sali oskarżonego na czas przesłuchania, albo wyłączenie jawności postępowania.
- Dziś nie wystarcza w praktyce jedynie przekazanie kartki papieru z informacjami dla pokrzywdzonego o tym, jakie przysługują mu uprawnienia - tłumaczył Warchoł. Jak dodał, "wprowadzany przepis zakłada wejście w dialog przez organ procesowy - prokuratora lub sąd - z takim pokrzywdzonym i odebranie od niego informacji, czy rzeczywiście zapoznał się z tymi uprawnieniami, czy wie, co może w postępowaniu, czy rozumie udzieloną mu informację i czy chce z tego skorzystać".
Jak podkreślił wiceminister, "absolutnie standard gwarancji dla pokrzywdzonego jest gigantycznie większy w tym, co proponujemy, aniżeli w obecnej sytuacji prawnej". - Szereg uprawnień zostanie zagwarantowanych w sposób realny, a nie tylko poprzez wręczenie pokrzywdzonemu kartki papieru - wskazywał wiceminister.
Linki w tekście artykułu mogą odsyłać bezpośrednio do odpowiednich dokumentów w programie LEX. Aby móc przeglądać te dokumenty, konieczne jest zalogowanie się do programu. Dostęp do treści dokumentów LEX jest zależny od posiadanych licencji.
