Dawid S. stanął pod zarzutem uszkodzenia windy osobowej na osiedlu mieszkaniowym. Zniszczył przyciski na panelu, a także wnętrze kabiny. Uderzał pięścią oraz kopał ściany windy. Spowodował tym wgniecenie i straty o wartości 5398,92 zł na szkodę spółdzielni mieszkaniowej.
Było to przestępstwo z art. 288 par. 1 kodeksu karnego, za które odpowiada każdy, kto cudzą rzecz niszczy, uszkadza lub czyni niezdatną do użytku, za co grozi kara pozbawienia wolności od trzech miesięcy do pięciu lat. Ściganie zazwyczaj następuje na wniosek pokrzywdzonego, z wyjątkiem przypadku mniejszej wagi (wykroczenie).
Wyrokiem nakazowym 24 kwietnia 2025 r, Sąd Rejonowy w Opolu uznał Dawida S. winnym popełnienia zarzucanego mu przestępstwa. I na tej podstawie wymierzył mu karę roku ograniczenia wolności, zobowiązując go do „wykonywania nieodpłatnej, kontrolowanej pracy na wskazany w postępowaniu wykonawczym cel społeczny”.
Sąd orzekł ponadto o środku kompensacyjnym oraz o kosztach postępowania.
Powyższe orzeczenie uprawomocniło się. Nie było skarżone przez żadną ze stron postępowania.
Czas pracy nieokreślony
Kasację od tego wyroku, na niekorzyść skazanego, wniósł prokurator generalny. Zaskarżył on orzeczenie w części dotyczącej rozstrzygnięcia o karze ograniczenia wolności, podnosząc zarzut rażącego i mającego istotny wpływ na treść wyroku naruszenia przepisów prawa procesowego i materialnego.
Miało to polegać na orzeczeniu wobec oskarżonego kary roku ograniczenia wolności z obowiązkiem wykonywania nieodpłatnej, kontrolowanej pracy na cel społeczny, bez określenia wymiaru czasu tej pracy w stosunku miesięcznym, co czyni wydany wyrok niewykonalnym w tym zakresie.
Podnosząc powyższy zarzut, skarżący prokurator wniósł o uchylenie wyroku w zaskarżonej części i przekazanie sprawy w tym zakresie do ponownego rozpoznania Sądowi Rejonowemu w Opolu.
Uchylenie wyroku
Sąd Najwyższy uchylił wyrok nakazowy Sądu Rejonowego w Opolu z 24 kwietnia 2025 r., w części dotyczącej rozstrzygnięcia o karze i sprawę w tym zakresie przekazuje Sądowi Rejonowemu w Opolu do ponownego rozpoznania.
Kasacja prokuratora generalnego okazała się oczywiście zasadna. Zaskarżone orzeczenie zapadło bowiem z rażącą obrazą przepisu art. 413 par. 2 pkt 2 k.p.k. oraz rażącym naruszeniem prawa materialnego. Według tego przepisu każdy wyrok powinien zawierać m.in. rozstrzygnięcie co do kary, które powinno być wyczerpujące i, co oczywiste, winno odpowiadać regułom prawa materialnego.
Stosownie do treści art. 34 par. 1b k.k. sąd zobligowany jest do określenia przynajmniej jednej z form wykonywania kary ograniczenia wolności określonych w paragrafie 1a tego przepisu, tj. obowiązku wykonywania nieodpłatnej, kontrolowanej pracy na cele społeczne lub potrąceniu od 10 do 25 procent wynagrodzenia za pracę w stosunku miesięcznym. W przypadku zaś gdy sąd decyduje o orzeczeniu kary ograniczenia wolności w pierwszej ze wskazanych wyżej form, musi, na podstawie art. 35par. 1 k.k., określić wymiar tej kary w stosunku miesięcznym.
Rażący błąd
W sprawie zaistniała opisana w kasacji sytuacja. Chodziło o to, że sąd wymierzył skazanemu karę roku ograniczenia wolności i na tym poprzestał. - Uchybienia, których dopuścił się sąd I instancji, należało uznać za rażące i mające istotny wpływ na treść rozstrzygnięcia. Ta wada w wyroku skutkuje w rzeczywistości brakiem możliwości wykonania orzeczonej kary, a jej konwalidowanie nie jest możliwe na etapie postępowania wykonawczego – podkreślił sędzia sprawozdawca Jerzy Grubba.
Zatem kasację należało uznać za oczywiście zasadną, uchylić wyrok sądu rejonowego w zaskarżonej części i przekazać sprawę w tym zakresie sądowi I instancji do ponownego rozpoznania. Przy ponownym rozpoznaniu sprawy sąd rejonowy winien mieć na uwadze wskazania Sądu Najwyższego i orzec karę odpowiadającą wymogom kodeksowym.
Sąd Najwyższy orzekał w składzie: SSN Waldemar Płóciennik (przewodniczący,) SSN Jerzy Grubba (sprawozdawca) oraz SSN Kazimierz Klugiewicz.
Wyrok Izby Karnej Sadu Najwyższego z 7 stycznia 2026 r., sygnatura akt I KK 453/25
Cena promocyjna: 89.1 zł
|Cena regularna: 99 zł
|Najniższa cena w ostatnich 30 dniach: 74.26 zł
