MS chce, by listy biegłych były w postaci elektronicznej
Ministerstwo Sprawiedliwości skierowało do wykazu prac legislacyjnych rządu projekt nowelizacji Prawa o ustroju sądów powszechnych, zakładający uregulowanie zagadnień związanych z przetwarzaniem danych osobowych biegłych sądowych. Ma to pozwolić na prowadzenie list biegłych nie jak dotychczas, wyłącznie w postaci papierowej, ale w postaci elektronicznej, w systemie teleinformatycznym udostępnionym i administrowanym przez ministra. W uzasadnieniu wskazano, że taka nowela jest potrzebna, bo ustawa o biegłych jest na etapie prac wewnątrzresortowych, a jej wejście w życie nie nastąpi w najbliższym czasie.
Projektowana regulacja ma być gotowa w II kwartale 2026 r. Warto przypomnieć, że projekt nowej ustawy o biegłych sądowych oraz instytucjach opiniujących ma zakładać fundamentalne zmiany w zasadach powoływania biegłych i oceny ich pracy, a także nowe, znacznie – w zamyśle – korzystniejsze niż dotychczas warunki wynagradzania biegłych. Ta kwestia była jeszcze niedawno przedmiotem uzgodnień i wiele wskazywało, że nie będą to stawki tak atrakcyjne, jak oczekiwało środowisko. O stanie prac nad ustawą mówił serwisowi Prawo.pl prof. Tadeusz Tomaszewski, przewodniczący zespołu, który przygotował projekt ustawy o biegłych sądowych i instytucjach opiniujących.
Czytaj: Projekt ustawy o biegłych prawie gotowy do konsultacji>>
Potrzebne listy elektroniczne, nie ma co czekać na ustawę o biegłych
MS w uzasadnieniu założeń wskazuje, że proponowane zmiany mają powielać rozwiązania prawne zawarte w projekcie ustawy o zmianie ustawy – Prawo o ustroju sądów powszechnych, wpisanym do Wykazu prac legislacyjnych i programowych Rady Ministrów pod nr UD54 i wycofanym z uwagi na podjęcie prac legislacyjnych nad projektem ustawy o biegłych sądowych oraz instytucjach opiniujących (UD 265), który zakłada znacznie dalej idące rozwiązania w stosunku do zaproponowanych.
Należy jednak wskazać, że projekt ustawy o biegłych sądowych oraz instytucjach opiniujących znajduje się na etapie prac wewnątrzresortowych, przewiduje daleko idące, systemowe zmiany, których wejście w życie nie nastąpi w najbliższym czasie. Co więcej, proponowane obecnie rozwiązania nie są sprzeczne z założeniami projektu ustawy o biegłych sądowych oraz instytucjach opiniujących w zakresie istnienia centralnej listy biegłych sądowych i jej informatyzacji; przeciwnie, projektowane zmiany stanowią krok w kierunku stanu prawnego planowanego w tej ustawie. Skutki proponowanych zmian legislacyjnych w postaci powstania listy biegłych sądowych prowadzonej w systemie teleinformatycznym nie zostaną zatem zaprzepaszczone nawet po wprowadzeniu ustawy o biegłych sądowych oraz instytucjach opiniujących. Z tych względów uzasadnione pozostaje wprowadzenie projektowanych rozwiązań w celu możliwie szybkiego usprawnienia prowadzenia list biegłych sądowych oraz korzystania z nich - wskazuje MS.
Pomoc tłumacza migowego
Drugim celem projektu – jak wynika z założeń – będzie wprowadzenie jednoznacznie brzmiącego przepisu umożliwiającego osobom głuchym bezpłatną pomoc tłumacza języka migowego w postępowaniach sądowych na tych samych zasadach, jak osoby niewładające w wystarczającym stopniu językiem polskim korzystają z pomocy tłumacza przysięgłego.
Wprowadzenie takiej zmiany usunie wątpliwości interpretacyjne w zakresie możliwości korzystania przez osoby głuche z bezpłatnej pomocy tłumacza języka migowego w postępowaniach sądowych na tych samych zasadach, jak osoby niewładające w wystarczającym stopniu językiem polskim korzystają z pomocy tłumacza przysięgłego – zaznaczono.
Projekt ma też uchylić art. 175da par. 9 Prawa o ustroju sądów powszechnych, który zawiera delegację ustawową do wydania przez ministra sprawiedliwości (w porozumieniu z ministrem właściwym do spraw informatyzacji) aktu wykonawczego określającego opis sądowych systemów teleinformatycznych stosowanych w sądach powszechnych, zawierający strukturę systemu, wymaganą minimalną funkcjonalność systemu oraz zakres komunikacji między elementami struktury systemu, wymagania standaryzujące w zakresie bezpieczeństwa, wydajności i rozwoju systemu, a także sposób postępowania w zakresie stwierdzania zgodności oprogramowania z opisem systemu.
- Delegacja ustawowa przewiduje możliwość utworzenia kilku kategorii sądowych systemów teleinformatycznych, dla których nie ma możliwości uchwalenia jednego kompleksowego aktu wykonawczego. Z tego wynika m.in., że rzeczona delegacja wymagałaby umieszczenia w jednym rozporządzeniu szeregu cech kilku kategorii sądowych systemów teleinformatycznych, co nie jest możliwe przy ich jednoczesnej konkretyzacji. Mimo wielu działań Ministerstwa Sprawiedliwości mających na celu wypracowanie prawidłowego brzmienia projektu aktu wykonawczego ustalono, że nie jest możliwe – zważywszy na specyfikę, w tym liczebność sądowych systemów teleinformatycznych – opracowanie jednego, kompleksowego rozporządzenia. W świetle powyższego została podjęta decyzja o uchyleniu ww. delegacji ustawowej - wskazano.
Czytaj: Specjalna komisja ma weryfikować biegłych, ale nad pomysłem ciążą koszty>>
Dr Konopka: Certyfikacja i wynagradzanie największymi wyzwaniami dla ustawy o biegłych>>
